Τεχνική παρουσίαση Forma στο "Moto Market"

Διαστημική τεχνολογία στα… πόδια σας!
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

8/3/2019

Η Forma είναι μια σχετικά "νεαρή" εταιρεία, καθώς ιδρύθηκε to 1999, αλλά αυτά που έχει καταφέρει μέσα στα 19 χρόνια λειτουργίας της είναι αναλογικά πολύ περισσότερα σε σχέση με τον ανταγωνισμό της. Μια επίσκεψη στο site της εταιρείας θα σας πείσει για του λόγου το αληθές, καθώς η πρώτη φωτογραφία που θα σας καλωσορίσει είναι αυτή του Danilo Petrucci, την ώρα που έχει κάνει το Desmosedici ένα με το βιράζ, με το λογότυπο της εταιρείας να φιγουράρει στις μπότες του. Στο κορυφαίο και πιο ανταγωνιστικό πρωτάθλημα του κόσμου, οι αναβάτες δεν εμπιστεύονται τυχαία την κατασκευή του εξοπλισμού τους και το ότι η Forma κατάφερε να μπει στον χώρο –και όχι μόνο καθώς χορηγεί τα μεγαλύτερα ονόματα στο παγκόσμιο Enduro (όπως ο Steve Holcombe και ο Salvini), MX, Trial, αλλά και αναβάτες από τις μικρότερες κατηγορίες των GP- αποτελεί έναν πραγματικό άθλο.


Αυτό φυσικά μόνο τυχαίο γεγονός δεν είναι, καθώς τα προϊόντα της Forma έχουν μια διαρκώς αυξανόμενη απήχηση σε όλο τον κόσμο, με παρουσία σε 70 χώρες, ένα γεγονός με το οποίο ξεκίνησε την ομιλία του ο Mauro Piva, Διευθυντής Πωλήσεων της SDE Motorsports (της εταιρείας που ανήκει η Forma), κατά την διάρκεια του τεχνικού σεμιναρίου και της παρουσίασης που διοργανώθηκε στις εγκαταστάσεις της Moto Market (επίσημου αντιπροσώπου στην Ελλάδα) στην Αθήνα. Όπως μας εξήγησε, λοιπόν, ο κύριος Piva, όλες οι μπότες και τα παπούτσια της Forma σχεδιάζονται στην Ιταλία και κατασκευάζονται στην Ε.Ε. (στο εργοστάσιο στη Ρουμανία) και μόνο δύο προϊόντα της (δύο μοντέλα παπουτσιών) από την γκάμα της άρχισαν να κατασκευάζονται σε εργοστάσια στην Ασία. Αυτός ο συγκεντρωτικός έλεγχος, τόσο του σχεδιασμού όσο και των πρώτων υλών –αφού πρώτα αποστέλλονται στην Ιταλία, ελέγχονται και κατόπιν στέλνονται στο εργοστάσιο- αλλά και του τελικού αποτελέσματος, εγγυώνται την υψηλή ποιότητα των Forma. Προς επίρρωση αυτού, υπάρχουν και τα νούμερα των πωλήσεων που τα τελευταία χρόνια καταγράφουν μια υπερδιπλάσια αύξηση, αντανακλώντας και την αποδοχή από το μοτοσυκλετιστικό κοινό.


Κι αν αυτό που λένε τα νούμερα είναι δύσκολο να το αντιληφθεί κάποιος, για όλους εμάς που παρευρεθήκαμε στο σεμινάριο έγινε απόλυτα κατανοητό, ότι οι άνθρωποι της εταιρείας δίνουν τεράστιο βάρος στην λεπτομέρεια. Αποκωδικοποιώντας, για παράδειγμα, τα νούμερα και τη σημασία των πιστοποιήσεων που έχουν τα προϊόντα της Forma μέσα από τα λεγόμενα του κ. Piva, καταλαβαίνεις με σαφήνεια ότι τίποτε δεν έχει αφεθεί χωρίς μελέτη. Με στόχο πάντα την απόκτηση της υψηλότερης πιστοποίησης, το εργοστάσιο προσαρμόζει ανάλογα τις τεχνικές παραγωγής, προκειμένου να πληροί τα υψηλότερα στάνταρ σε κάθε κατηγορία. Σε κάθε επίπεδο πιστοποίησης (αντοχή στην τριβή, αντοχή στην διάτρηση και αντοχή στην σύνθλιψη, οι μπότες και τα παπούτσια της Forma κατέχουν την υψηλότερη βαθμολογία.
Όλα αυτά όμως, είναι αποτέλεσμα της ποιότητας, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της επιλογής των κορυφαίων υλικών. Η Forma χρησιμοποιεί τρία είδη: Το full grain leather (το άνω στρώμα από δέρμα αγελάδας), το microfiber και το συνθετικό υλικό. Η πλειοψηφία των προϊόντων της κατασκευάζεται από δέρμα που διαθέτει τα χαρακτηριστικά της αδιαβροχοποίησης, της διαπνοής και της ανθεκτικότητας. Μάλιστα, όπως μας είπε ο άνθρωπος της εταιρείας, δεν υπάρχει κανένα άλλο υλικό που να διαθέτει την αντοχή της συγκεκριμένης ποιότητας του δέρματος. Το microfiber έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά του δέρματος και κοστίζει σχεδόν το ίδιο ακριβά, αλλά δεν διαθέτει την αντίστοιχη αντοχή, ενώ το συνθετικό προορίζεται για φθηνότερες επιλογές όπου και οι απαιτήσεις της χρήσεις δεν είναι τόσο υψηλές.


Σε ανάλογο μήκος κύματος υψηλής ποιότητας, κινείται και η τεχνολογία για την κατασκευή της σόλας κάθε μπότα ή παπουτσιού, με την εταιρεία να χρησιμοποιεί αποκλειστικά και μόνο βουλκανισμένο καουτσούκ. Το όφελος έχει να κάνει με την πρόσφυση ακόμη και στα πιο γλιστερά τερέν –όπως π.χ. πάνω από λάδια στο δρόμο ή σε βρεγμένη άσφαλτο. Στο εσωτερικό της σόλας, η Forma χρησιμοποιεί την τεχνολογία APS (Air Pump System) που είναι κάτι αντίστοιχο με την τεχνολογία της αερόσολας στα running παπούτσια, η οποία εγγυάται την απορρόφηση των κραδασμών και –χάρη στο μεταλλικό έλασμα που είναι ενσωματωμένο μέσα σ' αυτό- την προστασία του πέλματος και την σωστή ελαστικότητα.
Για την εσωτερική εφαρμογή των προϊόντων της, η Forma διαθέτει 13 (!) διαφορετικά καλούπια, τα οποία όπως μας εξήγησε ο Mauro Piva, έχουν να κάνουν τόσο με τις διαφορετικές απαιτήσεις όσο και με το δημογραφικό χαρακτηριστικό του κοινού που απευθύνονται. Για παράδειγμα, μια μπότα για αγωνιστική χρήση έχει πιο στενό καλούπι από μια μπότα με ίδιο νούμερο που προορίζεται για touring χρήση. Αντίστοιχα, μπότες που απευθύνονται στο κοινό των τουριστικών mega on-off, όπου ο καταγεγραμμένος μέσος όρος ηλικίας είναι κοντά στα 50, έχει διαφορετικό καλούπι από τις μπότες για street χρήση που απευθύνονται σε πιο νεαρές ηλικίες, διότι έχει παρατηρηθεί ότι όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο στο σχήμα του πέλματος γίνεται πιο επίπεδο!


