Η πρώτη after market carbon ζάντα για μονόμπρατσα και οδήγηση στο δρόμο

…και γιατί κάποιοι λένε πως ΔΕΝ θα πρέπει να τις χρησιμοποιείς στο δρόμο
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

29/1/2021

Αυτό το ζευγάρι ζάντες από wave-carbon κατασκευάζονται από το εξειδικευμένο τμήμα του γερμανικού κολοσσού Thyssenkrupp (φτιάχνει από πλοία μέχρι στρόβιλους για πυρηνικά εργοστάσια) και είναι οι πρώτες after market για μονόμπρατσα ψαλίδια και για οδήγηση στο δρόμο. Πάντως η Ducati έχει χρησιμοποιήσει carbon ζάντες με έγκριση για τον δρόμο στις δύο τελευταίες Superleggera, την 1299 και την V4.

Η γερμανική εταιρεία έχει ήδη μια ολόκληρη σειρά street-legal carbon ζάντες για αυτοκίνητα. Οι συγκεκριμένες ζάντες ζυγίζουν λιγότερο από 2,5 κιλά η κάθε μία και σε σύγκριση με τα 4 κιλά που ζυγίζει περίπου η κάθε αλουμινένια ζάντα της Panigale V4, η Thyssenkrupp μας λέει πως έχουμε κέρδος έως 1,7 κιλά σε κάθε τροχό και πάνω από 2,5 κιλά στο σύνολο. Καθώς μιλάμε για ζάντες που είναι περιστρεφόμενο και μη-αναρτώμενο βάρος, τα μείον 2,5 κιλά έχουν τεράστια επίπτωση στο γυροσκοπικό φαινόμενο που επηρεάζει την ευελιξία της μοτοσυκλέτας και φυσικά στη λειτουργία των αναρτήσεων.  

Μέχρι τώρα υπήρχαν αρκετές after market carbon ζάντες για μονόμπρατσες μοτοσυκλέτες, αλλά ελάχιστες ήταν για χρήση στο δημόσιο δρόμο ή είχαν έγκριση τύπου για όλες τις χώρες. Κι εδώ είναι η μεγάλη “ανησυχία” μας για αυτές τις ζάντες, διότι το βασικό μειονέκτημα των εξαρτημάτων από carbon είναι πως όταν ξεπεράσεις το όριο των δυνάμεων που μπορούν να διαχειριστούν, τότε καταρρέουν ολοσχερώς.

Με άλλα λόγια, εκεί που μια ζάντα αλουμινίου θα στραβώσει αν περάσεις πάνω από μια απότομη ανωμαλία, η ζάντα carbon θα γίνει χαρτοπόλεμος. Γι΄αυτό και η χρήση τους έχει περιοριστεί στους ασφάλτινους αγώνες μέσα σε πίστα.

Για αγώνες σε δημόσιους δρόμους και φυσικά σε αγώνες off-road, εξακολουθούν να χρησιμοποιούν ζάντες από σφυρήλατο αλουμίνιο ή μαγνήσιο. Αυτή τη στιγμή, carbon ζάντες με έγκριση για χρήση στο δρόμο έχει στα υπερ-αυτοκίνητά της η Koensegg και υπάρχει η αμερικάνικη Carbon Revolution που προμηθεύει την Ford για τα Mustang 350 GT και GT. Φυσικά στην ποδηλασία οι carbon ζάντες είναι ο κανόνας.

Όμως! Υπάρχουν ακόμα ενστάσεις για την ασφάλεια των carbon ζαντών στους δημόσιους δρόμους. Η σοβαρότερη προέρχεται από τον διάσημο σχεδιαστή της Formula 1 και της McLaren κύριο Gordon Murray. Ο κύριος αυτός έχει πάνω από 40 χρόνια πείρα στη χρήση carbon στα αυτοκίνητα της F1 και φυσικά το ευρύ κοινό τον έμαθε από το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής της McLaren την τριθέσια McLaren F1. Το 2020 παρουσίασε το δεύτερο υπερ-αυτοκίνητο δρόμου που σχεδίασε ο ίδιος χρησιμοποιώντας ξανά την τελευταία λέξη της τεχνολογίας από την Formula 1, αλλά όχι τις carbon ζάντες. Καθώς μιλάμε για αυτοκίνητο με τιμή πώλησης αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, προφανώς δεν ήταν το κόστος εκείνο που τον εμπόδισε να βάλει ζάντες carbon. Όπως ο ίδιο είπε όταν ερωτήθηκε, οι ζάντες carbon για τον δρόμο είναι επικίνδυνες διότι ακόμα και μια μικρή

ζημιά μπορεί να προκαλέσει την ολική καταστροφή τους και μάλιστα απρόβλεπτα. Επίσης η ακτινοβολία UV και η έκθεση στη θερμότατα προκαλούν γήρανση στο carbon και βάζουν όριο στη ζωή τους, το οποίο μάλιστα είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια.           

Καθώς αυτή είναι η πρώτη after market ζάντα carbon για μονόμπρατσες μοτοσυκλέτες και έγκριση για οδήγηση στο δρόμο (σύμφωνα με την γερμανική εταιρεία), δεν έχουμε φυσικά δεδομένα για την αντοχή τους σε πραγματικές συνθήκες. Τα πλεονεκτήματα είναι αδιαμφησβήτητα και σίγουρα δεν είναι χαζοί στα GP που τις χρησιμοποίησαν μέχρι να απαγορευτούν από τους κανονισμούς. Όμως για τον δρόμο υπάρχουν ακόμα ενστάσεις και μάλιστα από ανθρώπους που ξέρουν για το θέμα καλύτερα απ’ όλους μας…  

Yamaha - Απλοποιεί το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT

Στόχος να μπορεί να τοποθετηθεί και σε οικονομικότερα, εισαγωγικά μοντέλα
Yamaha
Από τον

Παύλο Καρατζά

22/1/2026

Ένα πρόσφατο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η Yamaha, παρουσιάζει μια απλούστερη εκδοχή του γνωστού συστήματος αυτόματου κιβωτίου της ιαπωνικής εταιρείας, με χαμηλότερο κόστος, που μπορεί να εγκατασταθεί σε σχεδόν οποιαδήποτε συμβατική μοτοσυκλέτα.

Το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT της Yamaha -που αλλάζει σχέσεις και με κουμπιά στο τιμόνι στην ημί-αυτόματη λειτουργία του- είναι ήδη διαθέσιμο σε διάφορα μοντέλα της εταιρείας με τρικύλινδρους και δικύλινδρους κινητήρες. Μάλιστα στο επόμενο τεύχος MOTO (#675) θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε για την δοκιμή του νέου Tracer 7 με κιβώτιο Y-AMT.

Η εταιρεία των τριών διαπασών όμως δεν σταματάει εκεί και φαίνεται πως έχει στη φαρέτρα της μια απλούστερη και φθηνότερη έκδοση του συστήματος που θα μπορούσε να βοηθήσει το Y-AMT να επεκταθεί σε ακόμη περισσότερες μοτοσυκλέτες.

Yamaha

Όπως αποκαλύπτεται σε νέες αιτήσεις πατέντας, το απλοποιημένο ημιαυτόματο σύστημα καταφέρνει να εξαλείψει έναν από τους δύο ενεργοποιητές που χρησιμοποιούνται στην υπάρχουσα διάταξη Y-AMT, επιτρέποντας την ταυτόχρονη λειτουργία του συμπλέκτη και του κιβωτίου ταχυτήτων από έναν μόνο ηλεκτρομηχανικό σερβομηχανισμό.

Ο σερβομηχανισμός αυτός συνδέεται με ένα εντελώς συμβατικό χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων και είναι τοποθετημένος εξωτερικά, οπότε αντικαθιστά απλά τον λεβιέ αλλαγής ταχυτήτων. Ένας σύνδεσμος περιστρέφει τον άξονα που συνήθως συνδέεται με τον λεβιέ ταχυτήτων, επιτρέποντας στον σερβομηχανισμό να εκτελεί την ίδια εργασία που συνήθως εκτελεί το αριστερό σας πόδι. Ένας δεύτερος σύνδεσμος έχει αναλάβει τον συμπλέκτη, αποσυμπλέκοντάς τον προσωρινά την ίδια στιγμή που κινεί τον λεβιέ ταχυτήτων και συμπλέκοντας ξανά αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η αλλαγή ταχυτήτων.

Ενώ αυτή η απλοποιημένη ρύθμιση σημαίνει ότι οι αλλαγές ταχυτήτων μπορούν να γίνουν όπως και στο υπάρχον σύστημα με το πάτημα ενός κουμπιού ή πλήρως αυτόματα, ανάλογα με το λογισμικό της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου που λειτουργεί το κάθε σύστημα, δεν αντιμετωπίζει το πώς η μοτοσυκλέτα μπορεί να σταματήσει με ταχύτητα ή να ξεκινήσει από στάση. Εκεί είναι που μπαίνει σε δράση το δεύτερο στοιχείο του νέου σχεδιασμού της Yamaha, με τη μορφή ενός φυγοκεντρικού συμπλέκτη. Παρόμοια με τους συμπλέκτες που βλέπουμε σε σκούτερ και σε ορισμένες άλλες μοτοσυκλέτες της νέας γενιάς αυτόματων κιβωτίων -με πιο χαρακτηριστική την νέα F450GS της BMW- ο φυγοκεντρικός συμπλέκτης της Yamaha απεμπλέκεται όταν οι στροφές πέφτουν στο ρελαντί και συμπλέκεται ξανά όταν ανοίγει το γκάζι, επιτρέποντας ομαλές εκκινήσεις και φρενάρισμα χωρίς σβήσιμο του κινητήρα.

Yamaha

Στην πατέντα αναφέρεται πως το σύστημα προορίζεται να εγκατασταθεί σε υπάρχοντες κινητήρες και κιβώτια ταχυτήτων, χωρίς σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό τους, επιτρέποντας στα αυτόματα μοντέλα να εξαπλωθούν πιο γρήγορα σε ένα ευρύτερο φάσμα. Οι εικόνες της πατέντας δείχνουν έναν τυπικό παράλληλο δικύλινδρο κινητήρα, όμως αν το κόστος αποδειχθεί σχετικά μικρό, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μικρές μονοκύλινδρες μοτοσυκλέτες που απευθύνονται σε αρχάριους αναβάτες να αποτελούν τον κύριο στόχο του νέου, απλοποιημένου Y-AMT.