Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"
Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
4/3/2026
Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.
Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.
Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.
Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση.“Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”
Η αρχή του Start&Stop
Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.
“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”
Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;
Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.
Το τεστ με τους ταξιτζήδες
Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.
Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. “Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."
Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.
Το μέλλον είναι ηλεκτρικό
Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”
Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.
“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”
Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις
Άνοιξε τις πύλες το νέο σπίτι της MOTO GUZZI: Υπερσύγχρονο εργοστάσιο-Ζωντανό μουσείο και πολυχώρος όλα σε ένα!
Κανείς άλλος μεγάλος κατασκευαστής δεν έχει κάτι αντίστοιχο!
Από τον
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
3/9/2026
Όταν ανακοινώθηκε το μεγαλόπνοο σχέδιο της MOTO GUZZI και είδαμε τα αρχιτεκτονικά σχέδια, φάνταζε δύσκολο όχι μόνο να τελειώσει το έργο αυτό στην ώρα του, αλλά ακόμη και να ξεκινήσει να χτίζεται.
Διότι η Piaggio δεν είχε απλά αποφασίσει να εκσυγχρονίσει το εργοστάσιο της MOTO GUZZI σε μία εποχή που τα εργοστάσια μετακομίζουν εκτός Ευρώπης, αλλά να το αναγάγει σε σημείο προορισμού, δημιουργώντας ένα πραγματικό στολίδι. Στο τέλος δεν έφτιαξε ένα νέο εργοστάσιο, ούτε ένα νέο μουσείο:
Έκανε ένα ζωντανό μουσείο που παράγει νέες μοτοσυκλέτες και μπορείς να το επισκεφτείς για να γνωρίσεις το παρελθόν και να δεις το μέλλον.
Έδωσε την φροντίδα που θα έδινε κανείς στο σπίτι του και αυτό ακριβώς είναι το Mandello del Lario. Είναι το σπίτι της MOTO GUZZI και αποτελεί τον ισχυρότερο δεσμό που θα μπορούσε να μπει για το γεγονός πως ήταν και θα είναι πάντα MADE IN ITALY.
Η αυλή είναι σημαντικό τμήμα στη λειτουργία του πολυχώρου!
Για πρώτη φορά ανοίγει τις πύλες του για να το επισκεφτούμε, οπότε τις επόμενες ημέρες θα έχετε πρωτότυπο φωτογραφικό υλικό και έπειτα την δική μας οπτική στις γραμμές παραγωγής.
Το νέο σπίτι της MOTO GUZZI βρίσκεται στο ιερό της έδαφος, εκεί από όπου ξεκίνησε πριν από 105 χρόνια και ενσωματώνει πολλά από τα αρχικά κτήρια. Παράλληλα είναι ένας πολυχώρος που αξιοποιεί την ιστορία της μάρκας και του συγκεκριμένου σημείου χωρίς να γίνεται τροχοπέδη στον βασικότερο λόγο του εκσυγχρονισμού: Την κατασκευή νέων μοτοσυκλετών.
Υπό αυτή την έννοια το εργοστάσιο της MOTO GUZZI είναι μοναδικό στον κόσμο της μοτοσυκλέτας χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο παράδειγμα. Στρυμωγμένο ανάμεσα σε βουνά και λίμνες και περιστοιχισμένο από προστατευόμενα ως προς τις αλλαγές σε κάτοψη κτήρια, ολόκληρο μέσα σε μία ιστορική περιοχή, έχει στόχο να αναγάγει τις επισκέψεις σε μία κανονική επιχειρηματική κίνηση, ανάγοντας το MADE IN ITALY σε τουριστικό προορισμό, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ από κανέναν.
Από το 1921 στο ίδιο σημείο της Via Parodi
Μεγάλη ήταν η προσπάθεια να μείνει ίδια ακόμη και η κεντρική πόρτα που σε βαθύ κόκκινο χρώμα υποδέχεται τους εργαζόμενους στην γραμμή παραγωγής από το 1921. Πώς να αφαιρέσεις ένα τέτοιο κομμάτι που είναι το σημείο αναφοράς της Via Parodi;
Ο Αμερικανός αρχιτέκτονας Greg Lynn που ανέλαβε τον σχεδιασμό, βραβευμένος με το Χρυσό Λιοντάρι της Αρχιτεκτονικής Biennale Βενετίας, αισθάνεται ιδιαίτερο βάρος απέναντι στην διατήρηση ιστορικών σημείων, καθώς όπως έχει πει παλαιότερα, ως Αμερικανός το ιστορικό βάθος είναι από τα πιο σπάνια στοιχεία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό!
Πίσω από την κόκκινη βαριά μεταλλική πόρτα όπου κάθε Guzzisti θέλει να έχει μία φωτογραφία κάποια στιγμή στη ζωή του, τα τελευταία πέντε χρόνια με σταθερά βήματα προχωρούσε η πλήρης μεταμόρφωση και ταυτόχρονα η δημιουργία ενός ολοκαίνουριου εργοστασίου, ο μόνος τρόπος να προσβλέπει η μάρκα στα επόμενα χρόνια. Το έξτρα είναι πως έκαναν όλα τα παραπάνω και δεν σταμάτησαν μόνο σε αυτό που χρειαζόταν να γίνει για να συνεχίσουν!
εντός βρίσκεται μία από τις πλέον σύγχρονες γραμμές παραγωγής!
Τα νέα κτήρια καλύπτουν 5.500 τετραγωνικά μέτρα ανεβάζοντας την συνολική κτηριακή κάλυψη στα 38.000 τετραγωνικά μέτρα, από τα οποία μόλις τα 380 τετραγωνικά πήγαν σε γραφεία.
Εξωτερικά η μεταμόρφωση είναι έκδηλη και μιλά από μόνη της. Εσωτερικά όμως έχουμε την τελευταία λέξη στην αυτοματοποίηση με αυτόνομες ρομποτικές πλατφόρμες να τροφοδοτούν την γραμμή παραγωγής.
Στην έξοδο της γραμμής παραγωγής των κινητήρων, τα ρομπότ αναλαμβάνουν την μεταφορά στην συναρμολόγηση των μοτοσυκλετών, όπως αντίστοιχα συμβαίνει με τις μοτοσυκλέτες μόλις ολοκληρωθεί το κάθε μοντέλο
Το εντυπωσιακό εδώ είναι πως η σχεδίαση αυτής της πολύπλοκης γραμμής παραγωγής δεν έχει γίνει από κάποιο εξωτερικό συνεργάτη, όπως για παράδειγμα έκανε η Ducati με την Porsche να αναλαμβάνει να σχεδιάσει τον δικό τους εκσυγχρονισμό.
η επίσκεψή μας τις επόμενες ημέρες θα φέρει και την άμεση σύγκριση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, Ιάπωνες και όχι μόνο!
Η Piaggio έχει το δικό της τμήμα, που ονομάζει PFF (Piaggio Fast Forward) που αξιοποίησε ρομποτικές μηχανές φτιαγμένες στην Βοστόνη κάνοντας τις δικές της μετατροπές δημιουργώντας το ροπότ “kilo” για την ταχύτερη πλήρωση των γραμμών παραγωγής, την συλλογή και την διανομή.
Όλα αυτά θα τα δούμε από κοντά, κάνοντας την σύγκριση και με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές, Ιαπωνικές και πλέον και Κινέζικες μάρκες, όμως η Piaggio προεξοφλεί πως δεν υπάρχει αντίστοιχο σύνολο.
Σίγουρα δεν υπάρχουν πολλά παραδείγματα με τόσο έντονη και πλούσια ιστορία την οποία μπορεί κανείς να απολαύσει και να μελετήσει, σημαντικό πολύ το δεύτερο, στο νέο Μουσείο της MOTO Guzzi, μεσοτοιχία ακριβώς με το εκσυγχρονισμένο εργοστάσιο.
Είναι ένας χώρος 3.000 τετραγωνικών μέτρων όπου ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός θέλησε να αξιοποιήσει το φυσικό φως και τις σκιές των Άλπεων μέσα στην ημέρα, για να πλέξει αντίστοιχα την εικόνα των μοντέλων της Έκθεσης. Το σχέδιο, ως λειτουργικό στοιχείο, είναι άλλωστε ένα από τα χαρακτηριστικά της MOTO GUZZI, άρα έπρεπε να και το νέο της σπίτι να το αξιοποιεί με τον ίδιο τρόπο!
Η MOTO GUZZI δηλώνει πως το αποτέλεσμα την δικαιώνει, δεν ήθελε άλλη μία αίθουσα με αραδιασμένες παλαιές μοτοσυκλέτες που θα έχουν απήχηση μόνο στους Guzzisti, ήθελε μία ωδή στο MADE IN ITALY, έναν χώρο που ακόμη και ο τουρίστας θα αισθανθεί πως πρέπει να επισκεφτεί και γιατί όχι, έτσι να αγαπήσει τις μοτοσυκλέτες και να γίνει και μέλος της ιδιαίτερης αυτής οικογένειας.
κάποτε ένας από τους λίγους με τέτοιο βαθμό εξέλιξης - αυτό τώρα μπορεί να αποτυπωθεί και στους νεότερους
Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που η Piaggio θέλει να αποτελεί το εργοστάσιο της MOTO GUZZI χώρο εκδηλώσεων, σημείο για καλλιτεχνικά δρώμενα και το μέρος που δεν παράγει απλά μοτοσυκλέτες, αλλά συναισθήματα!
