MBE 2020: PDF Motociclette – Οι χειροποίητες!

Μπρούτζινα σμιλεμένα στο χέρι
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

18/1/2020

Οι PDF Motociclette (Punto Di Fuga Motociclette) είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση custom builders. Και μόνο από την όψη τους, καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για ανθρώπους που ζουν αυτό που κάνουν και είναι απόλυτα απορροφημένοι στον δικό τους κόσμο. Όταν αντικρύσεις δε και τις κατασκευές τους, τότε δένει όλο το παζλ.

Όπως αυτοπροσδιορίζονται οι ίδιοι, ανήκουν σε μια γενιά καλλιτεχνών “που δεν ακολουθούν το ρεύμα, αλλά υποστηρίζουν ένα στιλ”. Η έδρα τους στο Bergamo, ο “καθεδρικός ναός της καλλιτεχνικής κουλτούρας”,  δεν είναι απλώς ένα εργαστήρι, αλλά ένας χώρος ανταλλαγής ιδεών, ένα μοτοσυκλετιστικό στέκι, μια διέξοδος –όπως λένε οι ίδιοι- από την συμβατικότητα, τους περιορισμούς και το… μπανάλ, όπου είναι ευπρόσδεκτοι όσοι αγαπούν τις μοτοσυκλέτες “όχι ως μηχανολογικά αντικείμενα, αλλά για την γοητεία που διαθέτουν και την ιστορία που κρύβει η κάθε μία πίσω της”.

Στην αρχή, όταν πέσαμε πάνω στο Vincent Black Shadow και το Bonneville που μοιάζει να βγήκε από ταινία του Mad Max, μείναμε εντυπωσιασμένοι από την βαφή στο χρώμα του μπρούντζου του ρεζερβουάρ και του φαίρινγκ. Λίγα λεπτά αργότερα, στην κουβέντα που είχαμε μαζί τους, μας είπαν ότι δεν ήταν βαφή, αλλά φύλλα μπρούντζου που έχουν δουλευτεί όλα στο χέρι και έχουν μείνει άβαφα προσδίδοντας μια μοναδική γοητεία στο τελικό αποτέλεσμα. Το κόστος –μόνο για το customizing, χωρίς να περιλαμβάνεται η μοτοσυκλέτα- ξεκινά από τα 7.000 ευρώ και μπορεί να φτάσει μέχρι το διπλάσιο ποσό.

Το πιο εντυπωσιακό όμως στο περίπτερό τους ήταν μια έμπνευση από το Brough Superior SS100, την μοτοσυκλέτα –κατά πολλούς- με το ωραιότερο ρεζερβουάρ στην ιστορία του μοτοσυκλετισμού, το οποίο δεν έχει τίποτε πάνω του από… Brough. Το μοτέρ είναι ένα προπολεμικό της Harley υπερκυβισμένο στα 1000cc, ενώ το ρεζερβουάρ είναι αντιγραφή του αντίστοιχου της Brough, φτιαγμένο και μορφοποιημένο όλο στο χέρι μετά από πολλές ώρες δουλειάς. Τα avant garde στοιχεία στην μάσκα στο girder πιρούνι και στον πίσω τροχό είναι ξεχωριστές πινελιές, ενώ και οι σωλήνες των εξατμίσεων είναι πραγματικά έργα τέχνης.

Αν ποτέ, λοιπόν, βρεθείτε στο Bergamo, αξίζει να επισκεφθείτε τον “καθεδρικό” των Punto Di Fuga και να ανταλλάξετε απόψεις με τον Stefano, τον σχεδιαστή της ομάδας, για το πώς το πάθος μπορεί να σε οδηγήσει σε υπέροχα καλλιτεχνικά μονοπάτια.

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις