Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

Ανακοινώθηκε πλαφόν στα κέρδη καυσίμων και τροφίμων ως το τέλος Ιουνίου

Η εξαγγελία της κυβέρνησης στοχεύει σε προστασία από φαινόμενα αισχροκέρδειας συνεπεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή
fuel
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

11/3/2026

Ως αναμενόταν, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε σε επιβολή ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους των καυσίμων και των τροφίμων. Πρόκειται για μια κίνηση που αποσκοπεί στο να συγκρατήσει τις λιανικές τιμές σε αυτήν την περίοδο αβεβαιότητας που έχουμε εισέλθει μετά το ξέσπασμα πολέμου στο Ιράν, ο οποίος έχει ήδη προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις μεταφορές μέσω του Περσικού Κόλπου, αλλά και στην παραγωγή πετρελαίου σε αρκετές χώρες της περιοχής.

Τα μέτρα ανακοινώθηκαν το μεσημέρι της Τετάρτης 11 Μαρτίου σε κοινή συνέντευξη Τύπου του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη και των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου.

Θα περιληφθούν σε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που, κατά τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, γίνεται προσπάθεια να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εντός της ημέρας ώστε να εφαρμοστεί άμεσα και η διάρκειά της θα είναι, σε πρώτη φάση, ως την 30ή Ιουνίου 2026.

Ο κ. Χατζηδάκης απέρριψε κάθε ισχυρισμό περί προβλημάτων εφοδιασμού της αγοράς, εξηγώντας πως ειδικά στην ενέργεια η επάρκεια στη χώρα μας δεν κινδυνεύει καθώς πάνω από 50% της παραγωγής της προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Στη συνέχεια ο κ. Παπασταύρου παρουσίασε τα μέτρα κατά της αισχροκέρδειας στα καύσιμα. Συγκεκριμένα, ανακοίνωσε την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο στο χονδρεμπόριο και τα 12 λεπτά στα πρατήρια καυσίμων. Ειδικά για τα νησιά, οι εταιρείες εμπορίας μπορούν να επιβάλλουν επιπλέον ειδικό κόστος διανομής μεταφοράς πάνω από το ανώτατο όριο των 5 λεπτών, το οποίο θα καθορίζεται με σχετική υπουργική απόφαση.

Στα τρόφιμα ο κ. Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε πως τα τρόφιμα και άλλα προϊόντα πρώτης ανάγκης δεν θα επιτρέπεται να πωλούνται με μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο ποσοστό κέρδους ανά κωδικό από αυτό που είχε ο ίδιος κωδικός κατά μέσο όρο το 2025.

Τυχόν παραβάτες των ανακοινωθέντων πλαφόν θα βρεθούν αντιμέτωποι με βαριά πρόστιμα, τα οποία θα φτάσουν ως τα 5 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα στην οποία σημειώθηκε η αθέμιτη κερδοφορία.

Η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους δεν μπορεί από μόνο του ως μέτρο να συγκρατήσει τις τιμές, καθώς ειδικά στα καύσιμα αυτές ορίζονται από τις διεθνείς χρηματαγορές, επιχειρεί ωστόσο να εξασφαλίσει πως εντός της χώρας η όποια χονδρική τιμή ισχύσει για την αγορά καυσίμων δεν θα επιβαρυνθεί με υπερβολικά κέρδη από πρατηριούχους και ανάλογη λογική ισχύει και στα μέτρα για τα προϊόντα πρώτης ανάγκης.