Yamaha AMSAS - Μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της

Με δυνατότητες όμως που φτάνουν μέχρι και την αυτόνομη οδήγηση
Yamaha AMSAS
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

21/12/2022

Τον Μάρτιο του 2004, 14 ομάδες έλαβαν μέρος στη δοκιμασία Desert Challenge της DARPA, στην οποία αυτόνομα οχήματα θα έπρεπε να διασχίσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια μια διαδρομή 230 χιλιομέτρων στην έρημο της Νεβάδα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και μια μοτοσυκλέτα.

Εκείνη ήταν η πρώτη προσπάθεια για αυτόνομη μοτοσυκλέτα στον κόσμο, που άκουγε στο όνομα Ghost Rider, με πατέρα της τον εφευρέτη Anthony Lewandowski. Στην εκκίνηση ο "αναβάτης φάντασμα" δεν κατάφερε να διανύσει ούτε ένα μέτρο, πέφτοντας στο πλάι και εγκαταλείποντας τον αγώνα. Ο λόγος για το φιάσκο ήταν ένα αστείο ανθρώπινο λάθος. Η ομάδα είχε απενεργοποιήσει το μηχανισμό σταθεροποίησης για να μετακινήσει τη μοτοσυκλέτα στη γραμμή εκκίνησης, και κατόπιν ξέχασαν να τον ενεργοποιήσουν και πάλι. Η Ghost Rider χρησιμοποιούσε 2 μονάδες IMU και είχε σερβομηχανισμούς που γύριζαν αυτόματα το τιμόνι προς την κατάλληλη κατεύθυνση ισορροπώντας-

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Σημειώστε πως την πρώτη εκείνη χρονιά κανένα αυτόνομο όχημα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή, με τη DARPA να οργανώνει ξανά το event το 2005, με βραβείο 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τον νικητή. Εκεί η πρόοδος των οχημάτων ήταν τεράστια, με πέντε οχήματα να τερματίζουν τη διαδρομή, ενώ η Ghost Rider δεν κατάφερε να περάσει ούτε στα δοκιμαστικά.

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Στη συνέχεια ο Levandowski εγκατέλειψε την αυτόνομη κίνηση όσον αφορά στους 2 τροχούς για να στραφεί στους 4, ως συνιδρυτής στο πρόγραμμα αυτόνομων οχημάτων της Google που κατόπιν μετονομάστηκε σε Waymo. Ο Levandowski έγινε εκατομμυριούχος από το συγκεκριμένο εγχείρημα, ενώ κατόπιν αποχώρησε από τη Waymo κλέβοντας χιλιάδες φακέλους και πατέντες αυτόνομης οδήγησης. Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλακή, όμως παρέμεινε ελεύθερος καθώς πήρε... συχωροχάρτι από τον Donald Trump την τελευταία ημέρα της προεδρίας του!

Yamaha MOTOBOT

Αφήνουμε τον Levandowski και μεταφερόμαστε στο Tokyo Motor Show του 2015, όπου η Yamaha παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Το MOTOBOT δεν ήταν μια αυτόνομη μοτοσυκλέτα, αλλά για ένα ρομπότ που μπορούσε να οδηγεί μια απλή μοτοσυκλέτα χωρίς μετατροπές.

Η Yamaha γύρισε μάλιστα ένα πολύ γουστόζικο βιντεάκι με το MOTOBOT στο οποίο συμμετείχε και ο Valentino Rossi.

Το 2017 παρουσιάστηκε το Motobot 2, που ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο, και μπορούσε να οδηγεί ταχύτερα στην πίστα μια μοτοσυκλέτα, αν και ήταν και πάλι αρκετά αργό σε σύγκριση με άνθρωπο. Έκτοτε τα ίχνη του Motobot αγνοούνται, και δεν γνωρίζουμε αν η Yamaha παράτησε την προσπάθεια, καθώς οι λόγοι πίσω από το MOTOBOT ήταν αρκετά μπερδεμένοι, και το project δεν φαινόταν να έχει κάποιο χειροπιαστό στόχο που να είχε εμπορικό αντίκτυπο. Οκ, ρομπότ που οδηγούν μοτοσυκλέτα. Για death-race φουτουριστικό ρομποτικό Πρωτάθλημα δεν ακούγεται άσχημα, αλλά δεν βλέπουμε κάποια άλλη εμπορική χρήση για το MOTOBOT.

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Yamaha έδειξε το MOTOROID, μια φουτουριστική ηλεκτρική concept μοτοσυκλέτα που ισορροπούσε μόνη της με γυροσκοπικό φαινόμενο, χρησιμποιώντας για τον σκοπό αυτό την... μπαταρία της, η οποία κινούταν δεξιά κι αριστερά με σύστημα που οι Ιάπωνες αποκαλούσαν AMCES (Active Mass Center Control System).

Τη σκυτάλη στις αυτόνομες μοτοσυκλέτες πήρε η Honda το 2017, όταν στην έκθεση τεχνολογίας CES παρουσίασε το Honda Riding Assist, ένα σύστημα που προσαρμοσμένο σε μια NC750, τη βοηθούσε να ισορροπήσει αυτόματα, με αναβάτη ή χωρίς, ενώ μπορούσε να ακολουθήσει έναν άνθρωπο με χαμηλή ταχύτητα. Στόχος ήταν "να δημιουργηθεί μια μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί μόνη της σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας την πιθανότητα πτώσης την ώρα που σταματάει ο αναβάτης." Σημειώστε πως στο πρώτο Riding Assist του big H δεν χρησιμοποιούταν γυροσκόπια, αλλά μεταβλητό ίχνος σε συνδυασμό με σερβό-μοτέρ που έστριβαν σπασμωδικά το τιμόνι εκμεταλλευόμενα το γυροσκοπικό φαινόμενο για να κρατούν όρθια τη μοτοσυκλέτα.

Honda Riding Assist-e

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Honda παρουσίασε την ηλεκτρική έκδοση του συστήματος, υπό την ονομασία Riding Assist-e.

Τον Δεκέμβριο του 2021 η Honda έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει την επόμενη γενιά Riding Assist, αυτή τη φορά κομπλέ και με γυροσκόπια, προσαρμοσμένη σε ένα Vultus. Η Honda δείχνει τη μοτοσυκλέτα να ισορροπεί μόνη της, με αναβάτη ή χωρίς, και να κινείται εμπρός αλλά και όπισθεν, ισορροπώντας χωρίς τη βοήθεια του αναβάτη, ο οποίος απλά στρίβει το τιμόνι για να επιλέξει σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Εδώ το σύστημα δείχνει σαφώς πιο ολοκληρωμένο, και ικανό να υποβοηθήσει τον αναβάτη σε ισορροπία σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις πιθανότητες πτώσης από κακό υπολογισμό όσον αφορά στην ισορροπία.

Yamaha AMSAS

Και φτάνουμε στον Νοέμβριο του 2022, όπου η Yamaha παρουσίασε τη δική της αυτό-ισορροπούμενη μοτοσυκλέτα, που χρησιμοποιεί αυτό που η εταιρεία των τριών διαπασών αποκαλεί Advanced Motorcycle Stability Assist System πάνω σε ένα R3 με... ηλεκτροκινητήρα (λέτε να δούμε ηλεκτρική μοτοσυκλέτα Yamaha με όνομα R4 στο μέλλον;), σύστημα που ανοίγει όπως και το Honda Riding Assist πολλές δυνατότητες και δρόμους που φτάνουν μέχρι την αυτόνομη οδήγηση. Όπως οι αισθητήρες ραντάρ οδηγούν σε βοηθήματα Adaptive Cruise Control, έτσι και η αυτόματη ισορροπία αρχικά βοηθά τον -αρχάριο ως επί το πλείστον- αναβάτη να μην πέφτει με χαμηλές ταχύτητες, αλλά στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει μοτοσυκλέτες που θα κινούνται μόνες τους, χωρίς καν να έχουν αναβάτη στην… πλάτη τους. Οι πιθανότητες είναι πραγματικά ατελείωτες, όμως αρχικά μιλάμε για χαμηλές ταχύτητες, λίγο πριν τη στάση.

Το Advanced Motorcycle Stability Assist System της Yamaha χρησιμοποιεί IMU 6 αξόνων, γυροσκόπια (που προεξέχουν αρκετά, στον μπροστινό τροχό αντί για τον πίσω της Honda) και σερβό-μοτέρ, ως βοήθημα ισορροπίας του αναβάτη. H Yamaha αναφέρει πως το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μοτοσυκλέτα, χωρίς αλλαγές στο πλαίσιο. Για την ώρα, όπως και το σύστημα της Honda, έτσι και της Yamaha βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, οπότε θα πρέπει να περιμένουμε λίγο, μέχρι να το δούμε να περνά σε κάποιο δίκυκλο παραγωγής, και αρκετά περισσότερο μέχρι να δούμε πραγματικά αυτόνομες μοτοσυκλέτες να βγαίνουν στην αγορά. Καθώς όμως οι εξελίξεις στους 4 τροχούς έχουν δρομολογηθεί και ήδη έχουμε αρκετά αυτόνομα οχήματα στην αγορά, ίσως να μη χρειαστεί να περιμένουμε και τόσο μέχρι να έρθει η στιγμή που θα... καλούμε τη μοτοσυκλέτα μας να έρθει να μας πάρει από το αεροδρόμιο.

Ετικέτες

Στη ΖΧΜΟΤΟ 500RR ντεμπουτάρει το πρώτο κινέζικο Cornering ABS

Αν υπήρχε μια μοτοσυκλέτα που θα προσφερόταν για την υλοποίηση του οράματος Made in China, αυτή θα ήταν του Zhang Xue
zxmoto 500rr
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

16/4/2026

Ο Zhang Xue δεν είναι απλώς ένας ευφυέστατος και αεικίνητος κατασκευαστής μοτοσυκλετών, όπως τον πρωτογνωρίσαμε ως διευθυντή της Kove Moto, αλλά και ένας ένθερμος υποστηρικτής της φιλοσοφίας Made in China.

Το αντιληφθήκαμε ήδη από την πρώτη φορά που κατέβασε τα, πρωτότυπα τότε ακόμη, 450 Rally της Kove στο Dakar διαφημίζοντας στα φέρινγκ τους την κινέζικη καταγωγή τους. Ο Xue δήλωνε εξαρχής περήφανος που οι μοτοσυκλέτες της Kove έρχονταν στις δυτικές αγορές με αναρτήσεις Yu-An και φρένα Taisko, τις ίδιες μάρκες που φορούσε στις αγωνιστικές του Dakar.

Το όραμά του για μια μοτοσυκλέτα 100% κατασκευασμένη από κινέζικα εξαρτήματα ωστόσο δεν ήταν εύκολο να υλοποιηθεί και αυτό δεν έχει αλλάξει. Η κινέζικη βιομηχανία έχει κάνει άλματα προς τα μπροστά, αλλά ακόμη έχει χιλιόμετρα να διανύσει πριν καταφέρει να καλύψει κάθε πτυχή της τεχνολογίας που φορούν σήμερα οι μοτοσυκλέτες.

safe braking

Ένα από τα τελευταία προπύργια είναι τα ηλεκτρονικά συστήματα όπως το Cornering ABS. Στην Κίνα η ανάπτυξη εγχώριων εταιρειών που να φτιάχνουν τέτοια συστήματα αφορά ουσιαστικά μόνο την τελευταία δεκαετία, καθώς μέχρι τα μέσα της προηγούμενης οι Κινέζοι κατασκευαστές είχαν πολύ περιορισμένες επιλογές: Bosch ή Continental, δύο γερμανικές εταιρείες που είχαν σπεύσει να επενδύσουν στις αγορές της Ινδίας και της Κίνας χτίζοντας εργοστάσια και παράγοντας συστήματα που, ακόμη κι όταν φάνταζαν αναχρονιστικά στην Ευρώπη, ήταν ό,τι ακριβώς χρειάζονταν οι Ασιάτες κατασκευαστές μικρών μοντέλων, όπως απλά μονοκάναλα ABS για μοντέλα με ταμπούρο πίσω.

Γύρω στα μέσα της περασμένης δεκαετίας οι Safe Braking και Hangte άρχισαν να εξελίσσουν τα πρώτα κινέζικα ABS, απλά συστήματα σε πολύ πιο προσιτές τιμές από τα αντίστοιχα των Bosch και Continental για τα μικρά μοντέλα της κινέζικης παραγωγής.

zxmoto 500rr

Η φυσική εξέλιξη αυτής της πορείας φέρνει την αναμενόμενη ανάπτυξη και εξειδίκευση, για να φτάσουμε στο σήμερα και στη μεσαία τετρακύλινδρη supersport ZXMOTO 500RR, η οποία φορά το πρώτο κινέζικο Cornering ABS κατασκευασμένο από τη Ningbo Safe Automotive Braking, Safe Braking επί το συντομότερο, ενώ η γυμνή 500F φορά απλό δικάναλο σύστημα της ίδιας προμηθεύτριας.

Υπηρετώντας το όραμα του Zhang Xue για μια μοτοσυκλέτα ολοκληρωτικά Made in China, η Safe Braking κάνει το επόμενο τεχνολογικό βήμα της κινέζικης βιομηχανίας δικύκλων. Προφανώς δεν είμαστε σε θέση να πούμε περισσότερα για ένα σύστημα που δεν έχουμε οδηγήσει, έτσι αφήνουμε τις κριτικές για το (ελπίζουμε κοντινό) μέλλον όταν οι μοτοσυκλέτες της ΖΧΜΟΤΟ θα έρχονται και στην Ελλάδα, άρα θα τις δοκιμάσουμε όπως πρέπει.

safe braking

Σε πρώτη φάση πάντως κρατάμε μικρό καλάθι, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας τη γνώση του πόσο δύσκολα εξελίσσεται η τεχνολογία και ειδικά όταν αυτή η ανάπτυξη πρέπει να γίνει υπό τις επιταγές και δεσμεύσεις της επιχειρηματικότητας.

Όταν η ίδια η Bosch αποφάσισε να επενδύσει βαρέως στα μοτοσυκλετιστικά ABS – έχοντας ξεκινήσει την εξέλιξη τέτοιων συστημάτων για αυτοκίνητα το 1969 – χρειάστηκε να πάρει κάποιες δύσκολες και ακριβές αποφάσεις, όπως για παράδειγμα να φτιάξει κέντρο έρευνας στην Ιαπωνία για να συνεργαστεί από κοντά με τη Honda στην εξέλιξη συστήματος ABS για μοτοσυκλέτες.

Τα πρώτα συστήματα που έφτιαξε ωστόσο δεν ήταν αυτά που περίμεναν οι Ιάπωνες και εν τέλει αυτή η συνεργασία δεν προχώρησε, ενώ οι Γερμανοί συνέχισαν τη συνεργασία τους με τη BMW και μετέπειτα την ΚΤΜ μέσω ενός κέντρου τεχνολογικής έρευνας που είχε στηθεί στην άλλη άκρη του κόσμου.

zxmoto 500rr

Για να φτάσουν κορυφαίες εταιρείες, όπως η Bosch, στο σημερινό τους επίπεδο χρειάστηκε πολύς χρόνος, άφθονη δουλειά και αμέτρητα έξοδα, έπρεπε να βιώσουν αποτυχημένες συνεργασίες και απογοητεύσεις για να βρεθούν σήμερα στη θέση πυγμής που απολαμβάνουν. Δεν περιμένουμε να είναι διαφορετική η διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης για τους Κινέζους.

Το πρώτο cornering ABS Made in China είναι γεγονός και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε την ευκαιρία να το δούμε σε λειτουργία και να εκφράσουμε την αντικειμενική μας ετυμηγορία επ’ αυτού.