Πραγματοποιήθηκε χθες στο Ίδρυμα Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος η ημερίδα που διοργάνωσε η Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής, με θέμα "Οδηγώ με ασφάλεια. Χθες – Σήμερα – Αύριο". Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στις εισηγήσεις και στην παρουσίαση του project, ενώ σήμερα το κοινό θα μπορεί να επισκεφθεί την έκθεση που έχει οργανώσει η Τροχαία Αττικής, στο χώρο του Φάρου και δίπλα στη λίμνη, στην πραγματικά εντυπωσιακή τοποθεσία του Ιδρύματος.
Τέτοιες πρωτοβουλίες, είναι η αλήθεια πως δεν αποτελούν κάτι σύνηθες για τα ελληνικά δεδομένα, αν και η πραγματική έκπληξη αφορά τα όσα ακούστηκαν από τους εισηγητές της ημερίδας, όπου για πρώτη φορά φαίνεται ότι υπάρχει ουσιαστικό έργο και τα πράγματα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Προσοχή, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης των δράσεων ή ότι όσα ειπώθηκαν αντανακλούν πανάκεια και χαρακτηρίζονται από την απόλυτη ορθότητα, αλλά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα όπου η απραξία και η έλλειψη ουσιαστικής προσπάθειας είναι γενικότερα έννοιες άγνωστες, τέτοιου είδους κινήσεις ξεχωρίζουν εμφατικά.

Ξεκινώντας από τα δεδομένα και τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν τα ατυχήματα, τα μηνύματα είναι αντικρουόμενα. Αφενός την τελευταία δεκαπενταετία τα τροχαία συμβάντα έχουν μειωθεί σημαντικά (-56%) με αντίστοιχη μείωση στους αριθμούς των θανάτων, των βαριά τραυματισμένων και των ελαφρά τραυματιών, αλλά η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά τα ατυχήματα. Παρόλα αυτά αν το δεύτερο εξάμηνο του 2018 εξακολουθήσει η πτωτική πορεία των αριθμών, φαίνεται ότι η χώρα μας θα είναι μια από τις τρεις ευρωπαϊκές χώρες που θα πιάσουν τον ευρωπαϊκό στόχο για μείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων κατά 50% μέσα σε μια δεκαετία. Όμως το κόστος σε ανθρώπινες ζωές παραμένει συγκλονιστικό. Μέσα σ' αυτό το διάστημα είναι σαν να χάνονται πληθυσμοί από ολόκληρα χωριά ετησίως, ενώ οι τραυματίες κάθε χρονιά αντιστοιχούν στον πληθυσμό μιας πόλης όπως το Ρέθυμνο! Αν μιλήσουμε για κόστος σε χρήμα (αν και ποτέ δεν θα μπορέσει έστω και μια ανθρώπινη ζωή να μεταφραστεί σε χρηματικό κόστος), θα δούμε ότι έχουν δαπανηθεί από το κράτος ποσά που αντιστοιχούν σε δισεκατομμύρια ευρώ!

Αυτό είναι το αποτέλεσμα μια συντονισμένης προσπάθεια πολλών φορέων, όχι μόνο της κρατικής μηχανής, αλλά και με τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα, κάτι που επεσήμανε και στην ομιλία του ο βουλευτής Ημαθίας κ. Γ. Ουρσουζίδης, λέγοντας ότι επιτυχημένα παραδείγματα ιδιωτικών επιχειρήσεων πάνω στον τομέα της οδικής ασφάλεια, αποτέλεσαν παράδειγμα και παρείχαν χρήσιμη τεχνογνωσία στην επιτροπή της βουλής που ασχολείται με το θέμα.
Το σημαντικότερο όμως ήταν αυτό που ειπώθηκε για την καταπολέμηση του προβλήματος στην ρίζα του: στο θέμα της εκπαίδευσης. Κι όταν λέμε εκπαίδευση, δεν εννοούμε μόνο στις σχολές οδηγών, αλλά στην ουσιαστική εκπαίδευση, σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο. Ήδη η ηλεκτρονική πλατφόρμα "e-Drive" εφαρμόστηκε πιλοτικά σε 100 σχολεία στην Αττική και στόχος είναι να εισαχθεί σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης πανελλαδικά, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Ισπανία, η Ολλανδία και η Γαλλία, που έχουν το μάθημα της οδικής αγωγής ενταγμένο στην εκπαιδευτική ύλη των σχολείων. Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη πλατφόρμα απευθύνεται και στους υφιστάμενους οδηγούς και αναβάτες, με ειδική μελέτη για τις ξεχωριστές κατηγορίες, από πεζούς και ποδηλάτες, μέχρι οδηγούς φορτηγών και διανομείς με μοτοσυκλέτα.

Πάντως, το ότι έχει δοθεί σημαντικό βάρος στην εκπαίδευση από νεαρή ηλικία, ήταν εμφανές και από την έκθεση με ζωγραφιές που κοσμούσε των χώρο του Φάρου, τις οποίες είχαν φτιάξει μικροί μαθητές με θέμα την οδική ασφάλεια, καθιστώντας ακόμη πιο σαφές το πόσο επηρεάζονται από την συμπεριφορά των μεγαλύτερων –και δη των γονιών- ένας τομέας που θα πρέπει να προβληματίσει όλους εμάς για να συνειδητοποιήσουμε ότι πέρα όλων των άλλων, η συμπεριφορά μας αποτελεί και παράδειγμα για τις νεότερες γενιές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτηση του κ. Κωνσταντίνου Κεπαπτζόγλου, του Προέδρου του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, όπου συμπεριέλαβε και την αύξηση της κυκλοφορίας των δικύκλων στις αιτίες για τον μεγάλο αριθμό των τροχαίων συμβάντων (ένα παράδειγμα αυτού που αναφέραμε παραπάνω, σχετικά με την ορθότητα και την πραγματική βάση των δεδομένων, καθώς πρόκειται για κάτι εξαιρετικά γενικόλογο), αλλά έθεσε και το πρόβλημα του ελέγχου από τα κλιμάκια της Τροχαίας στην σωστή βάση. Το ότι, δηλαδή, οι έλεγχοι μέσα στο αστικό περιβάλλον και τους δρόμους της πόλης, έχουν πιο ουσιαστικό αποτέλεσμα και μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά για περισσότερους κινδύνους, απ' ότι τα μπλόκα της υπηρεσίας στις εθνικές οδούς και τους μεγάλους αυτοκινητόδρομους. Αυτό είναι κάτι που έχουμε τονίσει κι εμείς επανειλημμένα, το ότι δηλαδή δυνητικά είναι πιο επικίνδυνα τα διπλοπαρκαρισμένα αυτοκίνητα και η αγνόηση των διαβάσεων –για παράδειγμα- από ένα αυτοκίνητο που μπορεί να υπερβεί το όριο ταχύτητας στην εθνική οδό.

Η συμπεριφορά μας αποτελεί και παράδειγμα για τις νεότερες γενιές

Άλλωστε, το ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ατυχημάτων συμβαίνει σε μια μικρή ακτίνα γύρω από τη βάση μας, είναι κάτι που επεσήμανε και ο Διευθυντής Τροχαίας Αττικής, Ταξίαρχος Νικόλαος Σπανουδάκης, δείχνοντας πως κατέχει μια ουσιαστική γνώση γύρω από το ζήτημα, ενώ τόνισε πως τα αποτελέσματα έρχονται μόνο μέσω της συνεργασίας των φορέων και μια συντονισμένης προσπάθειας. Σε ό,τι αφορά όμως τις δράσεις, την πολιτική της υπηρεσίας για τους ουσιαστικούς ελέγχους αλλά και την γνώση των καθημερινών προβλημάτων που εντοπίζουμε όλοι όσοι κυκλοφορούμε καθημερινά στους δρόμους, είναι κάτι που θα δώσουμε ιδιαίτερο βάρος: Θα επανέλθουμε με μια συνέντευξη του Διευθυντή της Τροχαίας Αττικής, για την οποία δεσμεύτηκε και ο ίδιος.

Στο ίδιο μήκος κύματος της συνεργασίας των φορέων κινήθηκε και ο κ. Βασίλειος Χαλκιάς, Πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαϊκών Αυτοκινητοδρόμων, ο οποίος μάλιστα προχώρησε κι ένα βήμα παρακάτω, προτείνοντας ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους εκπαιδευμένους υπαλλήλους των αυτοκινητοδρόμων να παρέχουν άμεση βοήθεια στην περίπτωση ατυχήματος, κάτι που σήμερα δεν ισχύει χωρίς να κινδυνεύουν με νομικές κυρώσεις. Τα βίντεο πάντως που προβλήθηκαν με πραγματικά περιστατικά, αρκούν για να καταλάβει κανείς το πόσο σημαντική μπορεί να αποβεί μια τέτοια άμεση επέμβαση.

Το ζήτημα των τροχαίων συμβάντων είναι σίγουρα κάτι που δεν μπορεί να εξαντληθεί και να ερμηνευθεί σε μία μόνο ημερίδα, αλλά το σίγουρο επίσης είναι ότι μια τέτοια αρχή ή η συνέχεια, αν θέλετε, τέτοιων προσπαθειών δείχνουν ότι τα γρανάζια ενός μηχανισμού στον οποίο ανήκουμε όλοι μας έχουν ξεκινήσει να δραστηριοποιούνται και να φέρνουν αποτελέσματα. Είναι ένα τεράστιο ζήτημα στο οποίο θα επανέλθουμε από πολλές και διαφορετικές οπτικές, μέχρι να φτάσουμε ως χώρα στον κοινό –όσο κι αν μπορεί να χαρακτηριστεί ουτοπικό- στόχο που συμφώνησαν όλοι όσοι παρευρέθηκαν στην ημερίδα: Οι σχεδόν 700 νεκροί της περασμένης χρονιάς σε ατυχήματα, είναι 700 παραπάνω από εκεί που θέλουμε να φτάσουμε…