James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

FEMA-ΕΕ: Όχι στο υποχρεωτικό ΚΤΕΟ για δίκυκλα άνω των 50 κ.εκ. από 19 ευρωβουλευτές

Ευρωβουλευτές από 10 χώρες θέλουν να παραμείνει επιλογή στα κράτη-μέλη, το αν θα έχουν ΚΤΕΟ μοτοσυκλετών
ΚΤΕΟ Ευρωπαϊκή Επιτροπή FEMA ΟΧΙ 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

5/2/2026

Σε νέα της ανακοίνωση η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μοτοσυκλέτας FEMA χαιρετίζει την απόφαση 19 ευρωβουλευτών που υποστηρίζουν να μην γίνει υποχρεωτικός ο περιοδικός τεχνικός έλεγχος για όλες τις μοτοσυκλέτες άνω των 50 κ.εκ. σε όλα τα κράτη-μέλη.

Η φωνή της FEMA που αντιτίθεται στους υποχρεωτικούς περιοδικούς ελέγχους για όλες τις μοτοσυκλέτες και δίκυκλα άνω των 50 κ.εκ., με στοιχεία μάλιστα και δεδομένα που δείχνουν ότι το ΚΤΕΟ δεν σώζει ζωές (διαβάστε περισσότερα εδώ), φαίνεται ότι ακούγεται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αλλαγή στο σχετικό νομοσχέδιο, την οποία ο Γερμανός ευρωβουλευτής Jens Gieseke θέλει να τροποποιήσει και να κάνει ακόμη πιο αυστηρή με βάση την αναφορά που έχει καταθέσει, θέλει να κάνει υποχρεωτικό τον περιοδικό τεχνικό έλεγχο σε μοτοσυκλέτες και λοιπά δίκυκλα που έχουν κυβισμό πάνω απο 125 κ.εκ. αλλά και για τα αντίστοιχης απόδοσης ηλεκτρικά δίκυκλα, χωρίς μάλιστα καμία εξαίρεση.

Στην αναφορά του ο Gieseke υιοθετεί μια ακόμη πιο ακραία πρόταση με τα κράτη-μέλη να χάνουν την επιλογή για το αν οι μοτοσυκλέτες που πωλούνται και κυκλοφορούν στην επικράτειά τους θα περνούν ΚΤΕΟ ή όχι, ενώ προτείνει οι έλεγχοι να ξεκινούν από τα 50 κ.εκ. και πάνω.

Το δικαίωμα στην επιλογή για κάθε κράτος-μέλος είναι πρώτα από όλα αυτό που προωθεί η FEMA και βρίσκει σύμφωνη και τη Διεθνή Ομοσπονδία Μοτοσυκλετισμού FIM, όπως και τους 19 ευρωβουλευτές που κατέθεσαν τροπολογίες να διατηρήσουν την επιλογή για ΚΤΕΟ ή όχι στις μοτοσυκλέτες τα κράτη-μέλη που εφαρμόζουν εναλλακτικά μέτρα όπως είναι η καλύτερη εκπαίδευση του αναβάτη για την αποφυγή ατυχημάτων και η βελτίωση των υποδομών και των δρόμων.

Στην απόφαση των συγκεκριμένων ευρωβουλευτών βοήθησαν και όλα τα σχετικά έγγραφα, τεχνικές μελέτες και εκθέσεις που έχουν καταθέσει οι ομάδες υπεράσπισης των Ευρωπαίων μοτοσυκλετιστών  στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όλα αυτά τα έγγραφα δείχνουν ότι τα τροχαία ατυχήματα με μοτοσυκλέτα, τα οποία οφείλονται σε μηχανική βλάβη, δεν είναι παρά πολύ μικρό ποσοστό (1-3%).

Για την ιστορία, οι 19 ευρωβουλευτές που κατέθεσαν υπέρ του δικαιώματος της επιλογής, από τους οποίους απουσιάζουν οι Έλληνες, είναι οι εξής:

-Ana Miguel Pedro (Πορτογαλία)
-Volker Schnurrbusch (Γερμανία)
-Asger Christensen (Δανία)
-Valérie Devaux (Γαλλία)
-Stanislav Stoyanov (Βουλγαρία)
-Siegbert Frank Droese (Γερμανία)
-Julien Leonardelli (Γαλλία)
-Merja Kyllönen (Φινλανδία)
-Milan Mazurek (Σλοβακία)
-Rachel Blom (Ολλανδία)
-Philippe Olivier (Γαλλία)
-Sérgio Humberto (Πορτογαλία)
-Hélder Sousa Silva (Πορτογαλία)
-Sebastião Bugalho (Πορτογαλία)
-Paulo Cunha (Πορτογαλία)
-Paulo Do Nascimento Cabral (Πορτογαλία)
-Roman Haider (Αυστρία)
-Paolo Borchia (Ιταλία)
-Anna Maria Cisint (Ιταλία)

 

ΕΕ υποχρεωτικά ΚΤΕΟ για όλους