James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής Moto3 Junior ανεβαίνει με την CFMOTO Aspar Team στη Moto3 το 2027

Ο Carlos Cano παίρνει τη θέση του Maximo Quiles που προωθείται στη Moto2
Carlos Cano
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

19/10/2026

Ο Carlos Cano θα κάνει το ντεμπούτο του στην κατηγορία Moto3 το 2027 με την CFMOTO Aspar Team, έχοντας κατακτήσει τον παγκόσμιο τίτλο της Moto3 Junior στην πρώτη του χρονιά στην κατηγορία, με πέντε νίκες και έξι παρουσίες στο βάθρο.

Ο Carlos Cano θα αγωνιστεί στη Moto3 το 2027 με την CFMOTO Aspar Team, κάνοντας το επόμενο βήμα στην πορεία του προς το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Ο 16χρονος Ισπανός, που θα γίνει 17 ετών τον Δεκέμβριο, κατέκτησε τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Moto3 Junior την Κυριακή, ολοκληρώνοντας μια εντυπωσιακή πρώτη σεζόν στην κατηγορία.

Στη διάρκεια της χρονιάς ανέβηκε έξι φορές στο βάθρο, εκ των οποίων οι πέντε ήταν νίκες. Η πορεία του στις μικρές κατηγορίες περιλαμβάνει επίσης την κατάκτηση του European Talent Cup το 2024 και τη δεύτερη θέση την περασμένη σεζόν.

Η άνοδος του Cano έρχεται καθώς ο πρωταθλητής Maximo Quiles μετακινείται στην “μεσαία” κατηγορία Moto2, παραμένοντας στην ομάδα του Jorge "Aspar" Martínez, αφήνοντας όμως ελεύθερη την θέση στην Moto3. Ο Cano επιλέχθηκε έπειτα από μια χρονιά στην οποία και οι τρεις αναβάτες της Aspar Team Junior διεκδίκησαν τον τίτλο, με όλους να διατηρούν μαθηματικές πιθανότητες μέχρι τον τελευταίο γύρο.

Carlos Cano

Ο επικεφαλής της ομάδας, Jorge Martínez "Aspar", δήλωσε ότι ο Cano παρουσίασε σημαντική πρόοδο μέσα στη σεζόν, παρότι ήταν η πρώτη του χρονιά στην κατηγορία, και πως ο τίτλος αποτέλεσε την κορύφωση της προσπάθειάς του. Η ομάδα θα τον υποστηρίξει στο ντεμπούτο του στα Moto3 το 2027.

Από την πλευρά του, ο Cano χαρακτήρισε την άνοδο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα εκπλήρωση ενός στόχου που είχε από παιδί. Όπως ανέφερε, η πρώτη του χρονιά θα είναι κυρίως περίοδος προσαρμογής, με στόχο να γνωρίσει καλύτερα την ομάδα, να εξοικειωθεί με τις νέες πίστες και να μάθει από τους ταχύτερους αναβάτες του πρωταθλήματος.

Με την ανακοίνωση του Cano, η CFMOTO Aspar Team συμπληρώνει το αγωνιστικό της πλάνο για τα Moto3 του 2027, όπου θα αγωνιστεί δίπλα στον Marco Morelli.