Μπαριέρες που σώζουν ζωές [video]

Με επιτυχία το project στην Ιταλία
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

27/12/2018

Η Anas, η δεύτερη μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρεία προστατευτικών στηθαίων στην Ιταλία, έχει τοποθετήσει μέχρι στιγμής ειδικά προστατευτικά πρόσθετα για τους μοτοσυκλετιστές (DR 46), σε μπαριέρες μήκους 250 χιλιομέτρων που βρίσκονται ως επί το πλείστον σε δευτερεύοντες δρόμους, αλλά και σε αυτοκινητόδρομους της Νότιας Ιταλίας. Πλέον, έχει επιτευχθεί το πλήρωμα του χρόνου για την εξαγωγή των πρώτων στατιστικών, τα οποία μιλούν για διπλασιασμό των τροχαίων με μοτοσυκλέτες –στα συγκεκριμένα τμήματα των δρόμων- με δραματική όμως μείωση των θανάτων και των τραυματισμών!

Τα αποτελέσματα αυτά ανακοινώθηκαν στο Palermo από τον Nicola Dinnella, επικεφαλής του τομέα προστατευτικών στηθαίων της Anas στην Ρώμη, κατά την διάρκεια σεμιναρίου που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Μηχανικών του Palermo. Τα στοιχεία που συγκέντρωσε η εταιρεία δείχνουν ότι στο πρώτο εξάμηνο το 2018, συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2017, τα ατυχήματα γενικότερα είχαν μια αύξηση της τάξης το 20%, με το ποσοστό αυτών που είχαν εμπλοκή μοτοσυκλέτας να διπλασιάζεται καθώς πλέον φτάνει από το 2% στο 4%. Το θετικό αποτέλεσμα όμως αντανακλάται σε ένα άλλο νούμερο, αυτό που δείχνει ότι ο αριθμός των θανατηφόρων ατυχημάτων με αυτοκίνητα παρέμεινε σταθερός, ενώ ο αντίστοιχος για τις μοτοσυκλέτες μειώθηκε κατά 18%! Η αιτία κρύβεται πίσω από τα πρόσθετα προστατευτικά που μπαίνουν κάτω από τις μπαριέρες και εμποδίζουν την πρόσκρουση του μοτοσυκλετιστή με τους ορθοστάτες, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι και για ένα μεγάλο ποσοστό ακρωτηριασμών… Η Anas ανακοίνωσε μάλιστα ότι μετά από αυτά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, θα αυξήσει το μήκος του δικτύου με τέτοια προστατευτικά στα 600 χιλιόμετρα μέχρι το 2021.
Δείτε στο video που ακολουθεί τα crash test και τον τρόπο λειτουργίας των ειδικών προστατευτικών  DR 46:


Αυτά συμβαίνουν σε μια χώρα που υπάρχει μια έντονη ευαισθησία και βαθιά ριζωμένη μοτοσυκλετιστική κουλτούρα, όπου οι υπεύθυνοι δεν καλύπτονται πίσω από το μίνιμουμ που προστάζει ο νόμος, αλλά προχωρούν στην ουσία. Διότι αυτό που ισχύει μέχρι σήμερα, είναι ότι υπάρχει μια αντίστοιχη ευρωπαϊκή οδηγία, η οποία έχει προχωρήσει στο να γίνει ευρωπαϊκός νόμος, αλλά ακόμη δεν είναι υποχρεωτική η εναρμόνισή του στις εθνικές νομοθεσίες της κάθε χώρας-μέλους της Ε.Ε. Γι' αυτό ακριβώς το λόγο δεν υπάρχει και η αντίστοιχη πιστοποίηση για όλα αυτά τα προστατευτικά, καθώς αρκετά είδη τέτοιων προστατευτικών δεν έχουν περάσει τις ιδιαίτερα δύσκολες και αυστηρές δοκιμές που απαιτούνται. Μια πολύ σημαντική παράμετρος είναι, όχι μόνο η κάλυψη των επικίνδυνων ορθοστατών από τις μπαριέρες, αλλά και η δυνατότητα απορρόφησης της κρούσης με την μικρότερη δυνατή ζημιά που μπορεί να προκληθεί στον αυχένα του αναβάτη. Οι κατασκευάστριες εταιρείες στην Ελλάδα, όπως η Unisteel που έχει κατασκευάσει ένα μεγάλο μέρος στηθαίων και προστατευτικών στο μεγαλύτερο τμήμα των οδικών αξόνων της χώρας μας, διαθέτουν τέτοια ειδικά προστατευτικά τα οποία μάλιστα έχουν περάσει από τις δοκιμές και φέρουν την αντίστοιχη πιστοποίηση, όπως μας εξηγεί ο CEO της εταιρείας, κ. Κωνσταντίνος Πανάρετος με τον οποίο επικοινωνήσαμε για το ζήτημα.

Το θέμα είναι ότι επειδή ακριβώς δεν είναι υποχρεωτική η εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (τουλάχιστον προς το παρόν) το ελληνικό κράτος που αναθέτει το έργο δεν ζητά την τοποθέτησή τους. Αντίστοιχα, δεν είναι υποχρεωτικό ούτε στην Κύπρο, ούτε και στις σκανδιναβικές χώρες που δραστηριοποιείται η εταιρεία, αλλά και στις δύο αυτές περιπτώσεις έχουν τοποθετηθεί τα πρόσθετα προστατευτικά εδώ και πολλά χρόνια, καθώς φαίνεται ότι εκεί παίζει μεγαλύτερο ρόλο η ανθρώπινη ζωή από το να τηρείται το μίνιμουμ των προδιαγραφών και να διατηρείται το κόστος χαμηλά. Σύμφωνα όμως με τις τελευταίες πληροφορίες, υπάρχει μεγάλη πίεση από την FEMA (την ευρωπαϊκή ομοσπονδία μοτοσυκλετιστικών λεσχών) προς το αρμόδιο τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέσα στην επόμενη χρονιά η εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών με την ευρωπαϊκή νομοθεσία πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα θα γίνει υποχρεωτική.
 

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.