James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

ZXMOTO 500RR: Το πρώτο της μοντέλο με πιστοποίηση Euro 5+ και 84 ίππους για 168 κιλά!

Η ΖΧΜΟΤΟ έρχεται στην Ευρώπη και αυτή είναι η πρώτη της μοτοσυκλέτα που εξασφάλισε συμμόρφωση με τις ευρω-προδιαγραφές
zxmoto 500rr
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

1/10/2026

Το τετρακύλινδρο supersport 500RR ήταν το πρώτο μοντέλο που διατέθηκε στην αγορά της Κίνας το 2025 από τη ΖΧΜΟΤΟ, παρέα με το γυμνό 500F που μοιάζει να αντιγράφει πιστά τις γραμμές του Honda CB500 Super Four. Καθώς τώρα η εξάπλωση της κινέζικης εταιρείας του Zhang Xue είναι σε πλήρη εξέλιξη στην Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας μέσω του Ομίλου Σφακιανάκη – περιμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε ποια μοντέλα θα έρθουν πρώτα στα μέρη μας.

Η πρόσφατη ανακοίνωση της εξασφάλισης πιστοποιητικού συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές Euro 5+ από τη ΖΧΜΟΤΟ για το 500RR αρχίζει να ξεδιαλύνει τον χάρτη των μοντέλων που θα εξαχθούν προς δυσμάς.

zxmoto 500rr

Η αλήθεια είναι πως για την τρικύλινδρη οικογένεια των 820 δεν είχαμε ποτέ πολλές αμφιβολίες. Η supersport 820RR και η adventure 820X λ.χ. μοιάζουν φτιαγμένες για τις ευρωπαϊκές αγορές και θα μας έκανε τεράστια εντύπωση αν έμεναν εκτός της ευρωπαϊκής γκάμας, αλλά για το τετρακύλινδρο 500RR είχαμε τις αμφιβολίες μας.

zxmoto 500rr

Όχι πια όμως καθώς, όπως αποκαλύπτει η ίδια η ΖΧΜΟΤΟ, η μοτοσυκλέτα της με κωδικό ZX500RR-A3 εξασφάλισε το πολυπόθητο πιστοποιητικό WVTA στο Λουξεμβούργο, γεγονός που της επιτρέπει βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας να διατεθεί σε όλες τις χώρες της Ε.Ε.. Η πιστοποίηση επιτεύχθηκε χάρη στη βοήθεια της γερμανικής υπηρεσίας TÜV Rheinland, η οποία ανέλαβε όλες τις δοκιμές που προβλέπονται για τη διαδικασία πιστοποίησης.

Στις ευρωπαϊκές χώρες πάντως που αυτόν τον καιρό στήνονται ιστοσελίδες της ΖΧΜΟΤΟ, στη γκάμα που θα γίνει διαθέσιμη βρίσκεται τόσο η 500RR όσο και η γυμνή 500F, καθώς και η τρικύλινδρη supersport 820RR και η motocross MX250. Λογικά αυτές είναι οι επόμενες μοτοσυκλέτες που θα εξασφαλίσουν το απαραίτητο πιστοποιητικό, κάτι που μάλλον σημαίνει πως η υπόλοιπη τρικύλινδρη γκάμα θα αργήσει λίγο ακόμη να φτάσει στην Ευρώπη.

zxmoto 500rr

Η 500RR είναι μια supersport μοτοσυκλέτα με τετρακύλινδρο σε σειρά κινητήρα 470cc με μέγιστη ονομαστική ισχύ 84 ίππους στις 13.500 σ.α.λ. και μέγιστη ροπή 4,7 χιλιογραμμόμετρα στις 11.500 σ.α.λ. μέσω ψεκασμού Bosch, εξατάχυτου κιβωτίου και μονόδρομου συμπλέκτη, έχοντας να κινήσει μια μάζα 158 στεγνών κιλών ή 168 υγρών και επιτυγχάνοντας ονομαστική τελική ταχύτητα 235 km/h.

Στην Κίνα η 500R διατίθεται σε τέσσερις χρωματισμούς: λευκό, μαύρο, κόκκινο και έντονο πράσινο. Δεν είναι γνωστό αυτή τη στιγμή ποιοι από αυτούς ενδέχεται να εισαχθούν στα ευρωπαϊκά μοντέλα.

Ετικέτες