M. Βρετανία: Νωρίτερα η απαγόρευση των συμβατικών κινητήρων

Το 2035 η τελευταία χρονιά
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

4/2/2020

Όπως όλοι γνωρίζουμε οι κυβερνήσεις των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών έχουν ήδη αποφασίσει την απαγόρευση πώλησης οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, τα επόμενα 10 το πολύ 20 χρόνια. Χώρες όπως η Ιρλανδία και η Σουηδία έχουν θέσει ως όριο το 2030, ενώ η Νορβηγία έχει ανακοινώσει πως το 2025 θα απαγορεύσει τη πώληση οποιουδήποτε βενζινοκίνητου ή πετρελαιοκίνητου οχήματος. Θυμίζουμε πως η Νορβηγία είναι από τους μεγάλους πετρελαιοπαραγωγούς στον κόσμο, όμως η ίδια κάνει πολύ περιορισμένη χρήση του πετρελαίου, το οποίο το προορίζει μόνο ως εξαγωγή και τα έσοδα από την πώλησή του πάνε σε ένα ειδικό ταμείο που προορίζεται για τις μελλοντικές ανάγκες των επόμενων γενεών! Το 93% της ενέργειας που καταναλώνει η Νορβηγία προέρχεται από υδροηλεκτρικά εργοστάσια. Την ίδια ώρα όμως το ατομικό αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα κάθε Νορβηγού ήταν 9,4t το 2014, όταν ο μέσος όρος στις ευρωπαϊκές χώρες είναι 6,38t κατ’ άτομο. Κι αυτό είναι απόδειξη πως δεν έχει σχεδόν καμία σημασία τι είδους ενέργεια χρησιμοποιείς, αλλά αυτό που μετράει είναι ο τρόπος ζωής και οι απαιτήσεις που έχει σε ενέργεια. Αν το καλοκαίρι κάνεις διακοπές στα νησιά με κότερο 45 μέτρα που θέλει 5 τόνους πετρέλαιο την ώρα, δεν έχει καμία σημασία αν τις υπόλοιπες ημέρες του χρόνου πας στη δουλειά με το ποδήλατο ή οδηγe;iς ηλεκτρικό Tesla… Τα λέμε όλα αυτά διότι οι αποφάσεις των κυβερνήσεων και τα χρονοδιαγράμματα που έχουν ανακοινώσει για την απαγόρευση πώλησης οχημάτων με κινητήρες βενζίνης ή πετρελαίου (δήθεν για την μείωση εκπομπής CO2) μοιάζουν αντιφατικά ως προς τις υπόλοιπες συνθήκες που απαιτούνται για να γίνουν πράξη.

Όπως ας πούμε η πρόσφατη απόφαση του βρετανού πρωθυπουργού Boris Johhson να εφαρμόσει την απαγόρευση στη Βρετανία πέντε χρόνια νωρίτερα, δηλαδή από το 2035 αντί για το 2040. Η αντίφαση έχει να κάνει με το γεγονός πως όλα βασίζονται στην ελπίδα πως έως τότε θα είναι έτοιμο ένα ολοκληρωμένο δίκτυο επαναφόρτισης οχημάτων σε όλη τη χώρα και πως τα ηλεκτρικά οχήματα θα έχουν μια στοιχειώδη αυτονομία για να εξυπηρετήσουν τις βασικές ανάγκες ατομικής μετακίνησης των Βρετανών. Προς το παρόν φαίνεται πως οι κατασκευαστές αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών έχουν άλλη εικόνα για το τι πραγματικά θα γίνει τα επόμενα δέκα χρόνια. Παρά το γεγονός πως η αυτοκινητόβιομηχανία δείχνει να κινείται προς την εξέλιξη ηλεκτρικών αυτοκινήτων παραγωγής, εν τούτοις ο ρυθμός και η τεχνολογική πρόοδος είναι αστεία. Στις μοτοσυκλέτες τα πράγματα είναι ακόμα πιο… χαλαρά, κι όπως δήλωσε η BMW (που διαθέτει κορυφαία τεχνολογία στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα παραγωγής αυτή τη στιγμή) πιστεύει πως θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια μέχρι να γίνει όλη η γκάμα μοντέλων της ηλεκτρική. Μόνο η Harley Davidson από τους γνωστούς κατασκευαστές έχει παρουσιάσει ηλεκτρική μοτοσυκλέτα παραγωγής υψηλών επιδόσεων, αλλά και αυτή προχωρά με πολύ αργούς ρυθμούς την εμπορική πορεία της Livewire. Αν θέλαμε να δώσουμε για γενική εικόνα για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή, θα λέγαμε πως οι κατασκευαστές περιμένουν σιωπηρά η πραγματικότητα να διαψεύσει για άλλη μια φορά τα παχιά λόγια των πολιτικών. Και η πραγματικότητα στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι μία: Αν κρατήσουμε τον ίδιο τρόπο ζωής και την αστικοποίηση, καμία ηλεκτρική μοτοσυκλέτα ή αυτοκίνητο δεν πρόκειται να αλλάξει τη σκουπιδοποίηση της ατμόσφαιρας των πόλεων της Ευρώπης. Κι όπως είδαμε με τα πυρηνικά ατυχήματα και τις μεγάλες πυρκαγιές, πρέπει να είσαι βλάκας αν νομίζεις πως μεταφέροντας την ρύπανση στην Κίνα δεν θα επιστρέψει κάποια στιγμή πίσω σε εσένα. Ο αέρας δεν έχει φράχτες…           


 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις