Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_682

Επικαιρότητα

EICMA - Roof DJagger 2026: Κράνος χωρίς λουράκι, που ανοίγει από πίσω

Η γαλλική εταιρεία παρουσίασε μια εναλλακτική πρόταση συγκράτησης του κράνους στο κεφάλι του αναβάτη

Από τον

Παύλο Καρατζά

11/11/2025

Το νέο κράνος της εταιρείας Roof ανοίγει από το πίσω μέρος, ώστε να μπορεί να φορεθεί στο κεφάλι του αναβάτη, ενώ δεν διαθέτει ιμάντα για να δεθεί!

Η Roof επανεξετάζει τον τρόπο λειτουργίας ενός κράνους μοτοσυκλέτας, με το DJagger να διαθέτει ένα καινοτόμο σχεδιασμό που καταργεί εντελώς τον παραδοσιακό ιμάντα για το πηγούνι.

Η Roof κατασκευάζει ήδη κράνη που το προστατευτικό μέρος για το πιγούνι μπορεί να περιστραφεί για 180 μοίρες, όμως η εταιρεία τολμά για πρώτη φορά να φτιάξει ένα κράνος χωρίς λουράκι δεσίματος.

Βέβαια, δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε ένα τέτοιο κράνος, καθώς η Voss είχε λανσάρει το κράνος RS1.0 το 2017 με παρόμοιο μηχανισμό, όμως μάλλον το πρωτοποριακό κράνος δεν τα πήγε πολύ καλά στο εμπορικό κομμάτι και η εταιρεία έχει διακόψει την λειτουργία της.

Πάμε πίσω στο Roof DJagger, που έχει φινίρισμα από ανθρακονήματα και ο ιδιοκτήτης πρέπει απλά να ανοίξει το πίσω μέρος του κράνους για το φορέσει ή να το βγάλει.

Το κάλυμμα έχει έναν πολύπλοκο μηχανισμό με μεντεσέ που κινεί το πίσω μέρος του κράνους και το ανασηκώνει. Μόλις ανοίξει πλήρως, ο αναβάτης μπορεί να βγάλει ή να βάλει το κράνος.

Η κατασκευάστρια εταιρεία ισχυρίζεται ότι αυτή η λύση προσφέρει μια σειρά από οφέλη στον αναβάτη, όπως αύξηση της άνεσης και μείωση του θορύβου, ενώ αν ο αναβάτης φοράει γυαλιά δεν χρειάζεται να τα βγάλει, αφού το κράνος τοποθετείται στο πρόσωπο και όχι στο κεφάλι.

Το DJagger βρίσκεται στο στάδιο του πρωτοτύπου και των δοκιμών και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στην EICMA την περασμένη εβδομάδα. Δεν είναι ακόμη γνωστό αν το κράνος θα κυκλοφορήσει στην αγορά ή ποια θα είναι η λιανική του τιμή.