Όργανα με τρισδιάστατη απεικόνιση της Bosch

Η επόμενη γενιά οργάνων
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

11/9/2019

Η είδηση ότι η γερμανική εταιρεία Bosch, που είναι ιδιαίτερα γνωστή για τα συστήματα ABS που κατασκευάζει, στρέφει την προσοχή της στη δημιουργία νέων οργάνων δεν αφορά άμεσα τον κόσμο της μοτοσυκλέτας, καθώς προορίζονται -προς το παρόν- για αυτοκίνητα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα τα δούμε και σε μοτοσυκλέτες στο κοντινό μέλλον, καθώς η ιστορία έχει αποδείξει πως πολλές φορές τεχνολογίες από τον κόσμο των αυτοκινήτων περνούν και στις μοτοσυκλέτες, όπως το ABS, το traction control και τα ραντάρ. Όσο για το τελευταίο δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είδαμε την KTM να δοκιμάζει ραντάρ στη ναυαρχίδα των adventure μοτοσυκλετών της, ενώ και η Ducati μπήκε ανταγωνιστικά στο παιχνίδι ανακοινώνοντας πως θα παρουσίασει φέτος τα νέα μοντέλα της νωρίτερα απ' την EICMA ώστε να είναι η πρώτη που θα εισάγει τα ρανταρ στις μοτοσυκλέτες παραγωγής.

Τα όργανα των αυτοκινήτων δεν αποτελούν άγνωστο έδαφος για την Bosch. Για την ακρίβεια ήταν η πρώτη εταιρεία που κατασκεύασε ψηφιακού τύπου όργανα το 1994 για το Quatro της Audi. Συνεπώς, το να καταπιαστεί με την εξέλιξη της επόμενης γενιάς τους είναι φυσικό και επόμενο. Η καινοτομία που θέλει να εισάγει είναι η τρισδιάστατη απεικόνιση των ενδείξεων και όχι μόνο, ώστε ο οδηγός να τις παρατηρεί πιο άμεσα. Έτσι, όταν φερ’ ειπείν πέφτει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος κατακόρυφα κατά την ανάβαση μιας ορεινής διαδρομής, θα προβάλλεται μπροστά στον οδηγό η ένδειξη χαμηλής θερμοκρασίας ή παγετού –ανάλογα- ενημερώνοντάς τον άμεσα. Το ίδιο θα ισχύει και για τις υπόλοιπες απαραίτητες πληροφορίες. Επίσης, η 3-D απεικόνιση δεν θα περιορίζεται μόνο εκεί αλλά θα κάνει το ίδιο και για το GPS. Αυτό ίσως να είναι και το πιο ενδιαφέρον, καθώς σήμερα μέσα από μια TFT οθόνη πολλοί οδηγοί δυσκολεύονται να κατανοήσουν το πότε ακριβώς πρέπει να στρίψουν και πολλές φορές χάνουν τη στροφή, ιδίως αν είναι νέοι και δεν έχουν εξοικειωθεί ακόμη με τη χρήση του GPS ή δεν μπορούν να προσανατολιστούν εύκολα. Με την τρισδιάστατη τεχνολογία τα πράγματα ενδεχομένως να γίνουν πιο εύκολα, καθώς η απεικόνιση των χαρτών θα αποκτήσει “βάθος” και η σύγκριση του χάρτη με το περιβάλλον θα είναι πιο εύκολη όπως και ο προσανατολισμός.

Τώρα στο ερώτημα για το πόσο σύντομα θα το δούμε στον κόσμο των μοτοσυκλετών, η απάντηση είναι πως ήδη το έχουμε δει… σχεδόν. Ήταν πριν από 27 χρόνια, για την ακρίβεια το 1992, τότε που η Honda αποφάσισε να "ρεφάρει" από τις αποτυχημένες της προσπάθειες στο παγκόσμιο πρωτάθλημα Grand Prix με το NR500, συγκλονίζοντας τον κόσμο της μοτοσυκλέτας με τη δημιουργία του NR750. Εκείνη την εποχή, το ΜΟΤΟ είχε φροντίσει να αγοράσει ένα από τα πρώτα NR750 που κατέφθασαν στην Ευρώπη και ήταν από τα ελάχιστα μέσα του ειδικού Τύπου, που όχι μόνο είχε το άρθρο της δοκιμής του αλλά είχε κάνει και μια ιδιαίτερα ενδελεχή τεχνική ανάλυση, ανακαλύπτοντας όλες τις πτυχές του. Μέχρι και σήμερα παραμένει η μοναδική μοτοσυκλέτα παραγωγής με τετρακύλινδρο κινητήρα διάταξης V με οβάλ έμβολα και οκτώ βαλβίδες σε κάθε κύλινδρο. Αυτά είναι τα πιο γνωστά χαρακτηριστικά της, ωστόσο η Honda την δημιούργησε χωρίς κανένα απολύτως περιορισμό στο κόστος κι ακόμη και τα όργανα της NR ήταν δεκαετίες μπροστά από την εποχή τους. Είχαν μια LCD οθόνη όπου σε συνδυασμό με έναν καθρέφτη έκανε τις ενδείξεις να “επιπλέουν” και να δείχνουν “τρισδιάστατες”. Σήμερα, η Bosch δουλεύει πάνω στην ίδια ιδέα αλλά η εκτέλεση και οι τεχνολογίες που εφαρμόζει δεν περιορίζονται σε έναν καθρέπτη και μια LCD οθόνη, αλλά χρησιμοποιεί έναν προτζέκτορα με καλύτερη ευκρίνεια και περισσότερη προσοχή στη λεπτομέρεια, δίνοντας μια πιο “ρεαλιστική” αίσθηση. Το αν η τεχνολογία της τρισδιάστατης απεικόνισης των ενδείξεων θα περάσει και στις μοτοσυκλέτες είναι άγνωστο. Αλλά αν έρθει το ερώτημα είναι το εξής: Θα βοηθήσει τους αναβάτες ή θα αποτελεί άλλον έναν παράγοντα που θα αποσπά την προσοχή τους;

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις