James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Yamaha: Από ανακυκλωμένο αλουμίνιο όλοι οι κύλινδροι DiASil έως το 2030

Μείωση εκπομπών CO₂ κατά περίπου 47.000 τόνους ετησίως
Iwata
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/10/2026

Η Yamaha ξεκινά σταδιακά την αντικατάσταση του πρωτογενούς αλουμινίου με ανακυκλωμένο κράμα στους κυλίνδρους DiASil, με στόχο η μετάβαση να έχει ολοκληρωθεί έως το 2030.

Η Yamaha Motor ανακοίνωσε ότι θα αλλάξει σταδιακά την πρώτη ύλη που χρησιμοποιεί για την κατασκευή των κυλίνδρων DiASil, αντικαθιστώντας το συμβατικό πρωτογενές αλουμίνιο με ανακυκλωμένο κράμα αλουμινίου. Σύμφωνα με την εκτίμηση της εταιρείας, όταν η αλλαγή ολοκληρωθεί σε όλα τα μοντέλα που χρησιμοποιούν κυλίνδρους DiASil, το 2030, θα μειωθούν οι εκπομπές CO₂ κατά περίπου 47.000 τόνους τον χρόνο.

Ο DiASil (Die-casting Aluminum-Silicon) είναι ένας κύλινδρος από μασίφ αλουμίνιο, χωρίς χιτώνιο από σίδηρο και χωρίς επιμετάλλωση. Η Yamaha ανέπτυξε τη συγκεκριμένη τεχνολογία και το 2002 έγινε η πρώτη εταιρεία στον κόσμο που κατάφερε να την εφαρμόσει σε μαζική παραγωγή. Έκτοτε, οι κύλινδροι DiASil χρησιμοποιούνται σε αρκετά μοντέλα μοτοσυκλετών και scooter της.

Cylinder

Η κατασκευή από αλουμίνιο προσφέρει υψηλή αντοχή στη φθορά, καθώς και αποτελεσματική απαγωγή θερμότητας. Παράλληλα, μειώνει το βάρος και διευκολύνει την ανακύκλωση του υλικού, ενώ περιορίζει και το κόστος παραγωγής.

Μέχρι σήμερα, όμως, η Yamaha χρησιμοποιούσε αποκλειστικά πρωτογενή κράματα αλουμινίου για τους DiASil κυλίνδρους της. Ο λόγος είναι ότι τα συμβατικά ανακυκλωμένα κράματα περιέχουν ποσότητες προσμίξεων, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν χαρακτηριστικά που είναι κρίσιμα για τον συγκεκριμένο τύπο κυλίνδρου, όπως τη μικροδομή του μετάλλου, τις επιφανειακές της ιδιότητες και την αντοχή στη διάβρωση.

Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, η Yamaha ανέπτυξε ένα νέο ανακυκλωμένο κράμα αλουμινίου με μηχανικά και χημικά χαρακτηριστικά αντίστοιχα του πρωτογενούς υλικού. Η ανάπτυξη βασίστηκε σε σχεδιασμό του υλικού μέσω υπολογισμών και ακολούθησε σειρά δοκιμών και αξιολογήσεων σε πραγματικά οχήματα.

Σύμφωνα με τη Yamaha, οι δοκιμές επιβεβαίωσαν ότι το νέο ανακυκλωμένο κράμα καλύπτει όλες τις απαιτήσεις λειτουργίας του DiASil, επιτρέποντας την παραγωγή των κυλίνδρων με τις ίδιες διαδικασίες που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα.

Diasil

Η μετάβαση θα ξεκινήσει από commuter μοντέλα που κατασκευάζονται στην Ινδονησία και στη συνέχεια θα επεκταθεί σταδιακά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η συγκεκριμένη αλλαγή αποτελεί μέρος του περιβαλλοντικού σχεδιασμού της Yamaha Motor για το 2050, με στόχο την επίτευξη ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της εταιρείας. Η Yamaha έχει θέσει ως επιμέρους στόχο μέχρι το 2030 να χρησιμοποιεί βιώσιμες εναλλακτικές πρώτες ύλες για το 100% του αλουμινίου που καταναλώνεται στη δική της παραγωγή.

Με τους κυλίνδρους DiASil να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές αλουμινίου στους κινητήρες της, η αλλαγή της πρώτης ύλης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα της Yamaha προς αυτόν τον στόχο.

Ετικέτες