Νέοι κανόνες για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ε.Ε. με υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης οδηγού

Μαζί με το νομικό πλαίσιο για δυνατότητα κυκλοφορίας οχημάτων χωρίς οδηγό
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/7/2022
Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των οχημάτων ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις 6/7/2022, εισάγοντας μια σειρά υποχρεωτικών προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Παράλληλα θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την έγκριση αυτοματοποιημένων οχημάτων και οχημάτων χωρίς οδηγό στην ΕΕ.
 
Σημειώστε πως όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στον νέο κανονισμό σε "οχήματα" εννοεί, τουλάχιστον για την ώρα, τα αυτοκίνητα, αν και όπως αναγράφεται, "ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029."
 
Τα νέα μέτρα ασφάλειας στόχο έχουν να συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των επιβατών, των πεζών και των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς με την εφαρμογή τους αναμένεται να σωθούν πάνω από 25.000 ζωές και να αποφευχθούν τουλάχιστον 140.000 σοβαροί τραυματισμοί έως το 2038, κάτι που αγγίζει ιδιαίτερα και εμάς, τους χρήστες δικύκλων.
 
Ανάλογα την κατηγορία οχήματος (αυτοκίνητα, λεωφορεία ή φορτηγά), τα υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης των οδηγών περιλαμβάνουν συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης  ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης.
 
Ακολουθεί το δελτίο τύπου της ΕΕ:
 
 
"Δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για την έγκριση οχημάτων χωρίς οδηγό, καθιστώντας την ΕΕ πρωτοπόρο στον τομέα. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε οχήματα χωρίς οδηγό να κυκλοφορούν στην ΕΕ, θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού, θα τονωθεί η καινοτομία και θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
 
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια «Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή», Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε: «Η τεχνολογία μας βοηθά να αυξήσουμε το επίπεδο ασφάλειας των αυτοκινήτων μας. Τα νέα προηγμένα και υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας θα συμβάλουν επιπλέον στη μείωση του αριθμού των θυμάτων. Σήμερα, μεριμνούμε επίσης ώστε οι κανόνες μας να μας επιτρέψουν να εισάγουμε με ασφάλεια αυτόνομα οχήματα και οχήματα χωρίς οδηγό στην ΕΕ σε ένα πλαίσιο που θέτει την ασφάλεια των ανθρώπων στο επίκεντρο.»
 
Ο επίτροπος κ. Τιερί Μπρετόν, αρμόδιος για την εσωτερική αγορά, δήλωσε: «Με τα συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης τα οχήματά μας γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένα. Με τη νέα νομοθεσία για την ασφάλεια των οχημάτων που εφαρμόζεται σήμερα, η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η τεχνολογία αυτή βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών μας και ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει ένα προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της σε παγκόσμιο επίπεδο.»
 
Κανόνες γενικής ασφάλειας
Από σήμερα, τα νέα μέτρα που εισάγουν χαρακτηριστικά ασφαλείας για να βοηθήσουν τον οδηγό περιλαμβάνουν:
 
• Για όλα τα οδικά οχήματα (δηλαδή αυτοκίνητα, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία): ευφυές σύστημα ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης·
 
•  Για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά: Πρόσθετα χαρακτηριστικά, όπως συστήματα παραμονής στη λωρίδα κυκλοφορίας και αυτόματη πέδηση·
 
• Για λεωφορεία και φορτηγά: τεχνολογίες για την καλύτερη αναγνώριση πιθανών τυφλών σημείων, προειδοποιήσεις για την πρόληψη συγκρούσεων με πεζούς ή ποδηλάτες και συστήματα παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών.
 
Οι κανόνες θα εφαρμόζονται πρώτα στους νέους τύπους οχημάτων από τις 6/7 και μετά, και σε όλα τα νέα οχήματα από τις 7 Ιουλίου 2024. Ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029.
 
Τεχνικοί κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα
Με βάση τον κανονισμό για τη γενική ασφάλεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, εστιάζοντας ιδίως στα αυτοματοποιημένα οχήματα που αντικαθιστούν τον οδηγό στους αυτοκινητόδρομους (αυτοματισμός επιπέδου 3) και σε οχήματα χωρίς οδηγό, όπως τα αστικά λεωφορεία ή τα ταξί-ρομπότ (αυτοματισμός επιπέδου 4) -σσ. η χρήση των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων θα επιτραπεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2022.  Οι νέοι κανόνες θα ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τους νέους κανόνες του ΟΗΕ για τον αυτοματισμό επιπέδου 3 και θα εγκρίνουν νέα τεχνική νομοθεσία της ΕΕ για οχήματα χωρίς οδηγό, τους πρώτους διεθνείς κανόνες του είδους τους. Οι τεχνικοί κανόνες που καθορίζονται μέσω κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικής πράξης θα θεσπίσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ασφάλειας και της ωριμότητας των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ. Θα καλύπτουν τις διαδικασίες δοκιμών, τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, τους κανόνες καταγραφής δεδομένων, καθώς και την παρακολούθηση των επιδόσεων ασφάλειας και τις απαιτήσεις αναφοράς συμβάντων από τους κατασκευαστές οχημάτων χωρίς οδηγό.
 
Ιστορικό
Η Επιτροπή παρουσίασε τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια το 2018. Οι κανόνες αντιμετώπιζαν την ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των οχημάτων και της οδικής ασφάλειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι στο 95 % των ατυχημάτων παίζει ρόλο το ανθρώπινο σφάλμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν εν συνεχεία τον κανονισμό τον Νοέμβριο του 2019. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει σειρά σχετικών εκτελεστικών κανονισμών που καλύπτουν τα διάφορα μέτρα υποβοήθησης του οδηγού που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό.
 
Η πρόταση της Επιτροπής για τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια συνόδευε επίσης τη δημοσίευση της στρατηγικής της ΕΕ για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων κινητικότητας. Αυτό προέβλεπε δράσεις που καλύπτουν την ανάπτυξη βασικών τεχνολογιών και υποδομών, τη θέσπιση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά της ΕΕ και τη διασφάλιση ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποφέρει οφέλη στους Ευρωπαίους πολίτες."
 
Για να δείτε ολόκληρο τον νέο κανονισμό της ΕΕ, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο ΕΔΩ.

Ηνωμένο Βασίλειο: Αναβάτης εναντίον δήμου - Πενταψήφια αποζημίωση μετά από ατύχημα με χαλίκια στο δρόμο

Δικαίωση για πτώση που υπέστη λόγω ελλιπούς σήμανσης
Loose gravel
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

14/5/2026

Μοτοσυκλετιστής που τραυματίστηκε σε ατύχημα λόγω φερτών υλικών πάνω στο οδόστρωμα σε επαρχιακό δρόμο του Aberdeenshire εξασφάλισε πενταψήμια αποζημίωση, αποδεικνύοντας ότι η πτώση του προκλήθηκε από χαλίκια και ανεπαρκή προειδοποιητική σήμανση.

Ο αναβάτης απολάμβανε με έναν φίλο τη βόλτα του με μια Yamaha MT-10 στους επαρχιακούς δρόμους του Aberdeenshire στη Σκωτία, όταν βρέθηκαν σε δρόμο με αλλεπάλληλες στροφές.

Εκείνη τη στιγμή, ο Graham ακολουθούσε τον φίλο του όταν παρατήρησε ότι εκείνος χάνει στιγμιαία τη σταθερότητά του μέσα στη στροφή, γεγονός που τον έκανε να προσπαθήσει να μειώσει ταχύτητα.

Δυστυχώς, η στροφή ήταν καλυμμένη με φερτά υλικά, χαλίκια που μένουν μετά από εργασίες συντήρησης του δρόμου, με τον αναβάτη να βρίσκεται ήδη στο επικίνδυνο σημείο. Μόλις αντιλήφθηκε την κατάσταση προσπάθησε απλώς να κρατήσει τη μοτοσυκλέτα όρθια και να περάσει το σημείο χωρίς απότομες κινήσεις, όμως δεν τα κατάφερε και κατέληξε στο οδόστρωμα.

Λίγα λεπτά μετά την πτώση, κάτοικοι της περιοχής που περνούσαν από το σημείο έσπευσαν να τον βοηθήσουν, ενώ παράλληλα εμφανίστηκαν εργαζόμενοι του οδικού τμήματος του Aberdeenshire. Φοβούμενος ότι το συνεργείο θα απομάκρυνε τα χαλίκια και θα χανόταν κρίσιμο αποδεικτικό υλικό, ο αναβάτης άρχισε να βιντεοσκοπεί το οδόστρωμα που προκάλεσε την πτώση του.

Loose gravel

Παράλληλα εξήγησε στους παρευρισκόμενους ότι δεν είχε δει καμία προειδοποιητική πινακίδα για έργα ή την κατάσταση της ασφάλτου, με τον εργαζόμενο του δήμου να παραδέχεται ότι υπήρχε μία πινακίδα που είχε πέσει και δεν ήταν ορατή, ενώ κανονικά θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερες.

Στο σημείο κλήθηκε και η αστυνομία. Μάλιστα, όταν το περιπολικό έφτασε στη συγκεκριμένη στροφή, γλίστρησε πάνω στα χαλίκια, με τον αστυνομικό να καταγράφει τα στοιχεία των παρευρισκόμενων και να εκφράζει δυσαρέσκεια για την κατάσταση του δρόμου.

Τις επόμενες ημέρες, ο Graham άρχισε να υποφέρει από έντονους πόνους στον αυχένα. Μετά από εξετάσεις στο νοσοκομείο, οι γιατροί διαπίστωσαν μικρά κατάγματα στην περιοχή του λαιμού.

Ο αναβάτης αναζήτησε στην συνέχεια νομική υποστήριξη, με τους δικηγόρους να του εξηγούν ότι τα χαλίκια πιθανότατα προέρχονταν από εργασίες στον δρόμο και ότι σχετικοί κανόνες καθορίζουν συγκεκριμένα με αυστηρές προδιαγραφές τα έργα, απαιτώντας πολλαπλές προειδοποιητικές πινακίδες που πρέπει να τοποθετούνται εμφανώς ώστε να ενημερώνουν τους οδηγούς για την παρουσία τυχόν φερτών υλικών (χώμα, άμμος, πέτρες, χαλίκια), ανά 100 μέτρα μέχρι το τέλος των έργων.

Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι πινακίδες οφείλουν να παραμένουν στη θέση τους μέχρι τον τελικό καθαρισμό του δρόμου και την αποσόβηση κάθε κινδύνου.

Loose gravel

Μετά την κατάθεση της αγωγής, οι δημοτικοί φορείς του Aberdeenshire αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη, οδηγώντας την υπόθεση στα δικαστήρια, καθώς η νομική πλευρά του δήμου υποστήριξε ότι η μοναδική πινακίδα αποτελούσε επαρκή προειδοποίηση.

Η πλευρά του αναβάτη όμως προχώρησε σε πλήρη τεχνική διερεύνηση της υπόθεσης, εξασφαλίζοντας πραγματογνωμοσύνη από εξειδικευμένους μηχανικούς οδοποιίας, επιβεβαιώνοντας ότι ο δήμος δεν θα έπρεπε να είχε παραδώσει τον δρόμο σε αυτή την κατάσταση μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, ενώ τα βίντεο και οι φωτογραφίες που είχε τραβήξει ο άτυχος αλλά μαχητικός αναβάτης κατατέθηκαν στην ακροαματική διαδικασία.

Τελικά, η πλευρά του δήμου κατανόησε την υπαιτιότητα και υποχώρησε σε έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό προσφέροντας πενταψήφια αποζημίωση στον τραυματισμένο αναβάτη.

Και ενώ όλα αυτά εμφανίζονται σαν μια  “λογική πορεία” επίλυσης μιας διαφοράς ενός ιδιώτη με δημόσιους φορείς που προέκυψε με αφορμή ένα ατύχημα, έχει ενδιαφέρον να αντιπαραβάλουμε την δική μας πραγματικότητα, όπου τον ενδεχόμενο της εκλογίκευσης, παραδοχής της υπαιτιότητας και συμβιβασμού του δημοσίου, μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας και όποια αποζημίωση πρέπει να κερδηθεί, μέσα από εξουθενωτικούς και πολυετείς δικαστικούς αγώνες.

Loose gravel