O γύρος του κόσμου με ΚΤΜ 1190 Αdventure R

Από το

Μαύρο Σκύλο

8/4/2013

"Aφεντικό, ή μου δίνεις άδεια ή παραιτούμαι..."

Η Barbara Kenedi εργάζεται για την ΚΤΜ κάπου 20 χρόνια, κι έχει γίνει το δεξί χέρι του αφεντικού, του ιδιοκτήτη της ΚΤΜ Stefan Pierer. Όταν ένα τμήμα της εταιρίας χρειάζεται τονωτική ένεση, στέλνει την Barbara. Mέχρι φέτος, η Barbara δεν είχε κάνει ποτέ πάνω από τρεις βδομάδες διακοπές, πάντα ταξιδεύοντας με μηχανή. Φέτος όμως, πήρε τη μεγάλη απόφαση. Ήθελε να ζήσει την εμπειρία ενός μεγάλου ταξιδιού, να, ας πούμε, του γύρου του κόσμου... Και πήγε στο αφεντικό: "Θέλω να το κάνω, κι υπάρχουν τρεις τρόποι για να γίνει: Ή μου δίνεις ένα χρόνο άδεια, ή παραιτούμαι τώρα, ή μένω έγκυος, οπότε θα λείψω τρία χρόνια... Έτσι του είπα, και πρέπει να το είδε στα μάτια μου πως η εγκυμοσύνη ήταν μάλλον αστείο, άλλωστε είμαι 46 ετών, αλλά το θέμα με την παραίτηση το έλεγα πολύ σοβαρά, και θα το έκανα. Ήταν και ρίσκο: Ο τελευταίος που είχε ζητήσει άδεια μεγαλύτερη από την κανονική, είχε απολυθεί. Τελικά συμφωνήσαμε να λείψω έξι μήνες φέτος, κι έξι του χρόνου. Παρέα με τον σύντροφό μου τον Peter Hollbacher πήραμε δύο καινούργια 1190 Adventure R (πήραμε τα R με τον εμπρός τροχό των 21 ιντσών γιατί θα κάνουμε και χωματόδρομους στο ταξίδι μας), και τα εξοπλίσαμε από τον κατάλογο των PowerParts. Αλουμινένιες βαλίτσες, κάγκελα, ποδιές, πλατιά μαρσπιέ, tankbag, GPS... Οι φίλοι στο τμήμα των αναρτήσεων χαμήλωσαν το δικό μου 4 πόντους, για να το φτάνω καλύτερα, μετατροπή που θα την προσφέρουμε αργότερα και στα Powerparts. Ένας άλλος φίλος μας έφτιαξε αλουμινένια κουτιά που μπαίνουν πάνω από την εξάτμιση, μέσα από την βαλίτσα, όπου έχουμε μερικά ανταλλακτικά και σπρέι για την αλυσίδα. Έχουμε και μια κλειδαριά που κλειδώνει τα δύο μηχανάκια μεταξύ τους. Πήραμε μαζί και ένα διαγνωστικό που μπορούμε να το συνδέσουμε με το laptop, έτσι ώστε αν έχουμε κάποιο τεχνικό θέμα, μέσω του ειδικού προγράμματος να επικοινωνήσουμε με τους τεχνικούς στο εργοστάσιο. Αλλά ελπίζω πως δεν θα χρειαστεί!

Ξεκινήσαμε μέσα Μαρτίου από Αυστρία, πήγαμε Ουγγαρία να δω την οικογένειά μου, και μέσω Κροατίας Μαυροβουνίου και Αλβανίας φτάσαμε Ελλάδα. Στην Αλβανία δεν είδαμε τίποτα, έβρεχε συνεχώς. Στην Ελλάδα πήγαμε Γιάννενα και μετά κατηφορίσαμε την δυτική ακτή και κάναμε τον γύρο της Πελοποννήσου, η Μάνη ήταν υπέροχη αυτή την εποχή, τόσα χρώματα από τα λουλούδια, μαγεία. Μείναμε και στην Μονεμβασιά, και στο Ναύπλιο, και ξεκουραστήκαμε και σχεδόν δυό μέρες στην Αθήνα. Έτσι θα ταξιδεύουμε, πέντε μέρες στο δρόμο με 300-400 χιλιόμετρα την ημέρα, δυό μέρες ξεκούραση. Έχουμε και σκηνή μαζί, αλλά για ώρα ανάγκης, το θέλω το μπανάκι μου το βράδυ! Θα συνεχίσουμε μέσω Εύβοιας για Όλυμπο, και μετά Θάσο, γιατί εκεί είχαμε πάει διακοπές με τον Peter όταν πρωτογνωριστήκαμε! Το σχέδιο λέει για Κωνσταντινούπολη, Pamukkale και Καππαδοκία, συνεχίζοντας ανατολικά μέσω Ρωσίας και των διάφορων –σταν μέχρι και την Μογγολία. Εκεί θα τελειώσει το πρώτο εξάμηνο του ταξιδιού, και θα στείλουμε τις μοτοσυκλέτες αεροπορικώς στην Αυστραλία, για να συνεχίσουμε του χρόνου. Ονομάσαμε το ταξίδι "Panini Moto Tour" γιατί Panini λένε τη γάτα μας!"

Τώρα εμείς τι να πούμε; Μόνο πως ζηλεύουμε. Barbara και Peter, να περάσετε καλά, ο Skylos Mavros μαζί σας!

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις