Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Δίκαιο και λιγότερο δίκαια μέτρα
Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

28/4/2025

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε πρόταση για συνολική αναθεώρηση των κανόνων που αφορούν την οδική ασφάλεια και την ταξινόμηση οχημάτων που συμπεριλαμβάνουν δίκαια μέτρα για τα ηλεκτρικά αλλά συμπαρασύρουν και άλλα δίκυκλα.

Οι νέοι κανόνες λαμβάνουν υπόψη την αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων και την τροποποίηση που χρειάζεται η υπάρχουσα νομοθεσία για να καλύπτει τα νέα οχήματα. Περιλαμβάνουν αυξημένους ελέγχους, όπως περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους για ηλεκτρικά οχήματα και συστήματα υποβοήθησης οδηγού, ετήσιους ελέγχους για παλαιότερα αυτοκίνητα και επαγγελματικά οχήματα, και νέες μεθόδους ελέγχου καυσαερίων για τον εντοπισμό οχημάτων με υψηλές εκπομπές ρύπων. Παράλληλα, προτείνεται η ψηφιοποίηση των διαδικασιών ταξινόμησης και πιστοποίησης οχημάτων, η διευκόλυνση της διασυνοριακής ανταλλαγής δεδομένων και η προστασία των πολιτών από κακόβουλες παρεμβάσεις, όπως η παραποίηση των χιλιομέτρων.

Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της της ΕΕ για ασφαλή και βιώσιμη κινητικότητα, υπολογίζοντας πως εξαιτίας τους θα έχουμε 7.000 λιγότερους θανάτους και θα αποτρέψουν περίπου 65.000 σοβαρούς τραυματισμούς μεταξύ 2026 και 2050.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση τριών οδηγιών: για τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους (PTI), τα έγγραφα ταξινόμησης οχημάτων και τους επιτόπιους ελέγχους επαγγελματικών οχημάτων (RSI).

Οι προτάσεις αντιμετωπίζουν ζητήματα όπως:

  • Η ανάγκη για ελέγχους σε νέα τεχνολογικά οχήματα (όπως τα ηλεκτρικά και τα σύνθετα συστήματα υποβοήθησης οδηγού),
  • Η ανίχνευση ρυπογόνων οχημάτων με νέες μεθόδους,
  • Η καταπολέμηση παρεμβάσεων στα χιλιόμετρα μέσω δημιουργίας εθνικών βάσεων δεδομένων,
  • Η καθιέρωση ετήσιων ελέγχων σε οχήματα άνω των 10 ετών,
  • Η ομογενοποίηση πιστοποιητικών τεχνικού ελέγχου με στόχο την αμοιβαία αναγνώριση σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Ασφαλείας για την κατάρτιση επιπλέον εκτελεστικών πράξεων από την Επιτροπή.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC) όμως εκφράζει την ανησυχία του για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαιρέσει τα μοτοποδήλατα και τις μοτοσυκλέτες έως 125 κ.εκ. από τους υποχρεωτικούς τεχνικούς ελέγχους, κάνοντάς λόγο για "χαμένη ευκαιρία" ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας.

Το ETSC χαιρέτισε τη δέσμευση να κλείσει το υπάρχον κενό που επέτρεπε σε ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Φινλανδία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, να εξαιρούν όλες τις μοτοσυκλέτες από τεχνικούς ελέγχους. Ωστόσο, εκφράζει έντονη ανησυχία διότι η νέα πρόταση αφορά μόνο βαριές μοτοσυκλέτες και όχι τα μικρότερα δίκυκλα, ενώ μελέτες δείχνουν υψηλά επίπεδα παρέμβασης και σοβαρές ελλείψεις σε φρένα και ελαστικά σε μοτοποδήλατα και μικρές μοτοσυκλέτες, παράγοντες που συμβάλλουν σε ατυχήματα. Ενδεικτικά:

Στην Αυστρία, το 47% των μοτοποδηλάτων είχε υποστεί μετατροπές για υψηλότερες ταχύτητες.

Στη Δανία, το 17% των σοβαρών ατυχημάτων με μοτοποδήλατα αφορούσε οχήματα με μετατροπές.

Στην Ολλανδία, σε 8-14% των ατυχημάτων μοτοποδηλάτων εντοπίστηκαν προβλήματα με ελαστικά ή φρένα.

Η Ellen Townsend, Διευθύντρια Πολιτικής του ETSC, τόνισε:

«Τα μοτοποδήλατα και οι μικρές μοτοσυκλέτες είναι οχήματα υψηλού κινδύνου και συχνά χρησιμοποιούνται από νέους. Η απουσία ελέγχου για ελαττώματα ή μετατροπές αυξάνει τον κίνδυνο. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν υποχρεωτικούς τακτικούς ελέγχους για όλα τα δίκυκλα.»

Λονδίνο-όριο 30 χλμ./ώρα: Μείωση θανατηφόρων τροχαίων κατά 40% αναφέρουν οι αρχές

Εφαρμόζεται στους μισούς δρόμους του Λονδίνου - Εξετάζεται η εφαρμογή του σε εθνικό επίπεδο
20mph
Από τον

Παύλο Καρατζά

15/9/2026

Πάνω από τους μισούς δρόμους του Λονδίνου έχει πλέον όριο ταχύτητας 20 μίλια (32 χιλιόμετρα) ανά ώρα και η Transport for London, ένας φορέας της τοπικής αυτοδιοίκησης, υπεύθυνος για το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου μεταφορών στο Λονδίνο, επικαλείται στοιχεία που δείχνουν ότι το χαμηλότερο αυτό όριο ταχύτητας έχει μειώσει τα θανατηφόρα τροχαία κατά 40%, την ίδια ώρα που οι βουλευτές εξετάζουν αν η Αγγλία πρέπει να υιοθετήσει τα 20 μίλια ανά ώρα ως το προεπιλεγμένο όριο ταχύτητας σε εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με την πολιτική “Safe Speeds” της TfL, η ταχύτητα παίζει ρόλο στα περίπου μισά θανατηφόρα τροχαία στο Λονδίνο, ενώ η πρόσκρουση με ταχύτητα 30 μίλια (48 χιλιόμετρα) ανά ώρα αυξάνει πέντε φορές τις πιθανότητες θανάτου σε σύγκριση με την πρόσκρουση με ταχύτητα 20 μίλια ανά ώρα.

