Μια κορδέλα του ΜΟΤΟ, 20 χρόνια μετά!

29/9/2016

Έχω μια ιδιαίτερη σχέση με τον Κάτω Όλυμπο, με το enduro στον Κάτω Όλυμπο.
1983: Φοιτητής στη Λάρισα, γνωρίζω το enduro εκτός Αττικής, παρέα με τους Λαρισαίους φίλους, κι ειδικά τον Κώστα Βλασιάδη, αγωνιζόμενο και ταχύτατο εντουρά... Οι συνθήκες δεν έχουν καμία σχέση με της Αττικής. Λάσπη, ξεχασμένοι δασικοί, τέζα όλη μέρα, ξεκινάγαμε από Λάρισα πατώντας χώμα μόλις έξω από την πόλη, κι ανεβαίναμε Κάτω Όλυμπο. Συνήθως γυρνάγαμε νύχτα, με τα ασθενικά φώτα του Montesa 250 Η6 να προσπαθούν να φωτίσουν τα αγριόσκυλα που μας την έπεφταν πριν την Ροδιά...

1990: Στο ΜΟΤΟ πια, μου έρχεται ιδέα για ένα Σαββατοκύριακο enduro στον Κάτω Όλυμπο, με κατασκήνωση στο βουνό, στη βρύση του Κατή, βόλτες και πιστάκι προπόνησης το Σάββατο, με κανονικό αγώνα enduro την Κυριακή, 136 χιλιόμετρα διαδρομής σε δύο γύρους. Η παρέα του Adventure Club μαζεύεται, βρίσκουμε παλιά μονοπάτια, νέες διαδρομές, το Ψόφιο Άλογο, ο Κουκουμιάκος. Μαζεύονται 58 συμμετοχές για τον αγώνα, απ’ όλη την Ελλάδα, Σπυριδόπουλος, Τασούλης, Λαθούρης, Κόρκας, Χούντρας, Καρακίτσογλου, Τριβέλας, Αραμπατζής, Πλιάτσικα, Τυφόξυλος, Κωσταντάτος... Η μορφή του αγώνα πρωτότυπη, ένα οχτάρι που δεν συναντιόταν στο μέσον, με τα ΣΕΧ στην αφετηρία-τερματισμό, και ιδανικό χρόνο για κάθε απλή τον χρόνο του πρώτου (ταχύτερου!) συν ένα λεπτό. Όλοι οι άλλοι, που αργούσαν περισσότερο από ένα λεπτό, καπέλο! Για την ιστορία, τα μικρά, ως 250cc, τα πήρε ο Λαθούρης με Kawasaki KDX200R, όπως και την γενική, ενώ τα μεγάλα, 251+, ο Στέλιος Σπυριδόπουλος με Husaberg 501, ενισχυμένος από την προηγούμενη με το τοπικό νέκταρ της Ραψάνης, σε συσκευασία νταμιτζάνας. Έγραφε τότε στο ΜΟΤΟ ο Χούντρας: "Ο αγώνας με το μεγαλύτερο ποσοστό σε μονοπάτι που έχει γίνει ποτέ! Και τι μονοπάτι!"

1996: Mε την ίδια παρέα των Λαρισαίων, ψάξαμε επί δύο χρόνια και βγάλαμε την διαδρομή και τις ειδικές για το 1ο enduro Μετεώρων, αγώνα του Πανελληνίου πρωταθλήματος. Κι εδώ, ο κύκλος των 75 περίπου χιλιομέτρων ήταν σχεδόν όλος μονοπάτι, με ελάχιστα σημεία όπου μπορούσε να περάσει αυτοκίνητο, για πρώτη φορά σε Πανελλήνιο πρωτάθλημα. Εκεί, είχαμε χρησιμοποιήσει άφθονη κορδέλα ΜΟΤΟ, με το τότε λογότυπο του περιοδικού. Η συνέχεια της ιστορίας, είκοσι χρόνια μετά...

2016: Παρακολουθώ την ομάδα Enduro Όλυμπος στο facebook, και βλέπω φωτογραφίες από την εντουρόβολτα που ετοιμάζει. Και παθαίνω σοκ! Πρώτο πλάνο, κορδέλα ΜΟΤΟ του τότε! Από είκοσι και βάλε χρόνια πριν! Και πάλι σε αγώνα enduro, και πάλι στα αγαπημένα μου δάση και χώματα του Κάτω Ολύμπου! Και φαίνεται σε άριστη κατάσταση (η ποιότητα μετράει!), την δουλειά της την κάνει ακόμα. Το μυστήριο του πως έφτασε η κορδέλα του ΜΟΤΟ να σηματοδοτεί αγώνα enduro είκοσι χρόνια μετά, λύθηκε λίγο αργότερα, όταν έμαθα πως ο Νίκος Νταούτης, της εντουροπαρέας της Λάρισας, είχε κορδέλα ΜΟΤΟ φυλαγμένη από το 1996! Κι έπιασε τόπο!

Βασίλης Καραχάλιος

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις