Με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή να επιδεινώνεται αντί να βελτιώνεται, η τιμή του αργού πετρελαίου Μπρεντ χτύπησε κόκκινο την εβδομάδα 13-20 Σεπτεμβρίου φτάνοντας κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι. Σήμερα, Δευτέρα 21/9 η τιμή έχει υποχωρήσει κοντά στα 102 δολάρια, ωστόσο οι τιμές των καυσίμων έχουν ήδη εκτοξευτεί σε όλη την Ευρώπη και οι αιτίες παραμένουν απειλώντας με νέα επιδείνωση.

Στην Ελλάδα σήμερα, Δευτέρα 21/9, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κυμαίνεται γύρω από τα 2,20 ευρώ/λίτρο, με ακραίες τιμές να εμφανίζονται στην επαρχία, όπως είναι λ.χ. τα 2,619 που καταγράφονται στην Αλόννησο, αλλά και σχεδόν τυπική ταρίφα τα 2,3-2,4 στα περισσότερα νησιά.

Απέναντι σε αυτό το πρόβλημα η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέτασε διάφορα μέτρα, ωστόσο στο τέλος δεν υιοθέτησε κανένα, ενόσω η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula Von Der Leyen, στην πρόσφατη ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union) επέλεξε συνειδητότατα να πετάξει τη μπάλα εκτός γηπέδου.

Η Γερμανίδα είδε την κρίση ως ευκαιρία να κουνήσει το δάκτυλο εξηγώντας πως αυτή είναι μια ευκαιρία να αντιληφθούμε την ανάγκη για εξηλεκτρισμό και απαγκίστρωση από τα ορυκτά καύσιμα. Εκτός τόπου και χρόνου δηλαδή, την ώρα που όλη η Ευρώπη αντιμετωπίζει κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης και προετοιμάζεται για ακόμη χειρότερα, με αρκετούς αναλυτές να προβλέπουν πως η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης μπορεί να φτάσει ως τα 3 ευρώ ανά λίτρο!

Στο μεταξύ στην Ελλάδα η κυβέρνηση ετοιμάζεται να απαντήσει στην επιδείνωση της ενεργειακής αγοράς με νέα δέσμη μέτρων, καθώς η όλη κατάσταση έχει φορτωθεί ένα ακόμη μεγάλο αγκάθι: το πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο πέρυσι είχε 1,13/λίτρο και φέτος ακούμε τον πρωθυπουργό να πανηγυρίζει που θα το κρατήσει κάτω από το 1,75.

Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει ως τώρα, η κυβέρνηση αναμένεται να στηριχτεί στο πλαφόν στα κέρδη των πρατηρίων και το επίδομα θέρμανσης, ενώ θα συνεχίσει την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης με 15 λεπτά το λίτρο. Αυτά ακούγονται, αλλά δεν είναι ακόμη τα επίσημα μέτρα, τα οποία αναμένονται σύντομα.

“Σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέψει έκτακτες εθνικές παρεμβάσεις, χωρίς αυτές να προσμετρώνται στα όρια δαπανών, θα μπορούσαμε να εξετάσουμε και την προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα,” δήλωσε ο πρωθυπουργός την Κυριακή 20/9, έχοντας προφανώς αντιληφθεί πως ο ελληνικός λαός ολοένα και περισσότερο αντιλαμβάνεται το παιχνίδι που παίζεται με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα.

Η πραγματικότητα είναι πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν απαγορεύει τη μείωση του ΕΦΚ, ούτε του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ). Η σχετική οδηγία της ΕΕ ορίζει κατώτατο επιτρεπτό ΕΦΚ στη βενζίνη τα 359 ευρώ ανά 1000 λίτρα (330 στο ντίζελ), την ώρα που η Ελλάδα χρεώνει τους καταναλωτές 700 ευρώ ΕΦΚ ανά 1000 λίτρα βενζίνης. Μιλάμε για σχεδόν τον διπλό φόρο, 0,70 ευρώ ανά λίτρο είναι μόνο ο ΕΦΚ, αντί να αντιμετωπιστεί ως αυτό που είναι, θρασεία αισχροκέρδεια εις βάρος του λαού.

Ακόμη περισσότερο, η αναφορά στα όρια δαπανών μοιάζει με μια ακόμη δόση στάχτης στα μάτια του κοινού, μιας και ο κανονισμός 2024/1263 της ΕΕ που το ορίζει διαχωρίζει από τον υπολογισμό του τα προσωρινά ή έκτακτα μέτρα. Συζητάμε δηλαδή αν θα μας επιτραπεί να εξαιρεθεί αυτό που εξαιρείται εξ ορισμού.

Ομοίως ισχύει και για το ΦΠΑ, με την Ελλάδα να έχει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές της Ευρώπης (24%), χωρίς βέβαια αυτό να της έχει επιβληθεί άνωθεν. Και εδώ η ΕΕ ορίζει έναν ελάχιστο επιτρεπτό συντελεστή ΦΠΑ 15% και αφήνει στη διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους-μέλους την τελική του τιμή. Έλληνες ήταν και είναι οι καλοθελητές που τον απογειώνουν στα ουράνια της Ευρώπης.

Εν ολίγοις, περιθώριο μείωσης υπάρχει από την ΕΕ και μάλιστα άφθονο, είτε μιλάμε για μόνιμα ή για περιορισμένο διάστημα λόγω έκτακτων συνθηκών, απλά η κυβέρνηση επιλέγει συνειδητά να μην το χρησιμοποιεί, την ώρα που Ισπανία και Γερμανία (δύο πολύ πρόσφατα παραδείγματα) έχουν ήδη ανακοινώσει μειώσεις στους φόρους των καυσίμων, αντί να μοιράσουν κι αυτές μερικά fuel pass για τα μάτια του κόσμου.