Τα στοιχεία αυτά υποστηρίζουν την πολιτική “Vision Zero” του Δημάρχου, η οποία στοχεύει στο να μην υπάρξουν νεκροί ή σοβαρά τραυματίες στους δρόμους του Λονδίνου έως το 2041, και έχει οδηγήσει σε σταθερή επέκταση των ορίων ταχύτητας των 20 μίλια ανά ώρα σε ολόκληρη την πρωτεύουσα τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Επί του παρόντος, 166 μίλια (267 χιλιόμετρα) του οδικού δικτύου της TfL (περίπου οι μισοί δρόμοι της αγγλικής πρωτεύουσας) έχουν όριο ταχύτητας 20 μίλια ανά ώρα, ενώ τα δύο τρίτα των δήμων του Λονδίνου εφαρμόζουν πλέον το όριο αυτό στο μεγαλύτερο μέρος των δρόμων τους.

20mph

Η προγραμματισμένη επόμενη φάση στοχεύει στην επέκταση του ορίου σε τουλάχιστον 40 επιπλέον μίλια (64 χιλιόμετρα) έως το 2030, γεγονός που θα σημαίνει ότι πάνω από το 80% των δρόμων στο κεντρικό και εσωτερικό Λονδίνο θα έχουν όριο ταχύτητας 20 μίλια ανά ώρα.

Η αιτιολόγηση της επέκτασης αυτής βασίζεται σε μια μακροπρόθεσμη ανάλυση του αστικού ορίου ταχύτητας 20 μίλια ανά ώρα που εφαρμόστηκε σε δρόμους των δήμων μεταξύ 1989 και 2013. Η TfL διαπίστωσε μείωση κατά 40% των θανάτων σε αυτούς τους δρόμους (από 15 σε 9), σε σύγκριση με μείωση μόλις 7% των θανάτων σε άλλα σημεία του δικτύου των δήμων κατά την ίδια περίοδο.

Ο αριθμός των νεκρών ή των σοβαρά τραυματισμένων μειώθηκε κατά 34% (από 395 σε 260) στα προγράμματα που μελετήθηκαν, έναντι μείωσης 15% στο ευρύτερο οδικό δίκτυο, ενώ οι συγκρούσεις και τα θύματα συνολικά μειώθηκαν κατά 35% και 36% αντίστοιχα, σε σύγκριση με μείωση 12% αλλού. Η μείωση στον αριθμό των νεκρών παιδιών ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακή: 75%, από τέσσερις θανάτους σε έναν, έναντι μηδενικής μεταβολής σε άλλους δρόμους.

Η TfL απέρριψε επίσης την υπόθεση ότι τα χαμηλότερα όρια ταχύτητας βλάπτουν την ποιότητα του αέρα, παραπέμποντας σε έρευνα του Imperial College London που δείχνει ότι οι ζώνες των 20 μιλίων ανά ώρα δεν έχουν καθαρή αρνητική επίδραση στις εκπομπές καυσαερίων και ότι ο ομαλότερος τρόπος οδήγησης που παρατηρείται στις ζώνες των 20 μιλίων ανά ώρα – με λιγότερες απότομες επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις – μειώνει στην πραγματικότητα τις εκπομπές σωματιδίων από τη φθορά των ελαστικών και των φρένων, σε σύγκριση με τις ζώνες των 30 μίλια ανά ώρα.

Στον αντίποδα, είναι αρκετά δύσκολο να κινείσαι στο κέντρο της πόλης με μοτοσυκλέτα με όριο τα 32 χιλιόμετρα ανά ώρα, καθώς λίγο περισσότερο να περιστρέψεις τον καρπό του δεξιού σου χεριού και θα είσαι πριν το καταλάβεις πάνω από το όριο. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να ελέγχεις συνεχώς το ταχύμετρο της μοτοσυκλέτας, που με τη σειρά του σημαίνει πως δεν θα έχεις όλη την προσοχή σου στον δρόμο. Αν συνυπολογίσουμε σ’ αυτό αυτοκίνητα, ηλεκτρικά πατίνια, πεζούς, φανάρια, άλλες μοτοσυκλέτες και διαβάσεις πεζών που πρέπει να έχουμε στο νου μας, η “καθημερινή αποστολή” γίνεται ακόμη πιο απαιτητική, ειδικά στην χώρα μας το όριο αυτό με βάση την οδηγική παιδεία που δεν έχουμε θα ήταν άκρως επικίνδυνο για τους μοτοσυκλετιστές.

Ο χρόνος επίσης που απαιτείται για να καλύψουμε την ίδια απόσταση αυξάνεται δραματικά. Για παράδειγμα αν θέλουμε να καλύψουμε μία απόσταση 20 χιλιομέτρων, αν πηγαίνουμε με 48 χλμ./ώρα θα χρειαστούμε 25 λεπτά, ενώ αν κινούμαστε με 32 χλμ./ώρα θα χρειαστούμε 37 λεπτά! Σίγουρα λοιπόν το μέτρο φαίνεται να δουλεύει όσον αφορά τα θανατηφόρα τροχαία, όμως υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν.