Πατέντα BMW για carbon ψαλίδι ενιαίο με το πλαίσιο χωρίς συνδέσμους!

Δεν θα έχει άξονα περιστροφής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

11/8/2020

Μία νέα HP4 Race προετοιμάζει η BMW καθώς η πρώτη ήταν βασισμένη στο προηγούμενο S1000RR, και με την έλευση της ολοκληρωτικά νέας superbike η έκδοση μόνο για χρήση πίστας πρέπει κι αυτή να αποκτήσει τον νέο κινητήρα με την shift-cam τεχνολογία. Αν θυμάστε, η HP4 Race είναι η μοτοσυκλέτα που δημοσιεύματα -κι εδώ στην Ελλάδα- σχολίαζαν τα διαστήματα αγωνιστικού service σαν να πρόκειται για κάτι το περίεργο για μοτοσυκλέτα που έχει αποκλειστική χρήση πίστας, ή που υπάρχει άλλη superbike φτιαγμένη μόνο για πίστα που ο ιδιοκτήτης κάνει 5.000 αγωνιστικά χιλιόμετρα χωρίς service! Αυτά συμβαίνουν όταν γράφουν για μοτοσυκλέτες άνθρωποι που δεν οδηγούν μοτοσυκλέτες… Η BMW για να μην εκπαιδεύει μηχανικούς, στέλνει ανταλλακτικά σε όλο τον κόσμο για λίγους μόνο ιδιοκτήτες και διατηρεί μία γραμμή στο service για μόλις έναν σε μία χώρα ή πέντε και δέκα σε μία άλλη, ζητά από τον ιδιοκτήτη να αλλάζει κινητήρα κάθε 5.000 χιλιόμετρα, ή κάθε χρόνο αν κάνει ένα πολύ καλό track day τον μήνα, με κόστος που θα είχε αν έπρεπε να ανοιχτεί αυτός ο κινητήρας για να επισκευαστεί! Ουσιαστικά πρόκειται για υπηρεσία και όχι για αλλαγή κινητήρα. Τον παραλαμβάνεις μάλιστα έτοιμο, στρωμένο, και τον κρατάς για άλλα 5.000 χιλιόμετρα. Στην ουσία έχεις εργοστασιακό service αλλά αυτό ήταν κάτι που προσπεράστηκε από τους πολλούς που τότε σχολίασαν, ενώ έτσι κι αλλιώς είναι μοτοσυκλέτα για πολύ λίγους…

ενιαίο με το πλαίσιο το ψαλίδι, που στην περιορισμένη κίνηση που απαιτεί μία superbike ανταποκρίνεται με βαθμίδες ελαστικότητας, δεν είναι για on-off...

Η HP4 Race όμως με τα full carbon πλαίσιο και φαίρινγκ, δεν πούλησε ούτε και στο εξωτερικό τις αρκετές από τις έτσι κι αλλιώς λίγες μονάδες που υπολόγιζαν στην BMW Motorrad να πουληθούν. Σε χώρες που υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να υποστηρίξουν την εξωπραγματική τιμή της και έχουν και πίστες για να την οδηγούν όποτε θελήσουν. Για αυτό τον λόγο κι εκ πρώτης όψης το να φτιάξουν μία νέα έκδοση δεν φαντάζει η καλύτερη ιδέα, πόσο μάλλον να προχωρήσουν κατά ένα τεράστιο βήμα την full carbon σχεδίαση φτιάχνοντας κάτι που υπάρχει στην F1 αλλά όχι στην μοτοσυκλέτα. Ένα ψαλίδι που είναι από μόνο του μοχλός, και προσφέρει και το πρώτο στάδιο απόσβεσης στην ανάρτηση, πριν αναλάβει το ίδιο το αμορτισέρ!

Το carbon μπορεί να φτιαχτεί ώστε να έχει διαφορετικές κλίμακες ελαστικότητας προς μία κατεύθυνση παραμένοντας άκαμπτο, προς όλες τις άλλες και αυτό στην F1 είναι κάτι που το ξέρουν πολύ καλά. Το ίδιο και στην BMW βέβαια… Η επένδυση που ετοιμάζονται να κάνουν στην BMW Motorrad ενισχύοντας το project HP4 Race παρά την όχι και τόσο ενθουσιώδη αντίδραση της μικρής αγοράς που υπάρχει για αυτές τις μοτοσυκλέτες παγκοσμίως, είναι προς την σωστή κατεύθυνση. Διότι η πρώτη Race έκδοση ήρθε όταν όλοι γνώριζαν πως ετοιμάζεται μία νέα S1000RR που θα έχει και τελείως νέο κινητήρα. Μοτοσυκλέτες όπως αυτές πρέπει να αποτελούν την επιτομή της τεχνολογίας για να προσελκύσουν το απαιτητικό κοινό τους. Με το νέο κινητήρα και ένα τέτοιο ψαλίδι, όπου στο τέλος το μοναδικό μέταλλο που υπάρχει εκτός από τον ίδιο τον κινητήρα είναι στις εξατμίσεις, το πιρούνι και το αμορτισέρ πίσω, η BMW Motorrad θα καταφέρει σίγουρα να πετύχει αυτή την φορά να είναι η πιο εξωπραγματική superbike, αποκλειστικά για χρήση σε πίστα, αποκλειστικά για γερά πορτοφόλια, που θα βγει σε παραγωγή.

Η BMW έχει και έναν λόγο παραπάνω που ασχολείται τόσο σοβαρά με το carbon σε μοτοσυκλέτες παραγωγής, έστω και σημαντικά περιορισμένης. Έχει το δικό της τμήμα κατασκευής και εξέλιξης και δεν βασίζεται σε εξωτερικό προμηθευτή, όπως συμβαίνει με άλλους κατασκευαστές. Ορισμένες εκδόσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων που μέσα από την βοήθεια της γερμανικής κυβέρνησης έχουν καταφέρει να κατακλύσουν την αγορά, κάνουν επισταμένη χρήση carbon που το παράγουν οι ίδιοι. Η τεχνογνωσία αυτή πέρασε στην HP4 Race και τώρα γίνεται το δεύτερο βήμα, με την εξέλιξη του ψαλιδιού χωρίς άξονα…

Για την ιστορία, η BMW έχει φτιάξει ψαλίδια που έχουν μόνο ρουλεμάν χωρίς κανένα άξονα, το R nineT είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Με την full carbon σχεδίαση πλαισίου και ψαλιδιού κερδίζει μία εξαιρετικά μεγάλη μείωση βάρους αλλά ακόμη πιο σημαντικό από αυτό, συγκεντρώνει τις βαρύτερες μάζες πιο κοντά στο γεωμετρικό κέντρο της μοτοσυκλέτας. Παράλληλα η στρεπτική ακαμψία που ένα ψαλίδι πρέπει να προσφέρει ελεγχόμενα και να μην είναι απόλυτα άκαμπτο, ελέγχεται με το carbon με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια, όπως και η γραμμικότητα της πίσω ανάρτησης.

Η εφαρμογή της σε μία τέτοια μοτοσυκλέτα είναι ιδανική, καθώς δεν είναι ευρείας παραγωγής και ο ιδιοκτήτης υπογράφει δήλωση πως δεν θα την οδηγεί εκτός πίστας ή σε δρόμους ανοικτούς σε κυκλοφορία. Αυτό σημαίνει πως η BMW θα ελέγχει με καλύτερη ακρίβεια την κατάσταση του ψαλιδιού σε τακτά χρονικά διαστήματα, μέσα από τα υποχρεωτικά service, ενώ και σε περίπτωση ατυχήματος αυτό θα συμβεί στο περιβάλλον μίας πίστας. Είναι βέβαιο πως η νέα HP4 Race θα είναι εξωπραγματική, από όποια πλευρά κι αν την κοιτάξεις…

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις