Ο φουσκωτός "αναβάτης" που θα σώσει ζωές -Χρησιμοποιείται στις αξιολογήσεις αυτοκινήτων του EuroNCAP [Video]

Πιάνει ταχύτητες έως 80 χλμ./ώρα - Ειδικά σχεδιασμένος για την αξιολόγηση των ADAS
Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

12/7/2024

Από το 2023 και για πρώτη φορά στα χρονικά στις δοκιμές αξιολόγησης των συστημάτων του EuroNCAP περιλαμβάνονται και εκείνες που αφορούν αποκλειστικά μοτοσυκλετιστές.

Οι αναβάτες μοτοσυκλετών περιλαμβάνονται στους ευάλωτους χρήστες του δρόμου ως εκείνοι που έχουν τέσσερεις φορές περισσότερες πιθανότητες εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα σε σχέση με όλους τους άλλους χρήστες των δρόμων. 

Το αξιοπερίεργο είναι ότι μέχρι πέρσι ο ανεξάρτητος ευρωπαϊκός οργανισμός EuroNCAP δεν αξιολογούσε τα συστήματα ασφάλειας και υποβοήθησης του οδηγού (Advanced Driver Assistance System -ADAS) για τη λειτουργία τους σε σχέση με τους μοτοσυκλετιστές παρά μόνο για τους πεζούς, τα ζώα και τους ποδηλάτες.

Το παραπάνω αποτελεί παρελθόν αφού οι αρχές έκριναν ότι τα συστήματα ADAS των καινούργιων αυτοκινήτων, που μπαίνουν σε όλο και περισσότερα μοντέλα, έχουν φτάσει πλέον σε επίπεδο εξέλιξης και αναγνωρίζουν μικρότερους  σε μέγεθος "στόχους" από τα αυτοκίνητα, όπως οι μοτοσυκλέτες που κινούνται και αλλάζουν θέση στον χώρο ταχύτερα από τους πεζούς και τους ποδηλάτες.

Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024

Οι δοκιμές που έχει εισάγει ο Euro NCAP στην αξιολόγηση των ADAS των αυτοκινήτων αποκλειστικά για μοτοσυκλέτες είναι οι εξής:

-Μοτοσυκλέτα στατική με το αυτοκίνητο να πλησιάζει από πίσω
-Μοτοσυκλέτα που επιβραδύνει με το αυτοκίνητο να πλησιάζει από πίσω
-Αυτοκίνητο που στρίβει αριστερά σε διασταύρωση με τη μοτοσυκλέτα να πλησιάζει από το αντίθετο ρεύμα
-Αυτοκίνητο που αλλάζει λωρίδα και μπαίνει στο αντίθετο ρεύμα όπου κινείται η μοτοσυκλέτα
-"Τυφλό" σημείο
-Αυτοκίνητο που αλλάζει λωρίδα (αριστερά) σε προσπέραση μπαίνοντας στην ίδια λωρίδα με τη μοτοσυκλέτα που πλησιάζει

Καίριο ρόλο στις δοκιμές αξιολόγησης παίζει η "κούκλα" που χρησιμοποιεί ο Euro NCAP, η οποία μοιάζει με μοτοσυκλετιστή που κάθεται πάνω στη μοτοσυκλέτα του και όσο απλοϊκή και αν φαίνεται αποτελεί προϊόν εξέλιξης πολλών ετών. Αυτός είναι ίσως και ένας από τους λόγους που άργησαν τόσο πολύ οι αξιολογήσεις των συστημάτων των αυτοκινήτων για τις μοτοσυκλέτες αφού δεν υπήρχε σημείο αναφοράς ούτε για το dummy ούτε και για τις δοκιμές.

Για τον σχεδιασμό και τη δημιουργία του "δίτροχου" Guided Soft Target (GST), όπως ονομάζεται το ομοίωμα μοτοσικλετιστή-μοτοσυκλέτας, συνεργάστηκαν ο Euro NCAP, οι εταιρείες που το κατασκευάζουν -δεν είναι μόνο μία που έχει εξελίξει GST- αλλά και οι κατασκευαστές αυτοκινήτου. Ο σχεδιασμός των δοκιμών ξεκίνησε το 2019 με δεδομένα φυσικά και από την Ελλάδα, αναφορικά με τα πιο συχνά σενάρια ατυχήματος.

Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024

Το ενιαίο ομοίωμα έχει ως βάση μια τηλεκατευθυνόμενη πλατφόρμα που μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως και 80 χλμ./ώρα και μπορεί να πετύχει παράλληλα επιβράδυνση της τάξης του 0,6 G.

Ο αναβάτης σχεδιάστηκε με βάση τις διαστάσεις του μέσου Ευρωπαίου άνδρα αναβάτη, έχει ύψος 1,8 μ. και τη στάση του σώματος που θα είχε αν βρισκόταν πάνω σε μία μοτοσυκλέτα.
Τα χρώματα για το παντελόνι (μπλε), το μπουφάν (μαύρο) και το κράνος (λευκό με σκουρόχρωμη ζελατίνα) δεν επιλέχθηκαν τυχαία αφού και αυτά αντιπροσωπεύουν τις προτιμήσεις του μέσου αναβάτη. 

Και επειδή αναρωτιέστε τι ρόλο παίζουν τα χρώματα σε ένα κινούμενο ομοίωμα τέτοιου είδους να σας πούμε ότι είναι πολύ σημαντικά αφού τα συστήματα ADAS στα σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν, για να ανιχνεύουν την κίνηση αντικειμένων στο περιβάλλον όπου βρίσκεται και κινείται το όχημα, ραντάρ, Lidar, υπέρυθρες κάμερες αλλά και κάμερες παρόμοιες με αυτές που έχετε στο κινητό σας -όχι όλα απαραίτητα μαζί.

Κάτι αντίστοιχο με τον αναβάτη ισχύει και για το μέρος που αντιπροσωπεύει τη μοτοσυκλέτα με το μέγεθος και το σχήμα της να έχει υπολογιστεί βάσει "των πιο κοινών σε ταξινομήσεις μοτοσυκλετών" στις ευρωπαϊκές αγορές με  χωρητικότητα κινητήρα πάνω από 500 κ.εκ.

Μάλιστα για την όσο το δυνατό πιο σωστή προσομοίωση της κίνησης μιας μοτοσυκλέτας ο EuroNCAP χρησιμοποιεί το dummy της αυστριακής 4active Systems, το οποίο έχει πάρει τη σχετική έγκριση και φέρει και περιστρεφόμενο δίσκο στους κατά τα άλλα σταθερούς "τροχούς" του αφού όταν μια μοτοσυκλέτα κινείται η περιστροφή του κάθε τροχού είναι ανιχνεύσιμη από τα ραντάρ των συστημάτων και συμβάλλει στον εντοπισμό του κυρίως σώματος αλλά και στην κατάταξή του ως μοτοσυκλέτα -είναι ανιχνεύσιμη σχεδόν ξεχωριστά εξαιτίας του φαινομένου micro-Doppler που δημιουργείται από τον περιστρεφόμενο τροχό.

Δείτε και ένα παράδειγμα με τον "μοτοσυκλετιστή" του Euro NCAP σε πραγματική αξιολόγηση στο video που ακολουθεί.

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.