Με τον τρόπο αυτό, ακόμη και εκείνος που δεν είχε ποτέ του μοτοσυκλέτα θα βρει τον δρόμο για το εργοστάσιο της MOTO GUZZI και φεύγοντας θα έχει κάνει ένα ταξίδι στον χρόνο εντρυφώντας στον κόσμο της μοτοσυκλέτας, από την αρχή έως και το σήμερα! Στον χώρο του μουσείο βρίσκονται αρχικά 160 αναπαλαιωμένες μοτοσυκλέτες, ένα επίτευγμα αντίστοιχο με την ανέργεση του ίδιου του κτηρίου, ξεκινώντας από το σημείο 0. Η MOTO GUZZI σε πλήρη αντίθεση με άλλους κατασκευαστές, έχει στην κατοχή της την πρώτη μοτοσυκλέτα. Όχι απλά την πρώτη που βγήκε από την γραμμή παραγωγής, αλλά το πρωτότυπο, εκείνο ακριβώς το σημείο στον χρόνο που ξεκίνησε η μάρκα!
Ανάμεσα σε όλα αυτά, έχει επίσης τις 14 αγωνιστικές μοτοσυκλέτες που έχουν κερδίσει τίτλο στα MotoGP, ένα σημείο της ιστορίας της που αρκετοί νεότεροι δεν γνωρίζουν. Υπάρχουν επίσης μοτοσυκλέτες-σημεία αναφοράς στην υπηρεσία του στρατού και της αστυνομίας, σε επικά ταξίδια μίας εποχής που ο κόσμος ήταν ελάχιστα ταξιδεμένος, στον κινηματογράφο κτλ.
Οπότε μέσα από όλα αυτά ο επισκέπτης δεν βλέπει μόνο την εξέλιξη και την πορεία μίας ιστορικής μάρκας μοτοσυκλετών, αλλά την ίδια την πορεία της κοινωνίας, των συνήθειών της, γίνεται μάρτυρας της τεχνολογικής εξέλιξης και των μεταστροφών του βιομηχανικού σχεδιασμού, πάντα με παρονομαστή τις μοτοσυκλέτες της MOTO GUZZI.
Οι νέοι χώροι έχουν σχεδιαστεί επίσης με τρόπο που η εσωτερική αυλή του εργοστασίου να είναι ένας χώρος συναντήσεων και μεγαλύτερων συγκεντρώσεων, με μωσαϊκό τον τεράστιο αετό της MOTO GUZZI.
Πρόκειται για ένα χώρο 4.200 τετραγωνικών μέτρων όπου σε στρατηγικό σημείο έχουν μεταφυτευτεί 35 ψηλά δέντρα, δημιουργώντας μία περιπατητική διαδρομή με φόντο τις σύγχρονες γραμμές παραγωγής αλλά με την βαρύτητα να περπατάς σε έναν χώρο που έχει μείνει ζωντανός τα τελευταία εκατό χρόνια. Μία βόλτα λοιπόν στην ανεκτίμητη αξία της MOTO GUZZI στην περίμετρο του αρχικού εργοστασίου, στους ίδιους αυτούς τοίχους που όλα ξεκίνησαν!
σημείο συναντήσεων και μελέτης της ιστορίας με φόντο μία πραγματική γραμμή παραγωγής - δεν υπάρχει αντίστοιχο!
Απαραίτητο στο νέο αυτό ρόλο ένα αμφιθέατρο που καλύπτει 1.200 τετραγωνικά, καταστήματα και καφέ, καθώς και χώρους για σεμινάρια και ξεχωριστά δρώμενα!
Για όλους αυτούς τους λόγους, όποιος γράψει τις λεξούλες «το νέο εργοστάσιο της MOTO GUZZI» σημαίνει πως δεν έχει καταλάβει τίποτα από όσα πραγματικά δημιούργησε η εταιρεία στον ιδιαίτερο και ιστορικό αυτό χώρο.
Θα το ξανά πω λοιπόν εδώ, πως δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο αυτή την στιγμή, έχοντας επισκεφτεί προσωπικά όλες τις γραμμές παραγωγής των μεγάλων κατασκευαστών. Αυτό είναι το δεδομένο, δεν είναι θέμα άποψης. Η επίσκεψή μου τις επόμενες ημέρες θα δείξει κατά πόσο όλα αυτά συνυπάρχουν στον βαθμό που θέλει η MOTO GUZZI, πόσο εκσυγχρονίστηκαν οι γραμμές παραγωγής με βάση τα πρότυπα της εποχής μας αλλά κυρίως με βάση τους υπόλοιπους κατασκευαστές και αν τελικά άξιζαν τα σχεδόν εκατό εκατομμύρια που έχουν δαπανηθεί ή θα μπορούσαν απλά να γλιτώσουν τα πρόσθετα έξοδα, αλλάζοντας μόνο τις γραμμές παραγωγής και τίποτα περισσότερο. Δεδομένο επίσης, πως οι Guzzisti σε όλο τον κόσμο, έχουν το πλέον αγαπημένο σημείο προορισμού χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν το οποιοδήποτε πόρισμα!
