James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Θησαυροί στην λάσπη: Γερμανική μοτοσυκλέτα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ανασύρθηκε από τον Δούναβη

Μια DKW NZ 350-1, περισσότερα από 80 χρόνια μετά την τελευταία της διαδρομή, βρέθηκε θαμμένη στη λάσπη της Βουδαπέστης
DKW
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

12/8/2026

Η μοτοσυκλέτα εντοπίστηκε μαζί με ανθρώπινα λείψανα, πυρομαχικά και εκρηκτικά και μεταφέρθηκε για καθαρισμό και συντήρηση στο Στρατιωτικό Ιστορικό Ινστιτούτο και Μουσείο της Βουδαπέστης

Μια γερμανική στρατιωτική DKW NZ 350-1 του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ανασύρθηκε από τον Δούναβη στη Βουδαπέστη, έπειτα από περισσότερες από οκτώ δεκαετίες παραμονής μέσα στη λάσπη κάτω από βράχια.

Η μοτοσυκλέτα εντοπίστηκε χάρη στην ιδιαίτερα χαμηλή στάθμη των νερών του Δούναβη και, παρά τα χρόνια που πέρασε μέσα στο νερό και τη λάσπη, διατηρείται σε αξιοσημείωτα καλή κατάσταση. Το μεγαλύτερο μέρος της μοτοσυκλέτας παραμένει ακέραιο, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποτελέσει στο μέλλον αντικείμενο αποκατάστασης και συλλεκτικής αξίας.

DKW

Η επιχείρηση ανάσυρσης, ωστόσο, δεν ήταν μια απλή διαδικασία. Η DKW βρισκόταν πάνω από ανθρώπινα λείψανα, τα οποία μετά από εξέταση επιβεβαιώθηκε ότι ανήκαν σε Γερμανούς στρατιώτες.

DKW

Στην ίδια περιοχή βρέθηκαν επίσης πυρομαχικά Γερμανών και Σοβιετικών πεζικάριων, υπολείμματα χειροβομβίδων και βλημάτων πυροβολικού, καθώς και γερμανικές νάρκες TMi-35. Ως αποτέλεσμα, η περιοχή ασφαλίστηκε πριν ξεκινήσει η απομάκρυνση των ευρημάτων.

DKW

Η μοτοσυκλέτα, γεμάτη λάσπη και νερό, ζύγιζε σύμφωνα με τις αναφορές περισσότερα από 200 κιλά. Για την απομάκρυνσή της χρειάστηκε η συνεργασία αρκετών μελών της ειδικής ομάδας που ανέλαβε την επιχείρηση.

DKW

Μετά την ανάσυρσή της, η DKW μεταφέρθηκε στο υπόστεγο του Στρατιωτικού Ιστορικού Ινστιτούτου και Μουσείου, όπου καθαρίζεται και πρόκειται να συντηρηθεί τις επόμενες εβδομάδες.

DKW

Η τελική τύχη της μοτοσυκλέτας δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Θα μπορούσε να αποκατασταθεί και να αποτελέσει ένα σπάνιο συλλεκτικό κομμάτι ή να διατηρηθεί στην κατάσταση στην οποία βρέθηκε, ως ιστορικό τεκμήριο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

DKW

Αν τελικά προχωρήσει η αποκατάστασή της και κάποια στιγμή προσφερθεί προς πώληση, εκτιμήσεις αναφέρουν ότι μια DKW NZ 350-1 σε καλή κατάσταση, με την κατάλληλη τεκμηρίωση, θα μπορούσε να αποκτήσει αξία της τάξης των 10.000-15.000 λιρών Αγγλίας.

DKW

 

Ετικέτες