Το πιο εντυπωσιακό όμως, είναι η τεχνολογία αδιαβροχοποίησης που χρησιμοποιεί το ιταλικό εργοστάσιο. Το λεγόμενο booty system είναι η μέθοδος κατά την οποία η αδιάβροχη μεμβράνη ράβεται στην εσωτερική πλευρά της μπότας, με τα σημεία των ενώσεων να είναι θερμοκολλημένα ούτως ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή αδιαβροχοποίηση. Κάθε μεμβράνη περνάει την ειδική δοκιμασία με αέρα και νερό προκειμένου να πιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητά της και στη συνέχεια προωθείται για την γραμμή παραγωγής. Αυτή η μέθοδος είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, αλλά στην Forma διαπίστωσαν ότι για εξαιρετικά ακραίες συνθήκες δεν αρκεί. Αυτό συμβαίνει για υπάρχει περίπτωση στο εξαιρετικά λεπτό στρώμα που δημιουργείται μεταξύ μεμβράνης και εσωτερικής επιφάνειας, σε ακραίες όπως είπαμε συνθήκες, να εγκλωβιστεί μικρή ποσότητα νερού που μπορεί να περάσει μέσα από τις ραφές του δέρματος, η οποία με το πέρασμα του χρόνου να διαβρώσει τις κολλήσεις ή ακόμη και την εσωτερική επιφάνεια της μπότας. Η λύση δόθηκε πριν από τέσσερα χρόνια και προήλθε μετά από εξαντλητικές έρευνες και μελέτες. Πρόκειται για το σύστημα OutDry που ουσιαστικά ενσωματώνει την μεμβράνη με το εξωτερικό υλικό. Αν σας ακούγεται εύκολο και απλό διότι χρησιμοποιείται ευρέως στην κατασκευή των μπουφάν, θα πρέπει να λάβετε υπ' όψη σας ότι στην κατασκευή των υποδημάτων, όπου το εξωτερικό υλικό κουρμπάρεται και τεντώνεται, κάτι τέτοιο ήταν μέχρι πρότινος αδύνατον. Μια εταιρεία όμως, η Italian Brothers, κατάφερε και κατασκεύασε ένα μηχάνημα που κάνει αυτή την ενσωμάτωση (lamination όπως την ομομάζουν) μέσω της θερμότητας. Τι γίνεται όμως σε αυτή την περίπτωση με τις μεμβράνες που θα πρέπει να τεντωθούν και να πάρουν το σχήμα της μπότας χωρίς να σκιστούν; Η λύση αυτή τη φορά δόθηκε από Ασία μεριά και πιο συγκεκριμένα από μια ιαπωνική εταιρεία, την μοναδική στον κόσμο που φτιάχνει ελαστικές αδιάβροχες μεμβράνες.


Αυτός ο συνδυασμός τεχνολογιών αιχμής, έδωσε ένα σημαντικό πλεονέκτημα στα προϊόντα της Forma που μπορούν να υπερηφανεύονται για κορυφαία αποτελέσματα σε επίπεδο αδιαβροχοποίησης. Για να πάρετε μια εικόνα για το τι ακριβώς προσφέρει η τεχνολογία OutDry, αρκεί να πούμε ότι στις ειδικές συγκριτικές δοκιμές που έγιναν με τις μπότες βυθισμένες σε νερό μέσα σε ένα φυγοκεντρικό μηχάνημα που περιστρέφεται, οι μπότες με συμβατική τεχνολογία αδιαβροχοποίησης απορρόφησαν μέχρι και 600 γραμμάρια νερό, ενώ οι αντίστοιχες με OutDry αύξησαν το βάρος τους μόλις 30-35 γραμμάρια!
Η γκάμα της Forma προσφέρει ένα τεράστιο φάσμα επιλογών, με συνδυασμό υψηλών τεχνολογιών και μεγάλο εύρος χρήσης, αποτελώντας μια ουσιαστική επένδυση στο θέμα του εξοπλισμού του αναβάτη.

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.