Ιαπωνικές μοτοσυκλέτες: Αναληθή στοιχεία ρύπων και κατανάλωσης

Σκάνδαλο… ιαπωνικής κουλτούρας!
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

10/8/2018

Τις τελευταίες ημέρες οι μετοχές πέντε ιαπωνικών εταιρειών εμφανίζουν έντονη πτώση στα χρηματιστήρια της Ασίας και ανάμεσά τους είναι και η μετοχή της Yamaha. Αιτία είναι η αποκάλυψη ότι τα στοιχεία εκπομπής ρύπων σε ορισμένα αυτοκίνητα και δίκυκλα που κατασκευάζουν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Πριν όμως ταυτίσετε αυτό το σκάνδαλο με εκείνο της Volkswagen πριν μερικά χρόνια, καλό είναι γνωρίζετε τα στοιχεία της υπόθεσης και τί ακριβώς αφορά.

Πρώτα απ’ όλα να πούμε ότι η υπόθεση αυτή απασχολεί τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ιαπωνικής Κυβέρνησης από το 2016, όταν βρήκαν ότι κάποια αυτοκίνητα της Mitsubishi ανακοινώνουν εκπομπές ρύπων (που είναι αλληλένδετες με τα στοιχεία κατανάλωσης) τα οποία απέχουν από τα στάνταρ που έχουν συμφωνήσει οι Ιάπωνες κατασκευαστές ότι θα τηρούν. Αυτή την πρόταση ξαναδιαβάστε την διότι είναι το κλειδί της υπόθεσης. Στην ιαπωνική κουλτούρα οι προφορικές ή γραπτές συμφωνίες μεταξύ κυβέρνησης και οποιουδήποτε μέλους της ιαπωνικής κοινωνίας (εταιρείες ή μεμονωμένα άτομα) αποτελούν Όρκους Τιμής και μετά την συμφωνία τηρούνται από τις δύο πλευρές σαν να πρόκειται για Επίσημο Νόμο του κράτους.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση η Κυβέρνηση της Ιαπωνίας είχε συμφωνήσει με τους κατασκευαστές ότι θα τηρούν όλοι μια συγκεκριμένη διαδικασία δοκιμής των εκπομπών ρύπων/κατανάλωσης και θα ανακοινώνουν τα αποτελέσματα. Δηλαδή στην Ιαπωνία η Ανεξάρτητη Αρχή που ελέγχει αν τα οχήματα που παράγουν τα εργοστάσια τηρούν τις προδιαγραφές, ΔΙΑΦΕΡΕΙ ως προς τις αρμοδιότητες και την νομική ισχύ σε σχέση με εκείνες που έχουμε εμείς στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και γενικά στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Στην Ιαπωνία πιστεύουν ότι αφού έδωσαν τα χέρια, η συμφωνία τηρείται απόλυτα! Με άλλα λόγια, αν ένα εργοστάσιο “κλέβει” ή δεν ακολουθεί σωστά τα πρότυπα της διαδικασίας που έχει συμφωνηθεί, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ.

Πρόκειται για ΗΘΙΚΟ παράπτωμα και όχι για ΝΟΜΙΚΟ παράπτωμα. Δηλαδή στην Ιαπωνία ισχύει το Ό,τι είναι ηθικό είναι και νόμιμο και όχι το αντίθετο.

Συγκεκριμένα για την Yamaha, οι έρευνες των ιαπωνικών αρχών βρήκαν ότι το 2% επί του συνόλου των δικύκλων που πουλάει στην Ιαπωνική αγορά δηλώνουν στοιχεία εκπομπής ρύπων και κατανάλωσης που δεν ανταποκρίνονται στους όρους της συμφωνίας.

Από την μεριά της η Yamaha εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση, λέγοντας ουσιαστικά συγνώμη προς τους πελάτες, συνεργάτες και μετόχους της:   “Yamaha Motor sincerely apologizes to all customers, partners and other stakeholders who may have concerns or have been inconvenienced as a result of these occurrences,”.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η Yamaha έχει δίκυκλα που να έχουν παραβεί της αντίστοιχες Ευρωπαϊκές Προδιαγραφές Euro 4, οπότε δεν υπάρχει θέμα νομικών κυρώσεων ή το ενδεχόμενο ανάκλησης οποιουδήποτε μοντέλου της.

Η υπόθεση μέχρι τώρα αφορά ΜΟΝΟ την ιαπωνική αγορά και κυρίως την ιαπωνική επιχειρηματική κουλτούρα που μέχρι σήμερα βασιζόταν απόλυτα σε Συμφωνίες Τιμής μεταξύ κυβέρνησης και εταιρειών. Όμως μαζί με το προηγούμενο σκάνδαλο της εταιρείας Kobe Steel (διαβάστε το σχετικό μας άρθρο εδώ) πληγώνουν τον ιαπωνικό λαό.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις