Νέο επάγγελμα: "Ανταλλακτικατζής"

Θες ανταλλακτικά; Θα σου φτιάξω τώρα εγώ!
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

21/7/2017

Πριν μερικές δεκαετίες κάθε χωριό είχε και έναν πεταλωτή που κατασκεύαζε και επιδιόρθωνε τα πέταλα των αλόγων, των μουλαριών και των γαϊδουριών. Επίσης κάθε γειτονιά στις πόλεις είχε κι από έναν τσαγκάρη που επιδιόρθωνε τα παπούτσια των ανθρώπων. Όμως η αλλαγή των μέσων μετακίνησης από το ευρύ κοινό και η ραγδαία πτώση των τιμών στα καινούρια παπούτσια, οδήγησαν στον αφανισμό αυτών των δημοφιλών επαγγελμάτων, περιορίζοντάς το σε ένα πολύ μικρό και άκρως εξειδικευμένο πεδίο δράσης. Το ίδιο φαίνεται ότι θα συμβεί και με τις αποθήκες ανταλλακτικών και γενικά με τον τρόπο που γίνεται το εμπόριό τους σήμερα. Αιτία θα είναι η αλματώδη τεχνολογική εξέλιξη των 3D εκτυπωτών και οι τεράστιες επενδύσεις που γίνονται σε αυτόν τον τομέα από τις άμεσα εμπλεκόμενες εταιρείες του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Γιατί έχουν πέσει με τα μούτρα στην τεχνολογία των 3D εκτυπωτών; Διότι η διαχείριση του τομέα των ανταλλακτικών για τα οχήματά τους κοστίζει τεράστια ποσά, τόσο για τους ίδιους όσο και για τους πελάτες τους, χωρίς να έχει κέρδος κανένας από τους δύο.

Αν καταλάβεις γιατί τα ανταλλακτικά είναι τόσο ακριβά, τότε θα καταλάβεις και γιατί τα εργοστάσια ψάχνουν για λύσεις. Για όσους δεν έχουν καμία εργασιακή σχέση ή προσωπική εμπειρία από τον τομέα του εμπορίου, πιστεύουν βλακωδώς ότι τα ανταλλακτικά είναι ακριβά επειδή οι έμποροι και οι αντιπροσωπείες βγάζουν τρελό κέρδος. Όντως το περιθώριο κέρδους στα ανταλλακτικά είναι πολύ μεγάλο και συνήθως η τιμή λιανικής είναι τρεις, τέσσερις ή και πέντε φορές μεγαλύτερη από την τιμή χοντρικής. Υπάρχει όμως λόγος γι΄αυτό και δεν είναι η αισχροκέρδεια (τουλάχιστον όχι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων). Η αποθήκευση των ανταλλακτικών έχει κόστος, αφού χρειάζεσαι εγκαταστάσεις και ανθρώπους. Όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ένα μεγάλος μέρος από αυτά μένει απούλητο για χρόνια. Για παράδειγμα μπορεί να πουλήσεις τέσσερα δεξιά κόκκινα φαίρινγκ ενός μοντέλου αλλά κανένα αριστερό. Αν έχεις στις αποθήκες σου για πέντε ή δέκα χρόνια απούλητα αυτά τα φαίρινγκ, είναι περίπου 4.000 ευρώ που έχεις καταθέσει σε μια τράπεζα, η οποία δεν σου δίνει τόκους και δεν σε αφήνει να πάρεις τα λεφτά σου πίσω! Για να είναι βιώσιμη μια επιχείρηση, αυτά τα 4.000 ευρώ έπρεπε να τα “μοιράσει” στις τιμές των υπόλοιπων ανταλλακτικών που πουλούσε. Δηλαδή αγόραζες μια μανέτα φρένου και μέσα στα 40 ευρώ ήταν και 3 ευρώ από τα απούλητα φαίρινγκ.

Η τακτική που ακολουθούσαν οι αντιπροσωπείες μέχρι σήμερα ήταν να έχουν στοκ μόνο τα ανταλλακτικά με υψηλή κατανάλωση και τα υπόλοιπα να είναι διαθέσιμα κατόπιν παραγγελίας. Φυσικά αυτό είχε πολλές φορές ως αποτέλεσμα εκνευριστικά μεγάλες καθυστερήσεις. Τα τελευταία χρόνια, κυρίως οι Ευρωπαϊκές εταιρείες και ακολούθησαν ορισμένες ιαπωνικές, ανέπτυξαν δικά τους συστήματα μηχανοργάνωσης, ώστε κάθε επίσημος αντιπρόσωπος και κατ΄επέκταση κάθε τοπικό κατάστημα να έχει άμεση πρόσβαση στις κεντρικές αποθήκες ανταλλακτικών του εργοστασίου. Με αυτό τον τρόπο, η ανάγκη για διατήρηση τεράστιων στοκ ανταλλακτικών σε κάθε μία χώρα ξεχωριστά, περιορίστηκε στο ελάχιστο. Μέσα σε τρεις ή τέσσερις εργάσιμες ημέρες, οποιοδήποτε ανταλλακτικό είναι στα χέρια του πελάτη. Όμως ακόμα κι έτσι, εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε αποθήκες και τρόπους διανομής, που αυξάνουν το τελικό κόστος για τον πελάτη, χωρίς να κερδίζει κάτι το εργοστάσιο ή η αντιπροσωπεία.

Όλα αυτά υπόσχεται να αλλάξει η τεχνολογία των 3D εκτυπωτών, οι οποίοι θα μπορούν να κατασκευάζουν επί τόπου το ανταλλακτικό που χρειάζεσαι και μάλιστα σε οποιοδήποτε υλικό θέλεις! Ένα σχεδιαστικό πρόγραμμα, ένας 3D εκτυπωτής και μερικά κουτιά με τα υλικά σε μορφή σκόνης, θα είναι αρκετά για να κατασκευάσουν οποιοδήποτε ανταλλακτικό, οποιασδήποτε μοτοσυκλέτας. Ναι, ακόμα κι αν θέλεις στρόφαλο για εξακύλινδρο Honda CBX 1050 ή για Benelli Sei θα μπορούν να τον φτιάξουν και να στον δώσουν μέσα σε λίγη ώρα. Μπορείς αν θέλεις να αντιγράψεις ή να βελτιώσεις ένα ανταλλακτικό. Μπορείς να το κατασκευάσεις από οποιοδήποτε μέταλλο ή συνθετικό υλικό θέλεις. Όχι μόνο αυτό, αλλά το κόστος θα είναι πολύ μικρότερο. Το επάγγελμα του “κατασκευαστή ανταλλακτικών 3D” βρίσκεται ήδη σε άνθηση και πελάτες τους από τον χώρο των οχημάτων είναι όλοι όσοι έχουν κλασσικά αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες.

Ίσως στο μέλλον μία εικόνα σαν την παρακάτω να είναι βγαλμένη από την ελληνική πραγματικότητας:

Ψιτ! Μήτσο! Φτιάξε του παιδιού ένα πιστόνι και μια μπιέλα για Kaze R. A! Και που ΄σε, την μπιέλα φτιάξ’ τη από τιτάνιο… κερνάει το μαγαζί σήμερα! 

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες
kawasaki h2 hyse
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

kawasaki-h2-hyse

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

kawasaki-h2-hyse
Η ευρεσιτεχνία της Kawasaki μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τύπους κινητήρων, όπως λ.χ. σε έναν V8 που θα μοιάζει με V10

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

kawasaki-h2-hyse

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

​ kawasaki h2 hyse
Στο σχέδιο της Kawasaki το υγρό υδρογόνο ψεκάζεται μέσω δύο μπεκ τόσο απευθείας στον θάλαμο καύσης (29) όσο και στην εισαγωγή του αέρα (28)

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

​ kawasaki h2 hyse

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.