MOTO & MOTUL - MotoGP Sachsenring 2015: Ο Μάνος περιγράφει την εμπειρία του

Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

24/7/2015

Ζωντάνεψε το όνειρο!

 

Όλα ξεκίνησαν ένα απόγευμα όταν αραχτός μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή, κι απίστευτα βαριεστημένος, εμφανίστηκε μια ανάρτηση για έναν διαγωνισμό ο οποίος έστελνε 2 τυχερούς στο ΜotoGP της Γερμανίας. Διοργάνωση της MOTUL και του περιοδικού MOTO. Δεν έχω να χάσω τίποτα σκέφτηκα και προχώρησα στα επόμενα βήματα για να πάρω μέρος στο διαγωνισμό, χωρίς καμία ελπίδα ότι μπορεί να υπάρχει έστω και μια πιθανότητα να κερδίσω. Η συμπλήρωση των πεδίων του διαγωνισμού ήταν υπόθεση μερικών λεπτών - κοινοποίηση και “λάικ” στη σελίδα της MOTUL: ”Ευχαριστούμε που λάβατε μέρος στο διαγωνισμό” και έξοδος για να συνεχίσω το βαρετό κατά τ’ αλλά απόγευμά μου μπροστά στο φάτσοβιβλίο.

Οι μέρες περνούσαν και ο διαγωνισμός είχε τελείως χαθεί από την μνήμη μου, γιατί όπως εξήγησα και πιο πριν το είχα πάρει πολύ στην πλάκα, και ότι απλά αυτοί οι διαγωνισμοί γίνονται για να μαζέψουν «λάικ» οι εκάστοτε σελίδες. Όλα αυτά μέχρι τις 30.6.2015 ημέρα Τρίτη και ώρα 18.30. Όπως κάθε απόγευμα έτσι και σήμερα, έχω ανοίξει το κρεοπωλείο στις 18.00 έχω κάνει την καθημερινή προετοιμασία, ανοίγω το κλιματιστικό και τον υπολογιστή: YouTube και το πρώτο βίντεο που εμφανίζεται είναι η απεγνωσμένη, και παρακινδυνευμένη προσπάθεια του Marquez να περάσει τον Rossi στην τελευταία στροφή του Assen. Προτού καν προλάβει να τελειώσει το βίντεο, κι ενώ είμαι ακόμη με το στόμα ανοιχτό, λες κι έχω πάθει εγκεφαλικό προσπαθώντας να μπω στην λογική του Marquez και στον τρόπο αντίδρασης του Rossi μ’ αυτή την άμεση και σωτηρία και για τους δύο ενέργεια, χτυπάει το κινητό. Άγνωστος αριθμός - Όπα εδώ είμαστε, βρέθηκε αγοραστής για την «Κλέρη»(kle 500) της οποίας την αγγελία είχα αναρτήσει πάνω από δύο εβδομάδες πριν. Σηκώνω το τηλέφωνο:

-Καλησπέρα

-Καλησπέρα…

-Λέγομαι Θάνος Φελούκας και τηλεφωνώ από το περιοδικό MOTO.

Σιγή....

-Ναι – Ναι, καλά λέγε ρε ποιος είσαι έχω δουλειά...

Γέλια...

- Είχες πάρει μέρος σ’ ένα διαγωνισμό του περιοδικού έτσι δεν είναι;

- ναι...

-Πήρα να σ’ ενημερώσω ότι είσαι ένας από τους τυχερούς που θα παρακολουθήσει μαζί μας το MotoGP της Γερμανίας!

Σιγή...

Σιγή...

Σιγή...

- Έλα ποιος είναι ρε; Ποιος μου κάνει πλάκα;

Αφού του πήρε κανένα τέταρτο για να με πείσει ότι δεν είναι φάρσα κι αφού έχω πάθει τριπλό εγκεφαλικό, στο τέλος τον πιστεύω κι αρχίζει να μου μιλάει για τις λεπτομέρειες του ταξιδιού το οποίο τυγχάνει να συν πέσει με τις ημερομηνίες της άδειάς μου! Αυτό κι αν είναι δώρο εξ ουρανού!

Οι μέρες πέρασαν πολύ βασανιστικά, με πολύ λίγες ώρες ύπνου και το μυαλό μου χαμένο κάπου μέσα στα paddock. Να μην μακρηγορώ, η πολυπόθητη ημέρα έφτασε και ξεκινώ για το ταξίδι στ’ όνειρο από το χωριό μου κοντά στην Καβάλα. Με λεωφορείο μέχρι την Θεσσαλονίκη κι από εκεί αεροπορικώς στην Αθήνα, όπου θα έβρισκα τον άλλο τυχερό, από την μεριά της MOTUL και θα περιμέναμε τους υπόλοιπους στο αεροδρόμιο για να συντονιστούμε και να πετάξουμε για Γερμανία.

Η ώρα είναι 04.30 και ήδη έχουμε αρχίσει να μαζευόμαστε. Γύρω στις 05:00 έχουμε ξεκινήσει για έλεγχο και όλα τα σχετικά. Στις έξι το πρωί έχουμε επιβιβαστεί, κι ακόμη δεν μπορώ να πιστέψω ότι κάθομαι δίπλα στον Φελούκα του οποίου τ’ άρθρα έχω αποστηθίσει καλύτερα από μαθήματα ιστορίας 3ης γυμνασίου! (Από εκείνη την χρόνια και μετά δεν άνοιγα βιβλίο). Η πρώτη μέρα ήταν σχετικά ήσυχη. Τακτοποιηθήκαμε στο ξενοδοχείο και μετά συνεχίσαμε με φαγητό - μπύρες και παρακολούθηση της ελληνικής βουλής - λάηβ από τα κανάλια της γερμανικής τηλεόρασης που για κάποιο λόγο, και χωρίς να ξέρω γρι γερμανικά καταλάβαινα ότι τα σχόλια των Γερμανών δεν ήταν καθόλου θετικά.

Ημέρα Σάββατο κι έχουμε ετοιμαστεί από το πρωί για να παρακολουθήσουμε τις ελεύθερες δομικές. Φτάνουμε στην πίστα κ’ αρχίζουν να ακούγονται ήδη τα λυσσασμένα μοτέρ να προσπαθούν να σπάσουν τα τύμπανα μας. Τριγύρω έχει στηθεί ένα ατέλειωτο πανηγύρι. Υπάρχουν παντού περίπτερα ομάδων με κάθε λογής αναμνηστικά, καντίνες με φαγητά και μυρωδιές απ’ όλο τον κόσμο! Γερμανοί λιωμένοι από την μπύρα να φωνάζουν και να χορεύουν όπου βρουν!\

 

Παντού μοιράζουν ωτοασπίδες λες και δεν ήρθαμε για να σπάσουμε τα τύμπανα μας, αλλά για κάτι άλλο (όπως τις πήρα έτσι έμειναν). Και μετά ήρθε κι άλλο κερασάκι: Η οργάνωση είχε εξασφαλίσει και πάσα για τα paddock τα οποία επισκεπτόμασταν κατά γκρουπ! Έχω ήδη αρχίσει να ανεβάζω πυρετό, στην ιδέα! Οι πόρτες ανοίγουν μπροστά μας κι εγώ τρέχω σαν δεκάχρονο που πάει για πρώτη φορά στην παραλία, μ’ ένα ηλίθιο χαμόγελο ζωγραφισμένο πέρα ως πέρα. Το πρώτο που αντίκρισα όταν μπήκα ήταν τι άλλο: PADDOCK GIRLS! Φωνάζω τον Φελούκα να μου διευκρινίσει αν οι πύλες που περάσαμε προ λίγο ήταν των paddock ή του παραδείσου, γελάει και τις φωνάζει να βγούμε φωτογραφίες! Μετά το πρώτο σοκ κι όσο προχωράμε, βλέπουμε τις μηχανές της MOTO2 αραγμένες με τους μηχανικούς να τρέχουν σαν τρελοί πέρα-δώθε, είτε με τα πόδια, είτε με ηλεκτροκίνητα μηχανάκια.

Λάστιχα, μηχανές και μηχανικοί, περνούν από μπροστά μας με φρενήρεις ρυθμούς, σαν χορογραφία. Τελειώνοντας την περιήγηση μας, πηγαίνουμε στην κερκίδα για να παρακολουθήσουμε τους αναβάτες να διεκδικούν την pole position, με τον Marquez να παίρνει την πρωτιά. Φεύγοντας από εκεί, με παροτρύνουν να ανέβω σε μια Ducati Monster και να προβάρω σούζες σε μια αυτοσχέδια εξέδρα με τύμπανο… οπότε μετά από όλα αυτά χρειάζομαι ένα τελάρο μπύρες για να συνέλθω! Οι μπύρες τελικά μας περιμένουν πιο κάτω, όταν από την παρέα μας ανακαλύπτουν ότι σ’ ένα από τα μαγαζιά με αξεσουάρ, υπάρχουν γνωστοί τους από την Αθήνα! Έχουν έρθει προσκεκλημένοι κι εκείνοι, να δουν τον αγώνα, αλλά και την συμμετοχή της Ειρήνης Ρομποτή, στο ADAC Junior Cup. Όχι μόνο αυτό, αλλά επειδή είναι κολλητοί του ιδιοκτήτη του μαγαζιού, χειρίζονται ελεύθερα κι ένα ανυψωτικό μηχάνημα, που έχει βάλει εκείνος στην αυλή, ώστε να παρακολουθούν καλύτερα απ’ όλους τα γεγονότα! (Φυσικά και μας ανέβασαν, φυσικά και είχε καταπληκτική θέα). Έχουμε πλέον γίνει μια μικρή παρέα, και αποφασίζουμε ν’ αφήσουμε το υπόλοιπο γκρουπ, και την δωρεάν μετακίνηση με το λεωφορείο της οργάνωσης, για να πάμε στο πάρτι της Ducati… Φύγαμε τελικά για το ξενοδοχείο μ’ ένα ταξί (βανάκι) που για να χωρέσουμε όλοι κάποιος έπρεπε να κάτσει στο πορτμπαγκαζ… ελπίζω να καταλάβατε ποιος ήταν ο τυχερός! Άραξα πίσω μαζί μ’ ένα τελάρο μπύρες (παντού με κυνηγάνε οι ρουφιανές) που είχε μάλλον ξεχάσει ο οδηγός ότι ήταν εκεί!  Επιστροφή στο ξενοδοχείο μπανάκι-μανάκι και λίγες ώρες ξεκούραση για τον αυριανό αγώνα.

Κυριακή πρωί, όλοι έτοιμοι για την πίστα! Οι προγνώσεις και τα στοιχήματα δίνουν και παίρνουν, ανάμεσα σε μας και τους Τούρκους συνεπιβάτες του λεωφορείου. Φτάνοντας στην πίστα τα αυτοκίνητα, οι μοτοσυκλέτες και οι πεζοί, έχουν δημιουργήσει ένα μποτιλιάρισμα που όμοιό του δεν έχω ξανά δει! Μετά από αρκετή ώρα επιτέλους φτάνουμε, κι ο υπεύθυνος της αποστολής από την πλευρά της MOTUL, ο Χρήστος, μας δίνει περιθώριο να κάνουμε ότι θέλουμε μέχρι την ώρα που ο αγώνας θα λάβει τέλος. Από εκεί και μετά όπου και να βρίσκεται ο καθένας, θα πρέπει να επιστρέψει άμεσα στο λεωφορείο για να προλάβουμε την πτήση. Απονομή δεν θα δούμε, είπε χαρακτηριστικά…που να ΄ξέρες Χρήστο! Να μην τα πολυλογώ, ξεκινάει ο αγώνας κι αρχίζουν οι μάχες για την πρωτιά, όλοι έχουμε τα μάτια μας κολλημένα στην πρώτη στροφή που φαίνεται στο βάθος και από την κερκίδα μας, και που το Σάββατο είχε πετάξει έξω αρκετούς αναβάτες, όπως και τώρα στην εκκίνηση! Τελικά όλα βαίνουν καλώς, ευτυχώς, εκτός από τον Dovizioso που έφαγε λίγο χώμα, αλλά κι έναν ακόμα αναβάτη που έπεσε ακριβώς μπροστά μας! Ο αγώνας τελειώνει με ξεκάθαρο και αναμφισβήτητο νικητή τον Marquez. Δεύτερος ο Pedrosa, 3ος ο Rossi και 4ος ο Lorenzo. Αμέσως με την σημαία, όλοι από το γκρουπ έχουν εγκαταλείψει την κερκίδα και πηγαίνουν γοργά προς το λεωφορείο, ενώ εγώ με τον Θάνο έχουμε ανέβει στο ψηλότερο σημείο της κερκίδας και κουνάμε την γαλανόλευκη μπροστά από το ελικόπτερο που κάλυπτε τον αγώνα, μήπως και την βάλουν σε κάποιο πλάνο. Φήμες λένε ότι ο σκηνοθέτης ήταν Γερμανός και φυσικά ποτέ δεν εμφανίστηκε στην οθόνη, παρά τις προσπάθειες μας! Ξεκινάμε λοιπόν να τρέχουμε για να προλάβουμε τους υπόλοιπους μέσα στο πλήθος, και το τι βρισίδι φάγαμε δεν περιγράφεται, αλλά σαν να μην έφτανε αυτό, στα μισά της διαδρομής ο καθένας επέλεξε διαφορετικό δρόμο, με αποτέλεσμα να φτάσω στη μέση του πουθενά, και μετά να συνειδητοποιήσω ότι είχα κάνει λάθος. Με τα πολλά βρήκα το λεωφορείο και κατέρρευσα στην καρέκλα, με τον ιδρώτα να ρέει στο πρόσωπο μου και τον Θάνο να γελάει και να μου λέει ότι έσπασα ρεκόρ πίστας! Στη συνέχεια φτάσαμε στο αεροδρόμιο της Δρέσδης, από εκεί στη Φρανκφούρτη και τέλος Αθήνα… Για εμένα το ταξίδι συνεχιζόταν βέβαια, με περίμενε ένας θείος μου καθώς θα συνέχιζα την επόμενη μέχρι τα Δωμάτια Καβάλας, όπου ήταν και η αφετηρία μου! Θέλω να ευχαριστήσω το MOTO και την MOTUL, γι’ αυτή την αξέχαστη εμπειρία, για την φιλοξενία τους και την οργάνωση, καθώς κι όλα τα παιδιά του γκρουπ, για τις άφθονες στιγμές γέλιου που περάσαμε. Υ.Γ: Ο Φελούκας είναι για δέσιμο ρε παιδιά…

 

-------

Φελούκας speaking (σε μικρόφωνο υπαγορεύοντας σε λογογράφο, μια που πλέον μου έχουν δέσει τα χέρια):

«Χαίρομαι κάθε φορά που γνωρίζω από κοντά αναγνώστες, και θα συνεχίσω να το θεωρώ χαρά και τιμή, παρά την τελευταία μου εμπειρία που ξεκίνησε με μια χειραψία, μ’ ένα προσγειωμένο κατά πως φαινόταν παιδί, τον Μάνο… Κανόνες δεοντολογίας μ’ αποτρέπουν από το να κάνω περισσότερα σχόλια, και απλά θα προσθέσω λίγα από αυτά που (εσκεμμένα;) λείπουν στην ανωτέρω, κατά τ΄ άλλα, αναλυτική περιγραφή. Χρειάστηκε πολλές φορές η επέμβασή μου, ως ωριμότερου, για αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων: Ο Μάνος έμεινε στην εξέδρα με την δεμένη για στατικές σουζές Ducati, τον διπλάσιο χρόνο - κι έπρεπε με μεγάλο κόπο να κρατήσω τους Γερμανούς να μην επέμβουν… Χόρεψε ένα Γερμανικό τραγούδι (με θέμα την Ελλάδα) με παραδοσιακό ρυθμό, με φόντο τον πύργο του Sachsenring όταν η πίστα είχε πλέον κλειδώσει, πιο κάτω οι αναβάτες να κοιμούνται στα motorhome και απέναντί μας ένα υπαίθριο τζακούζι… γεμάτο -όχι μόνο με νερό- την στιγμή που εγώ ήθελα να γλιτώσουμε από αυτό το σκηνικό και παρακαλούσα να γυρίσουμε στο ξενοδοχείο να προλάβουμε να κοιμηθούμε λίγο, μια που είχε περάσει η ώρα! Μετά βίας δεν άνοιξε όλες τις μπύρες που ο Γερμανός ταξιτζής, έκανε το λάθος να αφήσει πίσω… Επίσης τραγικό δικό μου λάθος, το παραδέχομαι, που στην πτήση της επιστροφής του είπα ότι μπορεί να ζητήσει μπύρα από την αεροσυνοδό: Ανοίχτηκαν μπουκάλια που συγκεντρώθηκαν στα τραπεζάκια -λες και είμαστε σε μπαρ- κι από την κατανάλωση του αλκοόλ, τα πάντα φαινόντουσαν αστεία! Ακόμα κι εκείνος ο καθώς πρέπει, υπέρμετρα αρρενωπός Γερμανός αεροσυνοδός, που δεν έσπαγε τη μέση του και δεν προκαλούσε καθόλου με την εμφάνισή του, ούτε κρύφτηκε μυστηριωδώς πίσω από τις κουρτίνες! Εναποθέτω σε εσάς τα γεγονότα, ώστε να κρίνετε ποιος είναι πραγματικά για δέσιμο…»

 

Μέσα στο ταξί, υπήρχε ένα ωραίο "δώρο" από τον Γερμανό οδηγό μας:

--------

Οι ωραίοι τρελοί του MotoGP:

 

 

και τα πιο ωραία...

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις