Νόμος της Ε.Ε. για “δικαίωμα στην επισκευή”! Αλλάζουν όλα στις μελλοντικές μεταχειρισμένες!

Πως θα επηρεάσει την κατασκευή μοτοσυκλετών
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

16/3/2020

Μια νέα ολοκληρωμένη νομοθεσία, σχετικά με κάθε μορφής προϊόντα που θα πωλούνται στις χώρες μέλη της, ετοιμάζει να εφαρμόσει η Ε.Ε., η οποία θα αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό τη βιομηχανία και το εμπόριο. Κυρίως όμως θα αποτελέσει τη βάση για να κλείσουν τα στόματα όσων προωθούν λυσσαλέα τον υπερκαταναλωτικό με το έολο επιχείρημα ότι τα παλιά αντικείμενα είναι ρυπογόνα και πρέπει να τα αντικαταστήσουμε με νέα, “οικολογικής” τεχνολογίας.

Με άλλα λόγια, η Ε.Ε. επιτέλους αλλάζει στρατηγική και από εκεί που επιδοτούσε τον υπερκαταναλωτισμό, από εδώ και στο εξής θα προστατεύει πραγματικά το περιβάλλον από τους εκατομμύρια τόνους “σκουπιδιών” στηρίζοντας την λεγόμενη “κυκλική οικονομία”.  

Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο σχεδιασμός των αυτοκινήτων και των μοτοσυκλετών θα αλλάξει ριζικά. Γιατί; Διότι τώρα οι κατασκευαστές ακολουθούν σε παγκόσμιο επίπεδο μία λίγο-πολύ αμερικάνικη κουλτούρα “Αγόρασέ το- Οδήγα το – Πέταξέ το – Πάρε καινούριο”. Στις μοτοσυκλέτες το πρόβλημα δεν ήταν άμεσο και δεν είχαμε υποστεί κάποιας μορφής φορολογικό εκβιασμό για να στείλουμε στη χωματερή δίκυκλα των δέκα ή δεκαπέντε ετών. Έμμεσα όμως, ο φορολογικός εξαναγκασμός από τις κυβερνήσεις για συχνή αντικατάσταση αυτοκινήτων επιβάρυνε με σοβαρά χρηματικά ποσά τον οικογενειακό προϋπολογισμό (στην Ελλάδα που δεν έχει δική της βιομηχανία είχε σοβαρές επιπτώσεις στο εμπορικό ισοζύγιο), δεσμεύοντας κεφάλαια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε άλλες ανάγκες.

Η νομοθεσία αυτή αποτελεί συνέχεια του νόμου για επάρκεια ανταλλακτικών σε βάθος δεκαετίας, έχει περάσει το στάδιο της διαβούλευσης και είναι έτοιμη να περάσει και να οριστούν ημερομηνίες που θα μπει σε ισχύ. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πισω-γύρισμα από αυτό το στάδιο και δεν αναμένεται να συμβεί και στην συγκεκριμένη περίπτωση.

Μπαίνοντας στην ουσία της νέας νομοθεσίας, αντιτίθεται πρακτικά σε αυτό που συμβαίνει τώρα. Το γεγονός δηλαδή πως ο σχεδιασμός των εξαρτημάτων και τα υλικά των εξαρτημάτων να ακολουθούν την νοοτροπία της “μιας χρήσης”. Πλαστικά γύρω και μέσα στον κινητήρα, τα οποία με την ζέστη καταστρέφονται ή σφραγισμένοι μηχανισμοί (π.χ. κιβώτια ταχυτήτων) που για μια σπασμένη βίδα το πετάς και λόγω υψηλού κόστους αντικατάστασης πετάς ολόκληρο το όχημα, θα σταματήσουν να υπάρχουν στα δίκυκλα και τα αυτοκίνητα.

Από εδώ και στο εξής κάθε μηχανισμός θα πρέπει να επισκευάζεται, ώστε το ωφέλιμο χρονικό όριο χρήσης του να είναι το μέγιστο δυνατό. Η νομοθεσία αυτή θα έχει άμεσα και απτά αποτελέσματα και στην χρήση των υλικών κατασκευής. Όπως θυμάστε, οι ψευτο-οικολόγοι είχαν προωθήσει μια ολόκληρη προπαγάνδα για τα βιοδιασπώμενα πλαστικά, δηλαδή τα πλαστικά που δεν μένουν αναλλοίωτα για πολλά χρόνια, αλλά διασπώνται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όπως αποδείχτηκε όμως, τα πλαστικά αυτού του είδους όχι μόνο περιόριζαν την αντοχή των μηχανισμών οδηγώντας τους στις χωματερές, αλλά πολύ χειρότερα, μόλυναν το υπέδαφος και τα ύδατα σε τεράστιες εκτάσεις λόγω της διασποράς τους.

Με τη νέα νομοθεσία το είδος των πλαστικών που θα χρησιμοποιούνται στα προϊόντα θα πρέπει ΚΑΙ να αντέχουν ΚΑΙ να ανακυκλώνονται πλήρως. Όμως το σημαντικότερο όλων είναι πως το "Built to Last" θα επιβάλλεται δια νόμου. Έχουμε πει πολλές φορές πως το πιο οικολογικό πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος είναι να κρατάει σε καλή κατάσταση το όχημά του για όσα περισσότερα χρόνια γίνεται (εννοείται πως αυτό ισχύει με την προϋπόθεση πως τα ΚΤΕΟ κάνουν σοβαρά τη δουλειά τους και η τροχαία είναι αμείλικτη σε οχήματα-φέρετρα που κυκλοφορούν στους δρόμους).

Οι πραγματικές ανάγκες για προσωπική μετακίνηση επαρκούν μια χαρά για να στηρίξουν την αγορά καινούριων οχημάτων και ο εμπορικός κόσμος θα αντικαταστήσει τα μειωμένα κέρδη από την πώληση καινούριων οχημάτων, μέσω της αύξησης των πωλήσεων ανταλλακτικών και υπηρεσιών after sale service. Επίσης η αγορά του μεταχειρισμένου θα αναβαθμιστεί, κρατώντας τις τιμές των μεταχειρισμένων υψηλότερα (προς όφελος των καινούριων οχημάτων…) ενώ οι βιοτεχνίες επισκευής και κατασκευής ανταλλακτικών θα ανθήσουν.

Ειδικά αυτό το τελευταίο είναι υπέρ των χωρών σαν την Ελλάδα, που δεν έχει τη δυνατότητα να στηρίξει μεγάλες βιομηχανίες (ούτε την κουλτούρα) σε αντίθεση με τις μικρές βιοτεχνίες, που λόγω ευελιξίας και μικρού μεγέθους επιβιώνουν πιο εύκολα στα ελληνικά δεδομένα και την έλλειψη υποδομών.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις