Phil Read - Πέθανε ο Πρίγκιπας της Ταχύτητας

Ο πρώτος αναβάτης που κέρδισε Παγκόσμιους Τίτλους σε 125, 250 και 500 κ.εκ.
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/10/2022

Σε ηλικία 83 ετών πέθανε στις 6/10/2022 o Phillip William Read, ο πρώτος αγωνιζόμενος μοτοσυκλέτας που κέρδισε Παγκόσμιους Τίτλους και στις τρεις κατηγορίες GP, στα 125, τα 250 και τα 500, ο αναβάτης που χάρισε στη Yamaha τον πρώτο της Παγκόσμιο Τίτλο στα GP, και ο αναβάτης που χάρισε τον τελευταίο Παγκόσμιο Τίτλο της στην MV Agusta.

Ο Read συμμετείχε σε αγώνες μοτοσυκλέτας από το 1961 έως το 1976, ενώ στην καριέρα του κέρδισε 7 Παγκόσμια Πρωταθλήματα με 52 νίκες και 121 βάθρα, και το 2013 του απονεμήθηκε ο τίτλος FIM Legend.

Ο Βρετανός αναβάτης γεννήθηκε στο Luton την 1η Ιανουαρίου του 1939, ενώ αγόρασε την πρώτη του μοτοσυκλέτα, μια Velocette KSS στα 16 του το 1955, την οποία ακολούθησε μια BSA Gold Star DBD32. Ξεκίνησε να αγωνίζεται το 1958 με μία Duke BSA Gold Star, και το 1960 κέρδισε το Junior Manx Grand Prix με μια Manx Norton σημειώνοντας ρεκόρ μέσης ωριαίας ταχύτητας. Συνέχισε να αγωνίζεται σε αγώνες δρόμου (Road Racing) όπως στο TT και στο North West 200.

Το 1963 ο Read αντικατέστησε τον αναβάτη Derek Minter στην Scuderia Duke Gilera Grand Prix team, για να τερματίσει 3ος στο ΤΤ, το οποίο κέρδισε ο Hailwood με την MV Agusta, ενώ το 1964 ο Read ανέβηκε μια θέση για να τερματίσει 2ος στον ίδιο αγώνα.

Το 1964, μετά τη διάλυση της ομάδας της Gilera, o Read χάρισε στη Yamaha τον πρώτο της Παγκόσμιο Τίτλο, όταν κέρδισε τα 250 κ.εκ., επίδοση που επανέλαβε την επόμενη χρονιά.

Ο Read, που είχε το ψευδώνυμο “Prince of Speed” (αλλά και το “Speedy Readie”), ήτοι ο Πρίγκηπας της Ταχύτητας, συνέχισε να φέρνει κορυφαίες θέσεις, όμως είχε την ατυχία να αγωνίζεται απέναντι στον μεγάλο Mike Hailwood, και τις περισσότερες φορές να τερματίζει δεύτερος πίσω από τον Mike “the Bike”, όπως ήταν γνωστός ο Hailwood.

To 1968 ο Read αγωνιζόταν με την εργοστασιακή Yamaha, η οποία του ζήτησε να επικεντρώσει τις προσπάθειες του στα 125, με τους Ιάπωνες να προορίζουν τον ομόσταυλο του Read, Bill Ivy, για Πρωταθλητή των 250. Ενώ ο Ivy τήρησε τη συμφωνία, αφήνοντας τον Read να κερδίσει τα 125 δίχως να τον ανταγωνιστεί, ο Read δεν τήρησε τη συμφωνία τους, και αφού εξασφάλισε τον τίτλο στα 125, αποφάσισε να παραβεί τις εντολές των Ιαπώνων, παλεύοντας ενάντια στον Ivy για τον τίτλο των 250. Οι δυο τους τερμάτισαν τη σεζόν με ισοβαθμία, με τον Read να κερδίζει τον τίτλο, λόγω καλύτερων χρόνων. Αυτή η ανυπακοή του Read του στοίχισε τόσο σε υστεροφημία, καθώς αρκετοί κατέκριναν την στάση του, όσο και αγωνιστικά, καθώς η Yamaha δεν του πρόσφερε ποτέ ξανά θέση σε ομάδα της.

Στα τέλη της ζωής του όμως η Yamaha τον τίμησε για την δόξα που της χάρισε, και ο Read παραμένει στα βιβλία της ιαπωνικής εταιρείας ως ένας από τους πιο σημαντικούς αγωνιζόμενους της.

Με την απόσυρση των ιαπωνικών εργοστασίων από τα GP το 1969, ο Read επικεντρώθηκε σε βρετανικούς και ευρωπαϊκούς αγώνες.

Η επιστροφή του στα GP έγινε το 1971 με μια ιδιωτική ομάδα που χρησιμοποιούσε μοτοσυκλέτες της Yamaha, με βελτιωμένο πλαίσιο, ξηρό συμπλέκτη και εξατάχυτο κιβώτιο, χωρίς υποστήριξη από το εργοστάσιο. Με αυτή τη μοτοσυκλέτα ο Read κέρδισε τον πέμπτο Παγκόσμιο Τίτλο του.

Το 1972, ο Read ξεκίνησε να αγωνίζεται με την εργοστασιακή MV Agusta στα 350, ενώ το 1973 αγωνίστηκε σε 2 κατηγορίες (350 & 500) κερδίζοντας τον τίτλο στη μεγάλη, τίτλο που υπερασπίστηκε με επιτυχία το 1974. Αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που μια τετράχρονη μοτοσυκλέτα θα κέρδισε τίτλο στη μεγάλη κατηγορία, μέχρι την έλευση των MotoGP μοτοσυκλετών το 2002.

Στην MV Agusta ο Read αγωνίστηκε δίπλα στον Giacomo Agostini, με την έχθρα και την αντιπάθεια να είναι τα κύρια συναισθήματα που έτρεφαν ο ένας προς τον άλλο, με τους δυο τους να αποτελούν ένα από τα πιο αταίριαστα ζευγάρια που έγιναν ποτέ σε αγωνιστική ομάδα μοτοσυκλέτας. Ευτυχώς οι δυο τους συμφιλιώθηκαν αργότερα.

Το 1976 ο Read αγωνίστηκε με Suzuki ιδιωτικής ομάδας, ενώ στο τέλος της σεζόν αποσύρθηκε από τα GP.

Από το 1977, ξεκίνησε να αγωνίζεται ξανά στο ΤΤ, κερδίζοντας τον αγώνα F1 με ένα εργοστασιακό Honda CB750 SOHC και τον Senior αγώνα με μια Suzuki. Στο ίδιο μοτίβο συνέχισε και το 1978 με μια τέταρτη θέση και μια εγκατάλειψη, με τις επιδόσεις του να ωθούν τη Honda να παράγει μια έκδοση περιορισμένης παραγωγής του CB750F2 ως “Phil Read Replica”.

Ο τελευταίος αγώνας του Read ήταν στο ΙΟΜΤΤ του 1982, στην ηλικία των 43 ετών.

Το 1968 ο Read βρέθηκε να υποστηρίζει ένα project που στόχο είχε να προμηθεύσει το ευρύ κοινό με αγωνιστικούς κινητήρες. Με το όνομα Read Weslake, επρόκειτο για έναν πρωτότυπο τετράχρονο δικύλινδρο κινητήρα 500 κ.εκ. με τέσσερις βαλβίδες ανά κύλινδρο και εκκεντροφόρους που έπαιρναν κίνηση με γρανάζια. Αρχικά ο κινητήρας τοποθετήθηκε σε πλαίσιο Rickman Street Metisse, που είχε σχεδιαστεί για κινητήρα Triumph Bonneville. Ο Read θα ήταν αναβάτης εξέλιξης, όμως αποφάσισε πως το πλαίσιο της Metisse ήταν πολύ βαρύ, και προσπάθησε να το αντικαταστήσει με ένα άλλο του Ken Sprayson. Τελικά ο Read αποσύρθηκε από το project, το οποίο στη συνέχεια κατέρρευσε.

Πέρα από τους αγώνες στα GP και στον δρόμο (Road Racing),  ο Read είχε αγωνιστεί και σε αγώνες Endurance, όπως στις 24 ώρες του Le Mans, ενώ είχε κερδίσει δυο φορές στον αγώνα αντοχής Thruxton 500, το 1962 και το 1963. Παράλληλα, ήταν ο πρώτος ιδιώτης που κέρδισε Παγκόσμιο Τίτλο στα 250 κ.εκ. το 1964, και ο τελευταίος αναβάτης που κέρδισε Παγκόσμιο Τίτλο για την MV Agusta, το 1974.

Το 1967 ο Read μετακόμισε στο Guernsey, όπου ίδρυσε μια εταιρεία πώλησης σκαφών θαλάσσης. Κατά τη δεκαετία του 1970, ήταν dealer των κρανών της Premier, ενώ έδωσε το όνομα του σε μια σειρά τεχνικού ρουχισμού, και κρανών. Το 1979 άνοιξε αντιπροσωπεία της Honda στο Hersham του Surrey, ενώ την ίδια χρονιά η Βασίλισσα του απένειμε τον τίτλο MBE για τις υπηρεσίες του στον μηχανοκίνητο αθλητισμό.

Στην απονομή του ΜΒΕ τίτλου του, ο Read εμφανίστηκε στο παλάτι του Μπάκινγχαμ ντυμένος με φράκο και ημίψηλο καπέλο, οδηγώντας το επαναστατικό τότε Quasar, μια μοτοσυκλέτα με κουβούκλιο (ο πρόγονος του BMW C1) και με τα μαρσπιέ τοποθετημένα μπροστά. Ο Read ήταν αναμεμειγμένος στην προώθηση του Quasar, αλλά τελικά το project έληξε άδοξα, με μόνο 21 Quasar να κατασκευάζονται.

Προς το τέλος της ζωής του, ο Read ζούσε στο Canterbury του Kent, ενώ επισκεπτόταν πίστες στην Ευρώπη, κάνοντας αρχικά γύρους επίδειξης με μοτοσυκλέτες από την αγωνιστική του καριέρα, ενώ κατόπιν λόγω προβλημάτων υγείας (είχε σοβαρό ΧΑΠ μεταξύ άλλων), οδηγούσε ένα αναπηρικό αμαξίδιο.

O Phil Read πέθανε ειρηνικά στον ύπνο του, στις 6 Οκτωβρίου του 2022, αφήνοντας πίσω του τέσσερις γιούς, μια κόρη και έξι εγγόνια.

Η Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Suzuki RG500 του Barry Sheene στο σφυρί

Η μοτοσυκλέτα του δεύτερου και τελευταίου Παγκοσμίου Τίτλου του Βρετανού θρύλου
Suzuki RG500 Gamma Barry Sheene
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

3/3/2026

Η Suzuki RG500 XR14 με την οποία ο Βρετανός θρύλος των αγώνων μοτοσυκλέτας Barry Sheene κατέκτησε τον δεύτερο Παγκόσμιο τίτλο του το 1977, βγαίνει σε δημοπρασία στις 26 Απριλίου από τον Οίκο Bonhams στο Spring Stafford Sale, σε τιμή… λογική θα λέγαμε για τη συλλεκτική της αξία.

Η μοτοσυκλέτα του τίτλου του Sheene ήταν σχεδόν άφαντη όσον αφορά στην αγορά συλλεκτικών μοντέλων για σχεδόν 40 χρόνια, καθώς βρίσκεται στην ιδιοκτησία του τρέχοντος συλλέκτη από το 1987. Η μοτοσυκλέτα δίδεται σε “as last raced” κατάσταση, που σημαίνει πως χρήζει ριζικής αναπαλαίωσης αν ο νέος της ιδιοκτήτης θελήσει να τη δει να βγάζει και πάλι λευκό καπνό από τα 4 τελικά της.

“Η πώληση της RG500 του Barry Sheene είναι μια πραγματικά μοναδική ευκαιρία”, δήλωσε ο Ben Walker, Διευθυντής Διεθνούς Τμήματος Συλλεκτικών Μοτοσυκλετών της Bonhams. “Μοτοσυκλέτες αυτού του επιπέδου σπάνια εμφανίζονται, πόσο μάλλον μια που ανήκε στον αείμνηστο μεγάλο Barry Sheene.”

Sheene

Η μοτοσυκλέτα φέρει τον αριθμό πλαισίου 1201 και τον κινητήρα RR1202RG500, επιβεβαιώνοντας την αυθεντικότητα της ως μοτοσυκλέτα του 1977. Τα σωζόμενα σύγχρονα εργοστασιακά αρχεία αγώνων της Suzuki καταγράφουν μόνο δύο πλαίσια XR14 που χρησιμοποιήθηκαν από τον Sheene εκείνη τη σεζόν: τα πλαίσια 1201 και 1202, με τρεις κινητήρες -1201, 1202 και 1204.

Barry Sheene

Καβάλα στη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα ο Sheene ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος στη σεζόν του 1977, αντιμετωπίζοντας την εργοστασιακή ομάδα της Yamaha με τους έτερους θρύλους Giacomo Agostini, Johnny Cecotto και Steve Baker.

Κατά τη διάρκεια εκείνης της χρονιάς, ο Sheene κέρδισε 6 από τους 11 γύρους, τερμάτισε δεύτερος και έκτος σε άλλους δύο, και στέφθηκε για 2η -και τελευταία- φορά Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Ο Βρετανός κατέκτησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τερματίζοντας με μεγάλη βαθμολογική διαφορά μπροστά από τον δεύτερο στην κατάταξη, Baker.

Barry Sheene

Επιπλέον, η νίκη του Sheene στο Βελγικό GP του 1977 κατεγράφη ως το ταχύτερο Grand Prix στην ιστορία, με τη μέση ταχύτητα αγώνα του αναβάτη του RG να βρίσκεται στα… 217,369 χλμ/ώρα! Την επόμενη χρονιά, η διαδρομή στο Spa-Francorchamps αντικαταστάθηκε από μια μικρότερη και ασφαλέστερη πίστα, γεγονός που σημαίνει ότι το ρεκόρ του Sheene θα παρέμενε ακατάρριπτο!

Barry Sheene

Πέρα από τις αγωνιστικές του δάφνες και την εκρηκτική του προσωπικότητα, ο Sheene ξεχώρισε και για έναν διαφορετικό αγώνα που έδωσε, για την αυξημένη ασφάλεια των αναβατών. Στον δεύτερο γύρο της σεζόν του 1977, που διεξήχθη στην πίστα Salzburgring, σημειώθηκε ένα σοβαρό δυστύχημα στον αγώνα των 350 κ.εκ., με τον Hans Stadelmann να χάνει τη ζωή του, και με τους  Johnny Cecotto, Dieter Braun και Patrick Fernandez να τη γλιτώνουν με σοβαρούς τραυματισμούς. Η έλλειψη ιατρικών εγκαταστάσεων στον χώρο επιδείνωσε την κατάσταση και αποκάλυψε την αδιαφορία και την ψυχρότητα των διοργανωτών απέναντι στην ασφάλεια των ανταγωνιστών. Ο Sheene και οι περισσότεροι αναβάτες της κατηγορίας 500 αρνήθηκαν να αγωνιστούν, παρά την προσφορά των διοργανωτών να πληρωθούν διπλάσια από την κανονική αμοιβή εκκίνησης. Για τις ενέργειές του, η FIM εξέδωσε επίσημες προειδοποιήσεις ειδικά προς τον Sheene αλλά και προς άλλους αναβάτες.

Barry Sheene

Η RG500 που θα βγει στο σφυρί στη δημοπρασία του βρετανικού οίκου διατηρεί την εμβληματική κόκκινη, κίτρινη και λευκή βαφή της Suzuki, μαζί με τον κίτρινο-μαύρο αριθμό 7, τον τυχερό αριθμό του Sheene. Με τον εμβληματικό square four κινητήρα και τέσσερις εξατμίσεις, συμβατικό πιρούνι, ατσάλινο σωληνωτό πλαίσιο και δυο δίσκους στα φρένα μπροστά με… μονοπίστονες (!) δαγκάνες, η εργοστασιακή μοτοσυκλέτα της δημοπρασίας παραμένει πιστή στην αυθεντική αγωνιστική της μορφή. Κομπλέ με τους χορηγούς στο φαίρινγκ: Texaco-Heron, Champion, Forward Trust, Michelin, Brut, Faberge στην ουρά, και με τα αυτοκόλλητα Team Titan, Hamamatsu.

Και μιας και πιάσαμε τους χορηγούς απολαύστε την σουρεαλιστική τηλεοπτική διαφήμιση που είχε γυρίσει τότε ο Barry Sheene, προωθώντας την κολόνια Brut, κάνοντας… ντους με αυτήν!

RG 500

Η μοτοσυκλέτα προσφέρεται χωρίς όριο τιμής και σύμφωνα με Βρετανούς εκτιμητές αναμένεται να φτάσει περίπου στις 160.000–200.000 βρετανικές λίρες, δηλαδή κοντά στα 184.000–230.000 ευρώ με την τρέχουσα ισοτιμία. Γνώμη μας είναι πως μια τέτοια μοτοσυκλέτα θα έπρεπε να πωληθεί σε πολύ υψηλότερη τιμή, ενώ αναμένουμε να δούμε αν και οι συλλέκτες θα έχουν την ίδια άποψη.

Sheene

Σημειώστε τέλος πως φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον πρώτο τίτλο του Sheene το 1976, και οι εορτασμοί περιλαμβάνουν μοναδικά γεγονότα στο Goodwood, όπου δεκάδες αγωνιστικές μοτοσυκλέτες από την καριέρα του Βρετανού Πρωταθλητή θα εμφανιστούν ζωντανά στην πίστα.