James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Η κινέζικη Chery μπαίνει στις μοτοσυκλέτες - Πόσοι Κινέζοι πχια;!

Ετοιμάζει δική της εταιρεία μοτοσυκλέτας - Ίδρυσε εταιρεία με R&D για δύο τροχούς
Η Chery μπαίνει στις μοτοσυκλέτες 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/2/2026

Ένας ακόμη κατασκευαστής από την Κίνα φαίνεται πως μπαίνει στον χώρο των δύο τροχών με τον κολοσσό Chery να επεκτείνει τις δραστηριότητές του και στις μοτοσυκλέτες.

Αν νομίζετε ότι οι Κινέζοι κατασκευαστές μοτοσυκλέτας βάζουν δύσκολα σε όλους τους υπόλοιπους λόγω της επιθετικής τιμολογιακής πολιτικής που ακολουθούν και φυσικά λόγω της ραγδαίας βελτίωσης των δίτροχών τους σε κάθε επίπεδο τα τελευταία χρόνια, πού να δείτε τι γίνεται στο αυτοκίνητο!

Στους τέσσερεις τροχούς οι Κινέζοι πιέζουν όχι μόνο στις τιμές με μοντέλα που δεν έχουν να ζηλέψουν και πολλά από τα αντίστοιχα των υπολοίπων -σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα υπερτερούν- αλλά και στην καινοτομία, όχι στα συμβατικά αλλά στα ηλεκτρικά και τα plug-in υβριδικά.

Chery στις μοτοσυκλέτες

Τώρα η Chery, μία από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίας της Κίνας, θέλει να ακολουθήσει τα χνάρια της Geely που έχει ως θυγατρικές τις QJMotor and Keeway και να φτιάξει την δική της εταιρεία μοτοσυκλέτας. Έτσι τουλάχιστον φαίνεται από τα νέα που μας έρχονται από την Κίνα με την Chery να ιδρύει στο τέλος του 2025 την Anhui Shanyi Technology Co., μια εταιρεία με τεχνολογικό προφίλ και μπόλικο R&D, η οποία έχει ως δραστηριότητα την Έρευνα και Εξέλιξη λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης, μηχανημάτων, εξοπλισμού, αυτοκινήτων αλλά και μοτοσυκλετών. Η εταιρεία ανήκει στην Anhui Sumaida Technology Co., η οποία είναι θυγατρική της Chery.

Από ό,τι φαίνεται, με τη νέα εταιρεία η Chery θέλει να επεκτείνει την γκάμα της και στους δύο τροχούς, ωστόσο είναι μάλλον νωρίς να μιλάμε για μοτοσυκλέτες μεγάλου κυβισμού. Αν και οι Κινέζοι έχουν το... χούι να μας εκπλήσσουν με την ταχύτητα που αναπτύσσονται και παρουσιάζουν νέα μοντέλα, σε πρώτη φάση, η εταιρεία που θα φτιάξει η Chery για τους δύο τροχούς αναμένεται σε πρώτη φάση να δημιουργήσει δίτροχα για χρήση στο αστικό περιβάλλον, ενώ δεν θα μας κάνει καμία έκπληξη αν είναι όλα τους ηλεκτρικά αφού η κινέζικη εταιρεία επενδύει βαριά στην ηλεκτροκίνηση σε όλα τα υπόλοιπα οχήματά της.

Η κινέζικη Chery στις μοτοσυκλέτες

Η Chery με λίγα λόγια
Με έδρα την Wuhu και έτος ίδρυσης το 1997 από την κινέζικη κυβέρνηση, για την ανάπτυξη της βιομηχανίας στην περιοχή, η κρατική Chery Automobile ή Cηeρy Group είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας επιβατικών οχημάτων της Κίνας.

Μέσω των Chery, Exeed, Jetour, Omoda, Jaecoo, iCar, Luxeed, Chery Bus, Karry, Rely, C&C και Wanda ο κινέζικος όμιλος, είναι μία από τις ανερχόμενες δυνάμεις στον παγκόσμιο εμπορικό στίβο, με πωλήσεις επιβατικών αυτοκινήτων άνω των 2,6 εκατ. μονάδων το 2025 και διψήφιο ποσοστό ανάπτυξης κάθε χρόνο. Έχει επίσης και κοινοπραξία με τη Jaguar Land Rover για την κατασκευή και διάθεση των μοντέλων των δύο εταιρειών στην Κίνα.

Ο πολυσχιδής όμιλος έχει Κέντρα Έρευνας και Εξέλιξης σε Κίνα, Γερμανία, ΗΠΑ και Βραζιλία και περισσότερους από 5.500 υπαλλήλους να εργάζονται σε αυτά (πάνω από 100.000 προσωπικό συνολικά), ενώ πριν από δύο περίπου χρόνια έκανε κοινοπραξία με την αναγεννημένη ισπανική Ebro για τη συναρμολόγηση μοντέλων στη Βαρκελώνη, στο εργοστάσιο που άνηκε μέχρι πριν από λίγα χρόνια στη Nissan.

Η Chery κατασκευάζει αυτοκίνητα (συμβατικά, ηλεκτρικά και υβριδικά), βαρέα οχήματα, ελαφριά επαγγελματικά και λεωφορεία. Από το 2025 έχει παρουσία και στην ελληνική αγορά μέσω των Chery (Spanos Group), Omoda και Jaecoo -και οι δύο από το Emil Frey Group που αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα και τις Mercedes και smart. Πρόσφατα οι δραστηριότητές του ομίλου επεκτάθηκαν και στην ρομποτική με την παρουσίαση του ανθρωποειδούς ρομπότ AiMOGA.

Η Chery στις μοτοσυκλέτες