James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

FB Mondial: Ήρθαν στην Ελλάδα τα MUD 452, Piega 452 και SMX 125/300 [Τιμές]

Ετοιμοπαράδοτες οι adventure, street και enduro μοτοσυκλέτες - Από 3.280 ευρώ για την 125άρα SMX
FB Mondial νέες αφίξεις στην Ελλάδα 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

1/10/2026

Η αντιπροσωπεία της FB Mondial, Δ. ΓΚΟΥΝΤΟΥΦΑΣ ΙΚΕ, ανακοίνωσε τη άφιξη και διαθεσιμότητα της adventure MUD 452, της street Piega 452 και των enduro SMX με κινητήρα 300 και 125 κυβικών αντίστοιχα.

Τις μοτοσυκλέτες της FM Mondial τις είδαμε στην περασμένη Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026 που πραγματοποιήθηκε στο Metropolitan Expo και τώρα πλέον η εισαγωγική τους εταιρεία ανακοινώνει την άφιξη των πρώτων μοντέλων στην ελληνική αγορά, τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα στο κοινό.

Να θυμίσουμε ότι η Mud 452 είναι η μικρή advetnure της FB Mondial που χρησιμοποιεί τον δικύλινδρο εν σειρά κινητήρα της CFMOTO που έχει και το best seller της ελληνικής αγοράς 450 ΜΤ και το 450NK, και αυτό ισχύει και για την Piega 452. 

FB Mondial νέες αφίξεις στην Ελλάδα 2026

Η μέγιστη ισχύς είναι και στις δύο περιπτώσεις ίδια, στους 47 ίππους, που είναι και το ανώτατο όριο για την κατηγορία διπλώματος Α2, ωστόσο λόγω διαφορετικών ρυθμίσεων στην περίπτωση της Mud 452 κάνει την εμφάνισή της στις 10.000 σ.α.λ. και στις 9.500 για την Piega. Το ίδιο ισχύει και για την ονομαστική ροπή των 3,98 kg.m με τη μέγιστη τιμή να εμφανίζεται στις 6.500 σ.α.λ. στην περίπτωση της μικρής adventure και στις 7.600 στην street.

Για την Mud 452 το αναkοινώσιμο βάρος βρίσκεται στα 175 κιλά και για την Piega στα 176, με το ύψος της σέλας στα 890 κα 820 χλστ. αντίστοιχα. Παράλληλα το ρεζερβουάρ στη Mud φτάνει τα 17 λίτρα σε χωρητικότητα και στην Piega στα 10 λίτρα.

FB Mondial νέες αφίξεις στην Ελλάδα 2026

Η "300άρα" SMX έχει μονοκύλινδρο, υγρόψυκτο κινητήρα 282 κ.εκ., ο οποίος αποδίδει 28 ίππους και 2,55 kg.m ροπής στις 8.750 και 7.200 σ.α.λ. αντίστοιχα με το βάρος στα 124 κιλά και το ύψος σέλας στα 930 χλστ. Για την έκδοση με τον κινητήρα των 125 κ.εκ., η ισχύς φτάνει στο μέγιστο όριο των 15 ίππων για την κατηγορία διπλώματος Α1 και η ροπή το 1,07 kg.m στις 9.500 και 7.500 σ.α.λ. αντίστοιχα, με το βάρος στα 121 κιλά και την ίδια απόσταση της σέλας από το έδαφος.

Ετοιμοπαράδοτες είναι οι ακόλουθες μοτοσυκλέτες στα εξής χρώματα:

-MUD 452:6.325 ευρώ - Λευκό και Μπλε Ματ 
-PIEGA 452: 6.130 ευρώ - Ασημί και Μαύρο
-SMX 300: 3.850 ευρώ - Λευκό-Κόκκινο  και  Μπλε-Γκρι
-SMX 125: 3.280 ευρώ - Λευκό-Κόκκινο  και  Μπλε-Γκρι

Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση που οι ενδιαφερόμενοι επιθυμούν κάποιο άλλο χρώμα με το οποίο είναι διαθέσιμη μια από τις παραπάνω μοτοσυκλέτες, τότε αυτή έρχεται από την Ιταλία και το διάστημα που μεσολαβεί από την παραγγελία μέχρι να έρθει στην Ελλάδα δεν ξεπερνά τις 15 ημέρες.

Περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα της FB Mondial.

FB Mondial νέες αφίξεις στην Ελλάδα 2026