Νέοι κανόνες για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ε.Ε. με υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης οδηγού

Μαζί με το νομικό πλαίσιο για δυνατότητα κυκλοφορίας οχημάτων χωρίς οδηγό
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/7/2022
Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των οχημάτων ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις 6/7/2022, εισάγοντας μια σειρά υποχρεωτικών προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Παράλληλα θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την έγκριση αυτοματοποιημένων οχημάτων και οχημάτων χωρίς οδηγό στην ΕΕ.
 
Σημειώστε πως όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στον νέο κανονισμό σε "οχήματα" εννοεί, τουλάχιστον για την ώρα, τα αυτοκίνητα, αν και όπως αναγράφεται, "ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029."
 
Τα νέα μέτρα ασφάλειας στόχο έχουν να συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των επιβατών, των πεζών και των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς με την εφαρμογή τους αναμένεται να σωθούν πάνω από 25.000 ζωές και να αποφευχθούν τουλάχιστον 140.000 σοβαροί τραυματισμοί έως το 2038, κάτι που αγγίζει ιδιαίτερα και εμάς, τους χρήστες δικύκλων.
 
Ανάλογα την κατηγορία οχήματος (αυτοκίνητα, λεωφορεία ή φορτηγά), τα υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης των οδηγών περιλαμβάνουν συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης  ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης.
 
Ακολουθεί το δελτίο τύπου της ΕΕ:
 
 
"Δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για την έγκριση οχημάτων χωρίς οδηγό, καθιστώντας την ΕΕ πρωτοπόρο στον τομέα. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε οχήματα χωρίς οδηγό να κυκλοφορούν στην ΕΕ, θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού, θα τονωθεί η καινοτομία και θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
 
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια «Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή», Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε: «Η τεχνολογία μας βοηθά να αυξήσουμε το επίπεδο ασφάλειας των αυτοκινήτων μας. Τα νέα προηγμένα και υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας θα συμβάλουν επιπλέον στη μείωση του αριθμού των θυμάτων. Σήμερα, μεριμνούμε επίσης ώστε οι κανόνες μας να μας επιτρέψουν να εισάγουμε με ασφάλεια αυτόνομα οχήματα και οχήματα χωρίς οδηγό στην ΕΕ σε ένα πλαίσιο που θέτει την ασφάλεια των ανθρώπων στο επίκεντρο.»
 
Ο επίτροπος κ. Τιερί Μπρετόν, αρμόδιος για την εσωτερική αγορά, δήλωσε: «Με τα συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης τα οχήματά μας γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένα. Με τη νέα νομοθεσία για την ασφάλεια των οχημάτων που εφαρμόζεται σήμερα, η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η τεχνολογία αυτή βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών μας και ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει ένα προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της σε παγκόσμιο επίπεδο.»
 
Κανόνες γενικής ασφάλειας
Από σήμερα, τα νέα μέτρα που εισάγουν χαρακτηριστικά ασφαλείας για να βοηθήσουν τον οδηγό περιλαμβάνουν:
 
• Για όλα τα οδικά οχήματα (δηλαδή αυτοκίνητα, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία): ευφυές σύστημα ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης·
 
•  Για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά: Πρόσθετα χαρακτηριστικά, όπως συστήματα παραμονής στη λωρίδα κυκλοφορίας και αυτόματη πέδηση·
 
• Για λεωφορεία και φορτηγά: τεχνολογίες για την καλύτερη αναγνώριση πιθανών τυφλών σημείων, προειδοποιήσεις για την πρόληψη συγκρούσεων με πεζούς ή ποδηλάτες και συστήματα παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών.
 
Οι κανόνες θα εφαρμόζονται πρώτα στους νέους τύπους οχημάτων από τις 6/7 και μετά, και σε όλα τα νέα οχήματα από τις 7 Ιουλίου 2024. Ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029.
 
Τεχνικοί κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα
Με βάση τον κανονισμό για τη γενική ασφάλεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, εστιάζοντας ιδίως στα αυτοματοποιημένα οχήματα που αντικαθιστούν τον οδηγό στους αυτοκινητόδρομους (αυτοματισμός επιπέδου 3) και σε οχήματα χωρίς οδηγό, όπως τα αστικά λεωφορεία ή τα ταξί-ρομπότ (αυτοματισμός επιπέδου 4) -σσ. η χρήση των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων θα επιτραπεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2022.  Οι νέοι κανόνες θα ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τους νέους κανόνες του ΟΗΕ για τον αυτοματισμό επιπέδου 3 και θα εγκρίνουν νέα τεχνική νομοθεσία της ΕΕ για οχήματα χωρίς οδηγό, τους πρώτους διεθνείς κανόνες του είδους τους. Οι τεχνικοί κανόνες που καθορίζονται μέσω κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικής πράξης θα θεσπίσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ασφάλειας και της ωριμότητας των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ. Θα καλύπτουν τις διαδικασίες δοκιμών, τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, τους κανόνες καταγραφής δεδομένων, καθώς και την παρακολούθηση των επιδόσεων ασφάλειας και τις απαιτήσεις αναφοράς συμβάντων από τους κατασκευαστές οχημάτων χωρίς οδηγό.
 
Ιστορικό
Η Επιτροπή παρουσίασε τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια το 2018. Οι κανόνες αντιμετώπιζαν την ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των οχημάτων και της οδικής ασφάλειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι στο 95 % των ατυχημάτων παίζει ρόλο το ανθρώπινο σφάλμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν εν συνεχεία τον κανονισμό τον Νοέμβριο του 2019. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει σειρά σχετικών εκτελεστικών κανονισμών που καλύπτουν τα διάφορα μέτρα υποβοήθησης του οδηγού που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό.
 
Η πρόταση της Επιτροπής για τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια συνόδευε επίσης τη δημοσίευση της στρατηγικής της ΕΕ για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων κινητικότητας. Αυτό προέβλεπε δράσεις που καλύπτουν την ανάπτυξη βασικών τεχνολογιών και υποδομών, τη θέσπιση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά της ΕΕ και τη διασφάλιση ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποφέρει οφέλη στους Ευρωπαίους πολίτες."
 
Για να δείτε ολόκληρο τον νέο κανονισμό της ΕΕ, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο ΕΔΩ.

Απαγόρευση πατινιών για ανήλικους εξετάζει η κυβέρνηση – Αλλάζει τον νέο ΚΟΚ πριν καν κλείσει χρόνο

Πέρυσι παρουσίασαν μετά βαΐων και κλάδων τον ΚΟΚ, φέτος σχεδιάζουν να τον αλλάξουν γιατί αποδεικνύεται προβληματικός
patini
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

12/5/2026

Την 13η Ιουνίου 2025 ο νέος πολυδιαφημισμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με πρωταγωνιστές τα πολύ αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και ρυθμίζοντας για πρώτη φορά μερικά θέματα που ως τώρα συνιστούσαν γκρίζες ζώνες, όπως η διήθηση των δικύκλων και η χρήση των λεγόμενων ΕΠΗΟ, των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων.

Δεν πρόλαβε όμως να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ και σήμερα βρισκόμαστε προ επείγουσας τροποποίησής του, επειδή τον τελευταίο καιρό σημειώθηκαν δύο σοβαρά ατυχήματα με μικρά παιδιά σε ηλεκτρικά πατίνια, το ένα (στην Ηλεία) δυστυχώς θανατηφόρο.

Κάπως έτσι το τελευταίο διάστημα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλούν ανοικτά για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης.

Το μέτρο που φαίνεται πως επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, ζήτημα που ο κ. Χρυσοχοΐδης περιέγραψε ως “ιδιαίτερο και δύσκολο” καθώς έριχνε στο τραπέζι και άλλη μια διάσταση του θέματος: “αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι ποιος θα σε αποζημιώσει; Χρειάζεται υποχρεωτική ασφάλιση”.

Το ερώτημα είναι το εξής: όταν η ίδια ακριβώς κυβέρνηση επεξεργαζόταν τον νέο ΚΟΚ πριν έναν χρόνο, δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα με το να κυκλοφορούν στους δρόμους 12χρονοι με ηλεκτρικά πατίνια;

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Όταν ένας γονιός επιτρέπει στο παιδί του να βγαίνει μόνο του στους δρόμους με πατίνι, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ίδιο και καθόλου τον ΚΟΚ, ο οποίος αναφέρει καθαρά πως τα ηλεκτρικά πατίνια μπορεί να τα οδηγήσει νόμιμα οποιοσδήποτε έχει κλείσει τα 12 έτη (ΚΟΚ, άρθρο 44, παράγραφος 10).

Διότι κατά τον καινούργιο Κώδικα είναι νόμιμο, άρα θεμιτό να κυκλοφορήσει στους δρόμους ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία ένα μηχανοκίνητο δίκυκλο με αναβάτη που δεδομένα δεν έχει την παραμικρή ιδέα από τους κανόνες τους δρόμου, τα σήματα, τις προτεραιότητες κλπ.

Να όμως που αυτά που ήταν ψιλά γράμματα ως τη δημοσίευση του ΚΟΚ, τώρα έγιναν γιγάντιοι δυσάρεστοι τίτλοι.

Κατά τον νέο ΚΟΚ, εφόσον το πατίνι έχει τελική ταχύτητα έως 25 km/h, τότε λογίζεται ως ποδήλατο (άρθρο 4, παρ. 17) και εμπίπτει στις αντίστοιχες ρυθμίσεις, ήτοι ένα παιδί που έχει κλείσει τα 12 χρόνια του μπορεί νόμιμα να το βγάλει στον δρόμο χωρίς επιτήρηση μεγαλύτερου (άρθρο 44, παρ. 11) και με μόνη υποχρέωση να φορά κράνος (άρθρο 44, παρ. 12).

Μάλιστα η μόνη περίπτωση που απαγορεύεται να κινείται στον δρόμο είναι όταν υπάρχει διαθέσιμος ποδηλατόδρομος, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση το πατίνι μπορεί νόμιμα να κινηθεί στο οδόστρωμα μαζί με τα υπόλοιπα μηχανοκίνητα οχήματα, αρκεί στον συγκεκριμένο δρόμο το όριο ταχύτητας να μην υπερβαίνει τα 50 km/h.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές πως η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια προώθησε πέρυσι και φαίνεται τώρα να προετοιμάζει (ή  μήπως τρομάζει;) το κοινό για απαγόρευση χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Αυτό που προλογίζουν στελέχη της κυβέρνησης σε τακτικότατη βάση στην τηλεόραση και άλλα ΜΜΕ είναι επί της ουσίας τροποποίηση του νέου ΚΟΚ, αυτού που διαφημίστηκε πως ήρθε, μεταξύ άλλων, για να ρυθμίσει και τη ζούγκλα των ΕΠΗΟ.

Το ερώτημα φυσικά είναι απλούστατο: Κανείς από το επιτελείο που επεξεργάστηκε τον ΚΟΚ δεν είχε σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες του να επιτρέπεις σε μικρά παιδιά να βγαίνουν σε δημόσιους δρόμους με μηχανοκίνητα οχήματα; Δηλαδή το ίδιο κράτος που θεωρεί τον Έλληνα 14χρονο ακατάλληλο να χειριστεί μοτοποδήλατο (ΑΜ) και τον 16χρονο ακατάλληλο να χειριστεί δίκυκλο Α1 - σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους συνομήλικούς του που έχουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες τους - θεωρεί τον 12χρονο ικανό και έτοιμο να πάρει τους δρόμους με ΕΠΗΟ που πιάνουν 25 km/h χωρίς να έχει περάσει από την παραμικρή εκπαίδευση...

Προφανέστατα ισχύει ένα από τα δύο: είτε δεν το σκέφτηκαν ή το αγνόησαν. Γι’ αυτό τρέχουν σήμερα να μαζέψουν τα αμάζευτα μετά τα απανωτά τροχαία ατυχήματα, καθώς το κυρίαρχο κριτήριο για μια φορά ακόμη φαίνεται να είναι η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης στα δελτία ειδήσεων.

Ας μην παραβλέπουμε πως ό,τι λέμε για τα πατίνια ισχύει και για τα ποδήλατα αφού οσαύτως λογίζονται τα ΕΠΗΟ με μέγιστη ταχύτητα από 6 ως 25 km/h κατά τον ΚΟΚ. Αν τα ατυχήματα είχαν γίνει με ποδήλατα αντί ηλεκτρικών πατινιών, θα γινόταν αυτή η συζήτηση άραγε;

Επιπλέον, οι δηλώσεις περί ασφάλισης των πατινιών ακούγονται τόσο ουτοπικές, όσο και προβληματικές. Από τη μια μιλάμε για ένα βαρύτατο πλήγμα στη σχετική αγορά (την οποία ωραιότατα τάισε η νομιμοποίηση χρήσης από μικρά παιδιά), αφετέρου έχει ενδιαφέρον να δούμε αν γίνεται νομικώς να υποχρεώνεις σε ασφάλιση οχήματα που δεν ταξινομούνται. Κι αν ανοίξει αυτό το κουτί της Πανδώρας, μετά τι; Θα ασφαλίσουμε και τα ποδήλατα, τα rollers και τα skateboards; Και πού θα μπει το όριο; Να ασφαλίζουμε και τα κουζινομάχαιρα αν είναι έτσι, όλο και κάποιος κινδυνεύει να κοπεί ετοιμάζοντας τη σαλάτα του.

Όσο για το ζήτημα του παρκαρίσματος των ηλεκτρικών πατινιών, ή μάλλον το πώς βρίσκονται πεταμένα παντού και όπως να ‘ναι, ζήτημα που επίσης φαίνεται να απασχολεί τα μάλα την κυβέρνηση, η λύση είναι απλή και δεν χρειάζεται καμιά νομοθετική πράξη. Ας κάνει η αστυνομία, ΕΛΑΣ και Δημοτική, τη δουλειά της: μάζεμα και πρόστιμα στις εταιρείες που να νοικιάζουν ή στους χρήστες που τα παρατούν.

Ο τελευταίος χρήστης είναι έτσι κι αλλιώς καταγεγραμμένος κανονικότατα μέσω της εφαρμογής με την οποία το νοίκιασε, δεν είναι κάποιος ανώνυμος τυχαίος, έχει ονοματεπώνυμο και ευθύνη για το πού και πώς το άφησε. Αν από την άλλη είναι ιδιωτικό το πατίνι, στο σπανιότατο ενδεχόμενο να βρεθεί πεταμένο σε πεζοδρόμιο η κατάσχεσή του είναι ήδη αρκετή ως τιμωρία.

Να γίνει δηλαδή ό,τι ακριβώς ξέρουν μια χαρά να κάνουν οι αρχές κάθε φορά που βγαίνουν παγανιά για μηχανές παρκαρισμένες στα πεζοδρόμια. Στα πατίνια κολλάμε τώρα;