James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Νέος νόμος για Ε.Π.Η.Ο. προ των πυλών: Ηλικιακά όρια, ασφάλιση, αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και εμφανή κενά

Η κυβέρνηση προαναγγέλλει αλλαγές στη νομοθεσία για τα ηλεκτρικά πατίνια
patinia
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/7/2026

Δύο σοβαρά τροχαία ατυχήματα με θύματα ανηλίκους που οδηγούσαν ηλεκτρικά πατίνια τους περασμένους μήνες ήταν η αφορμή για να κινητοποιηθεί η κυβέρνηση προαναγγέλλοντας αλλαγές στη σχετική νομοθεσία.

Αυτές ακόμη αναμένονται, ωστόσο ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, παρουσίασε τα βασικά μέτρα που σύντομα θα κατατεθούν στη Βουλή προς ψήφιση.

Ως αναμενόταν, το πρώτο μέτρο αφορά στην πρόσβαση στα λεγόμενα Ε.Π.Η.Ο. (Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα) σε ανηλίκους, καθώς ο νέος νόμος θα απαγορεύει τη χρήση τους από άτομα ηλικίας κάτω των 17 ετών, ενώ οι παραβάτες θα τιμωρούνται με 150 ευρώ πρόστιμο. Της διάταξης αυτής θα εξαιρούνται μόνο τα οχήματα για άτομα με αναπηρία, όπως αποκάλυψε ο υφυπουργός.

Η κίνηση των Ε.Π.Η.Ο. περιορίζεται σε δρόμους με όρια ταχύτητας που δεν ξεπερνούν τα 50 χλμ/ώρα και οι παραβάτες θα τιμωρούνται με πρόστιμο 350 ευρώ αντί 30 ευρώ, όπως ισχύει σήμερα.

Μια πολύ σημαντική αλλαγή αφορά στην ασφάλιση των οχημάτων αυτών, η οποία καθίσταται υποχρεωτική. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ασφάλιση γενικής αστικής ευθύνης του οχήματος έναντι τρίτων, με απειλή προστίμου 250 ευρώ για τους παραβάτες.

Οι αναβάτες των Ε.Π.Η.Ο. θα πρέπει να έχουν πάντα πάνω τους έγγραφο ταυτοποίησης και αποδεικτικό ασφάλισης οχήματος.

Ένα ακόμη μέτρο θα αφορά τις επιχειρήσεις ενοικίασης Ε.Π.Η.Ο., οι οποίες δεν θα επιτρέπεται να τα νοικιάζουν ή να τα διαθέτουν με οποιονδήποτε άλλον τρόπο σε άτομα κάτω των 17 ετών. Ο έλεγχος της ηλικίας του χρήστη είναι πλέον ευθύνη της εκάστοτε επιχείρησης, υπό την απειλή προστίμου 1.000 ευρώ.

Τέλος, ο υφυπουργός αποκάλυψε πως θα δημιουργηθεί ένα νέο ηλεκτρονικό Μητρώο Ε.Π.Η.Ο. με όλα τα οχήματα, τους ιδιοκτήτες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, προς διευκόλυνση των αρχών κατά τους ελέγχους.

Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές πως προκύπτουν αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που είχε ανανεωθεί πέρυσι (Ιούνιος 2025), επί της ουσίας διαχωρίζοντας τα Ε.Π.Η.Ο. από τα ποδήλατα, με τα οποία τα εξομοίωνε στις περισσότερες διατάξεις που τα αφορούν.

Είναι μια διόρθωση ενός καταφανέστατου λάθους, καθώς φαντάζει αδιανόητο να μπορεί νόμιμα ένα παιδί, που δεν έχει ιδέα για τις διατάξεις του ΚΟΚ, να βγαίνει στους δρόμους με μηχανοκίνητο όχημα, ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά.

Το πραγματικό ερώτημα παραμένει άλλο: κανείς στα αρμόδια υπουργεία δεν είχε φανταστεί το πρόβλημα όταν σχεδίαζαν τον περίφημο νέο ΚΟΚ;

Και τώρα που φαινομενικά σπεύδουν να διορθώσουν το λάθος, το να θέτεις μόνο ηλικιακά όρια χωρίς την απαίτηση ο χειριστής να γνωρίζει τα απαραίτητα της κυκλοφορίας στους δρόμους μοιάζει με μισή δουλειά. Ο 17χρονος που δεν ξέρει να αναγνωρίσει τα σήματα στους δρόμους και δεν έχει ιδέα από προτεραιότητες γιατί θεωρούμε πως είναι ασφαλέστερος από έναν 16χρονο με την ίδια ανύπαρκτη οδηγική παιδεία; Προφανώς δεν είναι.

Η δε υποχρεωτική ασφάλιση απειλεί ν' ανοίξει νέα ζητήματα. Τι γίνεται με τα ηλεκτρικώς υποβοηθούμενα ποδήλατα; Ένα ποδήλατο με ηλεκτρική υποβοήθηση (χωρίς γκάζι) δεν θεωρείται ως μηχανοκίνητο όχημα αφού δεν μπορεί να κινηθεί με τη δική του ισχύ, όπως θα γινόταν με αποκλειστική χρήση του γκαζιού, χωρίς τη συνδρομή πεταλιών. Για το θέμα μάλιστα έχει ήδη γνωμοδοτήσει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αφορμή θανατηφόρο ατύχημα στο Βέλγιο το 2023, κρίνοντας πως ένα ποδήλατο με ηλεκτρική υποβοήθηση δεν θεωρείται ως μηχανοκίνητο όχημα και ωσαύτως δεν μπορεί να υποχρεούται σε ασφάλιση.

Αναμένουμε το πλήρες κείμενο του νέου νόμου, για να δούμε τί ακριβώς θα αλλάξει με όλα αυτά τα ηλεκτρικά οχήματα που τα τελευταία χρόνια έχουν εισβάλλει στο αστικό τοπίο, εικάζοντας πως στα Ε.Π.Η.Ο. δεν περιλαμβάνονται τα ηλεκτρικά ποδήλατα με υποβοήθηση, ως είναι το λογικό.

Ετικέτες