Οδοιπορικό στον Εύξεινο Πόντο

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

4/7/2016

Αφού κατακάθισε η σκόνη της ερήμου από το πρόσφατο ταξίδι μου στην αραβική χερσόνησο (“ADV 2 Dubai”), οι χάρτες δεν άργησαν ν’ ανοίξουν ξανά και άρχισα να σχεδιάζω εκ νέου κόκκινες γραμμές και συναρπαστικές διαδρομές. Τι αλήθεια σκεφτόμουν; Ένα ταξίδι με παπί, παρόμοιο μ’ αυτό που έκανα το 2012 στην Καππαδοκία και το 2014 στην Ινδία. Λίγα κυβικά, πολύ κέφι, μεγάλη τρέλα…
Κι έτσι, στα τέλη Ιουνίου, κρατώντας το κλειδί ενός ετοιμοπόλεμου Honda Supra-X 125 Helmin, βρέθηκα στην αφετηρία ενός οδοιπορικού μνήμης, αφιερωμένο στον ποντιακό Ελληνισμό. Μια διαδρομή 7.500 χιλιομέτρων σε έξι παρευξείνιες χώρες (Τουρκία, Γεωργία, Ρωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Βουλγαρία) αποτελούσε το "Roadbook" ενός ταξιδιού σε τόπους οικείους, που φιλοξένησαν την μακραίωνη ιστορική παρουσία του ποντιακού Ελληνισμού.


Η απόβασή μου στην Τουρκία έγινε ατμοπλοϊκώς (Πειραιάς-Χίος-Cesme), ενώ μετά το γρήγορο συνοριακό "ξεκαθάρισμα", το μαύρο Supra άρχισε να καταπίνει τα 610 χιλιόμετρα που με χώριζαν από την πόλη Polatli, την πρώτη διανυκτέρευσή μου επί τουρκικού εδάφους. Η πρώτη μέρα προσαρμογής και συνεργασίας ανάμεσα στον αναβάτη και στο Honda Supra έληξε με τις καλύτερες εντυπώσεις εκατέρωθεν. Σημαντικό πλεονέκτημα για την ομαλή ροή του ταξιδιού αποτελούσε φυσικά η μεγάλη αυτονομία του παπιού, αφού ρολάροντας με σταθερή ταχύτητα 80-90 χλμ./ώρα είχα μια αυτονομία που άγγιζε περίπου τα 230 χιλιόμετρα.


Την επομένη, η κοντινή Άγκυρα δεν ήταν σταθμός μου -η πόλη Amasya ήταν ο επόμενος προορισμός. Αφού έριξα μια γρήγορη, κρυφή ματιά στην σύγχρονη τουρκική πρωτεύουσα που χανόταν μέσα από τους καθρέπτες του παπιού, συνέχισα ακάθεκτος για την αρχαία πρωτεύουσα του βασιλείου του Πόντου, 370 χιλιόμετρα ανατολικότερα.
Προσεγγίζοντας την συννεφιασμένη Αμάσεια, είχα βάλει ρόδα στο γεωγραφικό διαμέρισμα του Πόντου. Ως τις αρχές του 20ου αιώνα, στην πόλη της Αμάσεια και στην γύρω περιοχή ζούσαν περίπου 155.000 Έλληνες, που εξοντώθηκαν όμως από τα δικαστήρια ανεξαρτησίας του Κεμάλ Ατατούρκ.


Στις δυο μέρες που αφιέρωσα στην γενέτειρα του αρχαίου γεωγράφου Στράβωνα, οι λαξευτοί τάφοι των Μιθριδατών (Βασιλέων του Πόντου), τα οθωμανικά τεμένη, το αρχαιολογικό μουσείο και οι παραδοσιακές κατοικίες κατά μήκος του ποταμού Ίρι, μού διηγήθηκαν την ιστορία της Αμάσεια, η οποία αποδείχθηκε μια από τις πιο όμορφες και ατμοσφαιρικές πόλεις της Ανατολίας. Επόμενη στάση στην χιλιοτραγουδισμένη Τραπεζούντα…

Cutting through rocks - Η συγκινητική προσωπική επανάσταση της Ιρανής Sara Shahvedi ξεκίνησε με μια μοτοσυκλέτα [VIDEO]

Πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε σε διάρκεια 8 ετών, και είναι υποψήφιο για Όσκαρ 2026
Cutting through rocks
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

6/3/2026

Για οκτώ χρόνια οι κινηματογραφιστές Mohammadreza Eyni και Sara Khaki ακολουθούσαν τη ζωή της Ιρανής Sara Shahvedi σε ένα χωριό στο βορειοδυτικό Ιράν, για να δημιουργήσουν το ντοκιμαντέρ Cutting through Rocks. Η προσωπική επανάσταση της Sara ξεκινά όταν ο πατέρας της της έμαθε να οδηγεί μοτοσυκλέτα, χαρίζοντάς της μια αίσθηση ελευθερίας που έλειπε από τα άλλα κορίτσια, και που στάθηκε η αρχή για έναν αγώνα που οδήγησε τη νεαρή αναβάτισα στο 100% ανδροκρατούμενο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, κόντρα σε παραδόσεις και περιορισμούς, αναζητώντας δικαιοσύνη και ένα καλύτερο μέλλον.

“Πόσες από εσάς είστε ευτυχισμένες;" ρωτά η Sara Shahverdi τις γυναίκες που την ακούν σε μια προεκλογική συγκέντρωση, στο ντοκιμαντέρ. Καμία δεν απαντά. Και κάπως έτσι ξεκινά η προσπάθειά της για να εκλεχθεί στο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, και να βοηθήσει να αλλάξει τη δυστυχία που χαρακτηρίζει τη ζωή των γυναικών στο Ιράν, με την καταπίεση από όλες τις πλευρές, τους γάμους από πολύ μικρή ηλικία, την κατάφορη αδικία στις κληρονομιές υπέρ των αρσενικών μελών της οικογένειας, κ.α. Παράλληλα, η Sara μαθαίνει με τη σειρά της στα νεαρά κορίτσια να οδηγούν μοτοσυκλέτα, και όπως αναφέρουν οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ, ενώ εκείνη ήταν η πρώτη γυναίκα που οδήγησε μοτοσυκλέτα στην περιοχή, πλέον μεγάλη μερίδα των γυναικών βρίσκονται καθημερινά στη σέλα!

Sara

Η Sara είναι επίμονη, θαρραλέα και δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί της, αλλά μια από τις μεγάλες της νίκες είναι πως πέρα από τις γυναίκες, καταφέρνει να πείσει και πολλούς άντρες για την ανάγκη να αλλάξουν τα πράγματα. Γεννημένη σε πολυμελή οικογένεια, παντρεύτηκε στα δώδεκα χρόνια της, αλλά βρήκε το θάρρος να πάρει διαζύγιο και να ζήσει μόνη, να γίνει η μαμή του χωριού της, και τελικά να θέσει, με επιτυχία, υποψηφιότητα για το δημοτικό συμβούλιο.

Sara

Ως η πρώτη γυναίκα που επιχείρησε να ακολουθήσει πολιτική πορεία στο χωριό, κατάφερε να συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους, ξεπερνώντας άνδρες και ηλικιωμένους που συνήθως είναι οι μόνο υποψήφιοι!

Sara

Η Sara θα χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των γυναικών, βοηθώντας πολύ νεαρά κορίτσια να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να αποφύγουν τους πρόωρους γάμους.

Sara

Ωστόσο, οι αγώνες και οι νίκες της δεν έρχονται χωρίς κινδύνους και κόστος: θα βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές κατηγορίες στο τοπικό δικαστήριο, το οποίο φτάνει μέχρι και να αμφισβητήσει το φύλο της.

Βραβεία

Έχοντας αποσπάσει βραβεία σε πολλά φεστιβάλ, όπως το Visions du Réel 2025, το San Francisco International Film Festival 2025 και το Hot Docs Canadian International Documentary Festival 2025, το Cutting Through Rocks κέρδισε επίσης το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Sundance Film Festival 2025 και το βραβείο Best Gex Doc Documentary στο Giffoni Film Festival 2025. Επιπλέον, είναι πλέον υποψήφιο για βραβείο Οσκαρ 2026 για το καλύτερο ντοκιμαντέρ! Τι ειρωνεία όμως... η Ιρανή πρωταγωνίστρια του φιλμ δεν θα μπορέσει να παρευρεθεί στα Όσκαρ, αφού υπάρχει απαγόρευση εισόδου των υπηκόων του Ιράν στις ΗΠΑ, που αυτή τη στιγμή διεξάγει πόλεμο εναντίον της χώρας.

Sara

Το Cutting Through Rocks είναι ένας ύμνος στη δύναμη του ανθρώπου να αλλάξει ότι δεν λειτουργεί στον κόσμο, πηγαίνοντας κόντρα σε έθιμα, παραδόσεις και καταπιέσεις που έχουν βαθιές ρίζες στην κοινωνία, κάνοντας μια προσωπική επανάσταση που στο πέρασμά της γκρεμίζει τείχη και στεγανά. Πάντα με τεράστιους κινδύνους που φτάνουν μέχρι και να απειλήσουν τη ζωή τους. Και εδώ η ιστορία μας, ξεκινά με κάτι τόσο απλό, όσο η οδήγηση μιας μοτοσυκλέτας.

Δείτε παρακάτω το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ.