MotoGP: Ίδρωσε ο Marquez

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

2/6/2014

Ο φετινός αγώνας των MotoGP στο Mugello, κατάφερε να μπει στη λίστα των αγώνων που θα θυμόμαστε για πολύ καιρό ακόμη, μαζί με τις επικές μάχες των Rossi-Stoner στην Laguna Sega το 2008 και τις μάχες σώμα με σώμα του Rossi και του Lorenzo στην Catalunya την επόμενη χρονιά. Αυτή τη φορά όμως, αυτοί που έκαναν το κοινό να φτάνει στα όρια της ασφυξίας από τις κρατημένες ανάσες ήταν οι Marquez και Lorenzo. Για τον πιτσιρικά δεν έπεσε κανείς από τα σύννεφα, καθώς πλέον είναι κάτι παραπάνω από αναμενόμενο το ότι θα είναι ένας εκ των πρωταγωνιστών. Η μεγάλη έκπληξη ήταν ο Lorenzo, ο οποίος όλο το Σαββατοκύριακο είχε βαλθεί να αποδείξει ότι η ανάρρωση από τις τρεις απανωτές εγχειρήσεις που έκανε πριν αρχίσει η σεζόν, αποτελεί οριστικά παρελθόν, και η φυσική του κατάσταση έχει επανέλθει. Ο Jorge δούλεψε πολύ στον συγκεκριμένο τομέα, με ειδικά προγράμματα ενδυνάμωσης, σε σημείο μάλιστα που η φόρμα του να χρειαστεί μετατροπές για να χωρέσει το... καινούργιο του σώμα.

Αυτός ήταν ο μοναδικός τρόπος που είχε στη διάθεσή του για να αντισταθμίσει τις ελλείψεις της Yamaha απέναντι στην Honda του Marquez. Με δεδομένο το πάγωμα της εξέλιξης των κινητήρων, τα 20 λίτρα καυσίμου (αντί των 21) που κάνουν την μοτοσυκλέτα πιο νευρική στις αντιδράσεις και με τα ελαστικά που η Bridgestone τον διαβεβαίωσε ότι ήταν σχεδόν ίδια με τα περσινά ελαστικά που είχε στην διάθεσή του όταν κυριάρχησε στην πίστα, ο Lorenzo έπρεπε να καταβάλλει υπερβολική ενέργεια προκειμένου να αντιμετωπίσει τον "Ανελέητο" Marc. Όπως άλλωστε δήλωσε και ο Marco Zeelenberg, στους δύο προηγούμενους αγώνες ο Jorge είχε ένα καλό σετάρισμα στην μοτοσυκλέτα, αλλά δεν διέθετε την δύναμη να πιέσει και να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο σε όλη την διάρκεια του αγώνα. Πλέον, αυτό το πρόβλημα ξεπεράστηκε, όπως άλλωστε φάνηκε στην πίστα της Τοσκάνης. Ένας ακόμη σύμμαχος στην προσπάθειά του, ήταν και η απόφαση της Dorna να επιτρέψει την τοποθέτηση εμπρός δισκόφρενων διαμέτρου 340mm σε όλες τις πίστες, κάτι που έλυσε το πρόβλημα της σταθερής απόδοσης σε όλη τη διάρκεια του αγώνα. Πάντως, για την Ιστορία, η Repsol Honda ήταν η μοναδική ομάδα που δεν τοποθέτησε τα μεγαλύτερα δισκόφρενα, μένοντας με τους δίσκους των 320mm.

Από την άλλη, ο Marquez είχε μονίμως από πάνω του ένα γκρίζο σύννεφο-ενθύμιο από την περσινή του εμπειρία στο Mugello, όπου λίγους γύρους πριν από το τέλος μια θεαματική πτώση τον άφησε εκτός αγώνα και με ένα πρησμένο σαγόνι. Καθ' όλη την διάρκεια των δοκιμών και του αγώνα ήταν πολύ προσεκτικός, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο διάστημα. Όταν ο Lorenzo από την εκκίνηση κιόλας προσπάθησε να ξεφύγει και να κάνει διαφορά, αφού ξεμπέρδεψε νωρίς με τον Iannone που ήταν πρωτοπόρος για λίγο, ο Marquez δυσκολεύτηκε αρκετά να ακολουθήσει τον ρυθμό του. Ήταν εμφανές ότι δεν ήθελε να ρισκάρει ένα προσπέρασμα απέναντι σε ένα τόσο επιθετικό αναβάτη, αλλά από την άλλη δεν είχε και την εικόνα που δείχνει συνήθως, αυτή του απόλυτου ελέγχου του αντιπάλου του. Υπάρχει όμως και μια διαφορετική οπτική σ' αυτή την περίπτωση. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι είχε να κάνει με μια επιλογή τακτικής, όπου ο Marquez "μελετούσε" τον Lorenzo και πιο συγκεκριμένα ήθελε να έχει οπτική επαφή με το πίσω ελαστικό του αντιπάλου του, για να διαπιστώσει το επίπεδο της φθοράς. Αυτό άλλωστε είναι κάτι που έχουν παραδεχτεί πολλοί αναβάτες ότι αποδίδει.

Στους τελευταίους όμως έξι γύρους, η τακτική πήγε περίπατο και το πάθος κυριάρχησε ολοκληρωτικά. Σε εκείνο το σημείο άρχισε να πλησιάζει τον Lorenzo, ενώ μετά από λίγο άρχισαν και οι εναλλαγές στην πρώτη θέση. Η έμπνευση που είχε η ομάδα του Marquez, λίγο πριν την εκκίνηση του αγώνα, να μακρύνει την έκτη σχέση αποδείχθηκε άκρως αποτελεσματική για το V4 της Honda, ειδικά σε μια πίστα με μεγάλη ευθεία, γρήγορες στροφές και κυρίως ροή. Αυτό φαινόταν και μετά τη μέση της ευθείας, όπου ο Marquez χωρίς καν να εκμεταλλευτεί το slipstreaming "κατάπινε" το Μ1 με χαρακτηριστική ευκολία. Δεν υπολόγιζε όμως στη λύσσα του Lorenzo που στα φρένα –με την αρωγή των μεγαλύτερων δίσκων- κέρδιζε ό,τι έχανε νωρίτερα: μέτρα... "Προς το τέλος του αγώνα, έπρεπε να προσέχω περισσότερο γιατί είχα την ίδια αίσθηση με πέρσι, ένιωθα δηλαδή το πίσω μέρος πιο ελαφρύ", δήλωσε ο Marquez κάτι όμως που δεν φάνηκε από τις επιθέσεις και τις οριακές κλίσεις που έπαιρνε. Δεν φάνηκε ούτε από το γυρολόγιό του το οποίο ήταν εξαιρετικά σταθερό και πανομοιότυπο με του Lorenzo, ελλείψει διακυμάνσεων που υποδηλώνουν έναν αναβάτη στο όριο που κάνει μικρά λάθη στην προσπάθειά του να κρατηθεί κοντά στον προπορευόμενο. Ο Lorenzo είχε όμως και εδώ την απάντηση, καθώς βάσει των μετρήσεων κατά την διάρκεια του αγώνα, κατάφερε κλίση 63°, έναντι 62° του Marquez, ενώ υιοθέτησε κι αυτός το στιλ μένοντας περισσότερο κρεμασμένος από την μοτοσυκλέτα με τους αγκώνες να ακουμπούν κάτω και το μηχανάκι πιο όρθιο για μεγαλύτερη πρόσφυση. Στο τέλος όμως, το μακρύτερο γρανάζωμα του RCV έδωσε την δυνατότητα στον Marquez να περάσει οριστικά μπροστά στην μεγάλη ευθεία, καταφέρνοντας να αναχαιτίσει τις επιθέσεις του Lorenzo μέχρι και την τελευταία στροφή του αγώνα, όπου ο αναβάτης της Yamaha ένοιξε την γραμμή του περισσότερο απ’ ότι θα έπρεπε για να μπορέσει να εκμεταλλευτεί το slip streaming και να περάσει μπροστά. Ο Marquez, κρατώντας την ιδανική γραμμή, είδε πρώτος την καρό σημαία.

Ο Marc κατάφερε να κάνει το έξι στα έξι, αλλά πλέον υπάρχει μια δραματική αλλαγή δεδομένων. Το αντίδοτο στην άνεση με την οποία σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, φαίνεται πως το κατέχει ο Jorge Lorenzo. Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες είναι ο αγώνας στην Catalunya, όπου παραδοσιακά τα Yamaha αποδίδουν εξαιρετικά, με τον Lorenzo να έχει πάρει και τις δύο τελευταίες νίκες στην συγκεκριμένη πίστα, ενώ η φυσική του κατάσταση θα είναι σε ακόμη καλύτερο επίπεδο. Οι Rossi και Pedrosa είναι εξίσου δυνατοί στην πίστα της Βαρκελώνης και το πιο πιθανό είναι πως δεν θα αντιμετωπίσουν ξανά τα ίδια λάθη που στοίχησαν στον ιταλό την εκκίνηση από την τέταρτη σειρά της εκκίνησης και στον ισπανό την δυνατότητα να διεκδικήσει το βάθρο με αξιώσεις. Το "μεροκάματο" του Marquez γίνεται όλο και πιο δύσκολο.

Ο φετινός αγώνας των MotoGP στο Mugello, κατάφερε να μπει στη λίστα των αγώνων που θα θυμόμαστε για πολύ καιρό ακόμη, μαζί με τις επικές μάχες των Rossi-Stoner στην Laguna Sega το 2008 και τις μάχες σώμα με σώμα του Rossi και του Lorenzo στην Catalunya την επόμενη χρονιά. Αυτή τη φορά όμως, αυτοί που έκαναν το κοινό να φτάνει στα όρια της ασφυξίας από τις κρατημένες ανάσες ήταν οι Marquez και Lorenzo. Για τον πιτσιρικά δεν έπεσε κανείς από τα σύννεφα, καθώς πλέον είναι κάτι παραπάνω από αναμενόμενο το ότι θα είναι ένας εκ των πρωταγωνιστών. Η μεγάλη έκπληξη ήταν ο Lorenzo, ο οποίος όλο το Σαββατοκύριακο είχε βαλθεί να αποδείξει ότι η ανάρρωση από τις τρεις απανωτές εγχειρήσεις που έκανε πριν αρχίσει η σεζόν, αποτελεί οριστικά παρελθόν, και η φυσική του κατάσταση έχει επανέλθει. Ο Jorge δούλεψε πολύ στον συγκεκριμένο τομέα, με ειδικά προγράμματα ενδυνάμωσης, σε σημείο μάλιστα που η φόρμα του να χρειαστεί μετατροπές για να χωρέσει το... καινούργιο του σώμα.
Αυτός ήταν ο μοναδικός τρόπος που είχε στη διάθεσή του για να αντισταθμίσει τις ελλείψεις της Yamaha απέναντι στην Honda του Marquez. Με δεδομένο το πάγωμα της εξέλιξης των κινητήρων, τα 20 λίτρα καυσίμου (αντί των 21) που κάνουν την μοτοσυκλέτα πιο νευρική στις αντιδράσεις και με τα ελαστικά που η Bridgestone τον διαβεβαίωσε ότι ήταν σχεδόν ίδια με τα περσινά ελαστικά που είχε στην διάθεσή του όταν κυριάρχησε στην πίστα, ο Lorenzo έπρεπε να καταβάλλει υπερβολική ενέργεια προκειμένου να αντιμετωπίσει τον "Ανελέητο" Marc. Όπως άλλωστε δήλωσε και ο Marco Zeelenberg, στους δύο προηγούμενους αγώνες ο Jorge είχε ένα καλό σετάρισμα στην μοτοσυκλέτα, αλλά δεν διέθετε την δύναμη να πιέσει και να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο σε όλη την διάρκεια του αγώνα. Πλέον, αυτό το πρόβλημα ξεπεράστηκε, όπως άλλωστε φάνηκε στην πίστα της Τοσκάνης. Ένας ακόμη σύμμαχος στην προσπάθειά του, ήταν και η απόφαση της Dorna να επιτρέψει την τοποθέτηση εμπρός δισκόφρενων διαμέτρου 340mm σε όλες τις πίστες, κάτι που έλυσε το πρόβλημα της σταθερής απόδοσης σε όλη τη διάρκεια του αγώνα. Πάντως, για την Ιστορία, η Repsol Honda ήταν η μοναδική ομάδα που δεν τοποθέτησε τα μεγαλύτερα δισκόφρενα, μένοντας με τους δίσκους των 320mm.
Από την άλλη, ο Marquez είχε μονίμως από πάνω του ένα γκρίζο σύννεφο-ενθύμιο από την περσινή του εμπειρία στο Mugello, όπου λίγους γύρους πριν από το τέλος μια θεαματική πτώση τον άφησε εκτός αγώνα και με ένα πρησμένο σαγόνι. Καθ' όλη την διάρκεια των δοκιμών και του αγώνα ήταν πολύ προσεκτικός, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο διάστημα. Όταν ο Lorenzo από την εκκίνηση κιόλας προσπάθησε να ξεφύγει και να κάνει διαφορά, αφού ξεμπέρδεψε νωρίς με τον Iannone που ήταν πρωτοπόρος για λίγο, ο Marquez δυσκολεύτηκε αρκετά να ακολουθήσει τον ρυθμό του. Ήταν εμφανές ότι δεν ήθελε να ρισκάρει ένα προσπέρασμα απέναντι σε ένα τόσο επιθετικό αναβάτη, αλλά από την άλλη δεν είχε και την εικόνα που δείχνει συνήθως, αυτή του απόλυτου ελέγχου του αντιπάλου του. Υπάρχει όμως και μια διαφορετική οπτική σ' αυτή την περίπτωση. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι είχε να κάνει με μια επιλογή τακτικής, όπου ο Marquez "μελετούσε" τον Lorenzo και πιο συγκεκριμένα ήθελε να έχει οπτική επαφή με το πίσω ελαστικό του αντιπάλου του, για να διαπιστώσει το επίπεδο της φθοράς. Αυτό άλλωστε είναι κάτι που έχουν παραδεχτεί πολλοί αναβάτες ότι αποδίδει.
Στους τελευταίους όμως έξι γύρους, η τακτική πήγε περίπατο και το πάθος κυριάρχησε ολοκληρωτικά. Σε εκείνο το σημείο άρχισε να πλησιάζει τον Lorenzo, ενώ μετά από λίγο άρχισαν και οι εναλλαγές στην πρώτη θέση. Η έμπνευση που είχε η ομάδα του Marquez, λίγο πριν την εκκίνηση του αγώνα, να μακρύνει την έκτη σχέση αποδείχθηκε άκρως αποτελεσματική για το V4 της Honda, ειδικά σε μια πίστα με μεγάλη ευθεία, γρήγορες στροφές και κυρίως ροή. Αυτό φαινόταν και μετά τη μέση της ευθείας, όπου ο Marquez χωρίς καν να εκμεταλλευτεί το slipstreaming "κατάπινε" το Μ1 με χαρακτηριστική ευκολία. Δεν υπολόγιζε όμως στη λύσσα του Lorenzo που στα φρένα –με την αρωγή των μεγαλύτερων δίσκων- κέρδιζε ό,τι έχανε νωρίτερα: μέτρα... "Προς το τέλος του αγώνα, έπρεπε να προσέχω περισσότερο γιατί είχα την ίδια αίσθηση με πέρσι, ένιωθα δηλαδή το πίσω μέρος πιο ελαφρύ", δήλωσε ο Marquez κάτι όμως που δεν φάνηκε από τις επιθέσεις και τις οριακές κλίσεις που έπαιρνε. Δεν φάνηκε ούτε από το γυρολόγιό του το οποίο ήταν εξαιρετικά σταθερό και πανομοιότυπο με του Lorenzo, ελλείψει διακυμάνσεων που υποδηλώνουν έναν αναβάτη στο όριο που κάνει μικρά λάθη στην προσπάθειά του να κρατηθεί κοντά στον προπορευόμενο. Ο Lorenzo είχε όμως και εδώ την απάντηση, καθώς βάσει των μετρήσεων κατά την διάρκεια του αγώνα, κατάφερε κλίση 63°, έναντι 62° του Marquez, ενώ υιοθέτησε κι αυτός το στιλ μένοντας περισσότερο κρεμασμένος από την μοτοσυκλέτα με τους αγκώνες να ακουμπούν κάτω και το μηχανάκι πιο όρθιο για μεγαλύτερη πρόσφυση. Στο τέλος όμως, το μακρύτερο γρανάζωμα του RCV έδωσε την δυνατότητα στον Marquez να περάσει οριστικά μπροστά στην μεγάλη ευθεία, καταφέρνοντας να αναχαιτίσει τις επιθέσεις του Lorenzo μέχρι και την τελευταία στροφή του αγώνα, όπου ο αναβάτης της Yamaha ένοιξε την γραμμή του περισσότερο απ’ ότι θα έπρεπε για να μπορέσει να εκμεταλλευτεί το slip streaming και να περάσει μπροστά. Ο Marquez, κρατώντας την ιδανική γραμμή, είδε πρώτος την καρό σημαία.
Ο Marc κατάφερε να κάνει το έξι στα έξι, αλλά πλέον υπάρχει μια δραματική αλλαγή δεδομένων. Το αντίδοτο στην άνεση με την οποία σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, φαίνεται πως το κατέχει ο Jorge Lorenzo. Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες είναι ο αγώνας στην Catalunya, όπου παραδοσιακά τα Yamaha αποδίδουν εξαιρετικά, με τον Lorenzo να έχει πάρει και τις δύο τελευταίες νίκες στην συγκεκριμένη πίστα, ενώ η φυσική του κατάσταση θα είναι σε ακόμη καλύτερο επίπεδο. Οι Rossi και Pedrosa είναι εξίσου δυνατοί στην πίστα της Βαρκελώνης και το πιο πιθανό είναι πως δεν θα αντιμετωπίσουν ξανά τα ίδια λάθη που στοίχησαν στον ιταλό την εκκίνηση από την τέταρτη σειρά της εκκίνησης και στον ισπανό την δυνατότητα να διεκδικήσει το βάθρο με αξιώσεις. Το "μεροκάματο" του Marquez γίνεται όλο και πιο δύσκολο.

 

Honda: Πτώση 42% στα κέρδη τελευταίου εννεαμήνου 2025 λόγω δασμών ΗΠΑ

Αβεβαιότητα στα τετράτροχα, δυνατές επιδόσεις όμως στα δίτροχα - Το 2026 προβλέπεται ακόμη πιο απαιτητικό!
Honda - Οικονομικά αποτελέσματα 2025
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

11/2/2026

Την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026, η Honda ανακοίνωσε εντυπωσιακή πτώση 42% στα κέρδη για το τελευταίο εννεάμηνο του 2025 -έως τις 31 Δεκεμβρίου-, σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, με τους δασμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ να επηρεάζουν εξαιρετικά αρνητικά τα αποτελέσματα. Αντίθετα με το αυτοκίνητο, η μοτοσυκλέτα στηρίζει την εταιρεία με τις πολύ καλές επιδόσεις της.

Τα κέρδη της Honda Motor Co., για τα τρία τελευταία τρίμηνα του 2025 ανήλθαν σε 465,4 δισ. γιεν (περίπου 2,9 δισ. ευρώ), από 805,2 δισ. γιεν (περίπου 5 δισ. ευρώ) το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς. Αυτό είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος κατά το οποίο τα κέρδη της εταιρείας υποχώρησαν στο συγκεκριμένο διάστημα.

Οι πωλήσεις για το εννεάμηνο μειώθηκαν κατά 2,2%, στα 15,98 τρισ. γιεν (περίπου 100 δισ. ευρώ) ή 102,6 δισ. δολάρια (περίπου 96 δισ. ευρώ) από την προηγούμενη χρονιά. Η Honda διατήρησε την πρόβλεψή της για τα ετήσια καθαρά κέρδη στα 300 δισ. γιεν (περίπου 1,9 δισ. ευρώ) ή 1,9 δισ. δολάρια (περίπου 1,8 δισ. ευρώ). Η επιβράδυνση της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ αποτέλεσε αρνητικό παράγοντα, σύμφωνα με τη Honda, ενώ η σχετικά υγιής επίδοση του τμήματος μοτοσυκλετών λειτούργησε θετικά.

Ηλεκτρικά

Όσον αφορά στις κακές επιδόσεις των ηλεκτρικών οχημάτων, η Honda μείωσε την παγκόσμια πρόβλεψή της για το ποσοστό πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων το 2030 στο 20%, από τον προηγούμενο στόχο του 30%. Επίσης ανακοίνωσε ότι ακύρωσε την εξέλιξη ορισμένων ηλεκτρικών μοντέλων, καθώς η αγορά EV “βρίσκεται σε φάση μετάβασης”.

Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία έχει ευνοήσει τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει υπαναχωρήσει από προηγούμενα προγράμματα που στήριζαν την εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων, καταργώντας πρωτοβουλίες που είχαν εφαρμοστεί επί κυβέρνησης Μπάιντεν.

Nbox

Θυμίζουμε πως πέρυσι, ο Τραμπ μείωσε τους δασμούς στα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά στο 15%, από το αρχικό 25% που είχε ανακοινώσει, όταν η Ιαπωνία δεσμεύτηκε να επενδύσει 550 δισ. δολάρια σε έργα στις ΗΠΑ. Παρόλα αυτά οι δασμοί έκαναν τη ζημιά τους, και τώρα η Honda καλείται να σκεφτεί τα επόμενα βήματα, και ίσως μια απομάκρυνση από την αγορά των ΗΠΑ με κινήσεις που θα αφορούν άλλες αγορές -όπως για παράδειγμα την εξαγωγή made in India μοτοσυκλετών στην Ευρώπη, αν και το πρόβλημα αφορά περισσότερο στα αυτοκίνητα, που ίσως θα πρέπει να διοχετευτούν σε άλλες αγορές.

Οι δασμοί του Τραμπ δεν έχουν κάνει ζημιά μόνο στη Honda, καθώς την προηγούμενη εβδομάδα, η Toyota Motor Corp., ο μεγαλύτερος κατασκευαστής της Ιαπωνίας, ανακοίνωσε πτώση στα πρόσφατα κέρδη της, ενώ παράλληλα άλλαξε και ο Διευθύνοντας Σύμβουλος της εταιρείας.

Honda - Ασιατικές αγορές

Το λειτουργικό κέρδος για το τρίτο τρίμηνο ανήλθε σε 591,5 δισ. γιεν (περίπου 3,7 δισ. ευρώ). Η Honda αποδίδει τη σταθερή αυτή επίδοση κυρίως στον τομέα των μοτοσυκλετών, όπου η ζήτηση σε Ινδία, Ινδονησία και Βραζιλία παραμένει ισχυρή. Οι όγκοι πωλήσεων αυξήθηκαν, ενώ η εταιρεία επωφελήθηκε και από την αποδυνάμωση του γιεν, που ενισχύει τα έσοδα από το εξωτερικό.

Αντίθετα, ο τομέας των αυτοκινήτων εμφάνισε μειωμένα περιθώρια κέρδους. Οι επενδύσεις στην ανάπτυξη ηλεκτρικών μοντέλων, οι αυξημένες τιμές πρώτων υλών και οι εμπορικές πιέσεις σε βασικές αγορές επιβάρυναν τα αποτελέσματα. Η Honda αναγνωρίζει ότι η μετάβαση στα EV είναι στρατηγικά αναγκαία, αλλά βραχυπρόθεσμα επιβαρύνει τα κόστη.

Η διοίκηση της Honda προειδοποιεί ότι το 2026 θα είναι πιο απαιτητικό, λόγω της επιτάχυνσης των επενδύσεων στα EV, των διακυμάνσεων στο κόστος και των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.

Ετικέτες