Yamaha AMSAS - Μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της

Με δυνατότητες όμως που φτάνουν μέχρι και την αυτόνομη οδήγηση
Yamaha AMSAS
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

21/12/2022

Τον Μάρτιο του 2004, 14 ομάδες έλαβαν μέρος στη δοκιμασία Desert Challenge της DARPA, στην οποία αυτόνομα οχήματα θα έπρεπε να διασχίσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια μια διαδρομή 230 χιλιομέτρων στην έρημο της Νεβάδα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και μια μοτοσυκλέτα.

Εκείνη ήταν η πρώτη προσπάθεια για αυτόνομη μοτοσυκλέτα στον κόσμο, που άκουγε στο όνομα Ghost Rider, με πατέρα της τον εφευρέτη Anthony Lewandowski. Στην εκκίνηση ο "αναβάτης φάντασμα" δεν κατάφερε να διανύσει ούτε ένα μέτρο, πέφτοντας στο πλάι και εγκαταλείποντας τον αγώνα. Ο λόγος για το φιάσκο ήταν ένα αστείο ανθρώπινο λάθος. Η ομάδα είχε απενεργοποιήσει το μηχανισμό σταθεροποίησης για να μετακινήσει τη μοτοσυκλέτα στη γραμμή εκκίνησης, και κατόπιν ξέχασαν να τον ενεργοποιήσουν και πάλι. Η Ghost Rider χρησιμοποιούσε 2 μονάδες IMU και είχε σερβομηχανισμούς που γύριζαν αυτόματα το τιμόνι προς την κατάλληλη κατεύθυνση ισορροπώντας-

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Σημειώστε πως την πρώτη εκείνη χρονιά κανένα αυτόνομο όχημα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή, με τη DARPA να οργανώνει ξανά το event το 2005, με βραβείο 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τον νικητή. Εκεί η πρόοδος των οχημάτων ήταν τεράστια, με πέντε οχήματα να τερματίζουν τη διαδρομή, ενώ η Ghost Rider δεν κατάφερε να περάσει ούτε στα δοκιμαστικά.

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Στη συνέχεια ο Levandowski εγκατέλειψε την αυτόνομη κίνηση όσον αφορά στους 2 τροχούς για να στραφεί στους 4, ως συνιδρυτής στο πρόγραμμα αυτόνομων οχημάτων της Google που κατόπιν μετονομάστηκε σε Waymo. Ο Levandowski έγινε εκατομμυριούχος από το συγκεκριμένο εγχείρημα, ενώ κατόπιν αποχώρησε από τη Waymo κλέβοντας χιλιάδες φακέλους και πατέντες αυτόνομης οδήγησης. Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλακή, όμως παρέμεινε ελεύθερος καθώς πήρε... συχωροχάρτι από τον Donald Trump την τελευταία ημέρα της προεδρίας του!

Yamaha MOTOBOT

Αφήνουμε τον Levandowski και μεταφερόμαστε στο Tokyo Motor Show του 2015, όπου η Yamaha παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Το MOTOBOT δεν ήταν μια αυτόνομη μοτοσυκλέτα, αλλά για ένα ρομπότ που μπορούσε να οδηγεί μια απλή μοτοσυκλέτα χωρίς μετατροπές.

Η Yamaha γύρισε μάλιστα ένα πολύ γουστόζικο βιντεάκι με το MOTOBOT στο οποίο συμμετείχε και ο Valentino Rossi.

Το 2017 παρουσιάστηκε το Motobot 2, που ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο, και μπορούσε να οδηγεί ταχύτερα στην πίστα μια μοτοσυκλέτα, αν και ήταν και πάλι αρκετά αργό σε σύγκριση με άνθρωπο. Έκτοτε τα ίχνη του Motobot αγνοούνται, και δεν γνωρίζουμε αν η Yamaha παράτησε την προσπάθεια, καθώς οι λόγοι πίσω από το MOTOBOT ήταν αρκετά μπερδεμένοι, και το project δεν φαινόταν να έχει κάποιο χειροπιαστό στόχο που να είχε εμπορικό αντίκτυπο. Οκ, ρομπότ που οδηγούν μοτοσυκλέτα. Για death-race φουτουριστικό ρομποτικό Πρωτάθλημα δεν ακούγεται άσχημα, αλλά δεν βλέπουμε κάποια άλλη εμπορική χρήση για το MOTOBOT.

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Yamaha έδειξε το MOTOROID, μια φουτουριστική ηλεκτρική concept μοτοσυκλέτα που ισορροπούσε μόνη της με γυροσκοπικό φαινόμενο, χρησιμποιώντας για τον σκοπό αυτό την... μπαταρία της, η οποία κινούταν δεξιά κι αριστερά με σύστημα που οι Ιάπωνες αποκαλούσαν AMCES (Active Mass Center Control System).

Τη σκυτάλη στις αυτόνομες μοτοσυκλέτες πήρε η Honda το 2017, όταν στην έκθεση τεχνολογίας CES παρουσίασε το Honda Riding Assist, ένα σύστημα που προσαρμοσμένο σε μια NC750, τη βοηθούσε να ισορροπήσει αυτόματα, με αναβάτη ή χωρίς, ενώ μπορούσε να ακολουθήσει έναν άνθρωπο με χαμηλή ταχύτητα. Στόχος ήταν "να δημιουργηθεί μια μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί μόνη της σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας την πιθανότητα πτώσης την ώρα που σταματάει ο αναβάτης." Σημειώστε πως στο πρώτο Riding Assist του big H δεν χρησιμοποιούταν γυροσκόπια, αλλά μεταβλητό ίχνος σε συνδυασμό με σερβό-μοτέρ που έστριβαν σπασμωδικά το τιμόνι εκμεταλλευόμενα το γυροσκοπικό φαινόμενο για να κρατούν όρθια τη μοτοσυκλέτα.

Honda Riding Assist-e

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Honda παρουσίασε την ηλεκτρική έκδοση του συστήματος, υπό την ονομασία Riding Assist-e.

Τον Δεκέμβριο του 2021 η Honda έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει την επόμενη γενιά Riding Assist, αυτή τη φορά κομπλέ και με γυροσκόπια, προσαρμοσμένη σε ένα Vultus. Η Honda δείχνει τη μοτοσυκλέτα να ισορροπεί μόνη της, με αναβάτη ή χωρίς, και να κινείται εμπρός αλλά και όπισθεν, ισορροπώντας χωρίς τη βοήθεια του αναβάτη, ο οποίος απλά στρίβει το τιμόνι για να επιλέξει σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Εδώ το σύστημα δείχνει σαφώς πιο ολοκληρωμένο, και ικανό να υποβοηθήσει τον αναβάτη σε ισορροπία σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις πιθανότητες πτώσης από κακό υπολογισμό όσον αφορά στην ισορροπία.

Yamaha AMSAS

Και φτάνουμε στον Νοέμβριο του 2022, όπου η Yamaha παρουσίασε τη δική της αυτό-ισορροπούμενη μοτοσυκλέτα, που χρησιμοποιεί αυτό που η εταιρεία των τριών διαπασών αποκαλεί Advanced Motorcycle Stability Assist System πάνω σε ένα R3 με... ηλεκτροκινητήρα (λέτε να δούμε ηλεκτρική μοτοσυκλέτα Yamaha με όνομα R4 στο μέλλον;), σύστημα που ανοίγει όπως και το Honda Riding Assist πολλές δυνατότητες και δρόμους που φτάνουν μέχρι την αυτόνομη οδήγηση. Όπως οι αισθητήρες ραντάρ οδηγούν σε βοηθήματα Adaptive Cruise Control, έτσι και η αυτόματη ισορροπία αρχικά βοηθά τον -αρχάριο ως επί το πλείστον- αναβάτη να μην πέφτει με χαμηλές ταχύτητες, αλλά στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει μοτοσυκλέτες που θα κινούνται μόνες τους, χωρίς καν να έχουν αναβάτη στην… πλάτη τους. Οι πιθανότητες είναι πραγματικά ατελείωτες, όμως αρχικά μιλάμε για χαμηλές ταχύτητες, λίγο πριν τη στάση.

Το Advanced Motorcycle Stability Assist System της Yamaha χρησιμοποιεί IMU 6 αξόνων, γυροσκόπια (που προεξέχουν αρκετά, στον μπροστινό τροχό αντί για τον πίσω της Honda) και σερβό-μοτέρ, ως βοήθημα ισορροπίας του αναβάτη. H Yamaha αναφέρει πως το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μοτοσυκλέτα, χωρίς αλλαγές στο πλαίσιο. Για την ώρα, όπως και το σύστημα της Honda, έτσι και της Yamaha βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, οπότε θα πρέπει να περιμένουμε λίγο, μέχρι να το δούμε να περνά σε κάποιο δίκυκλο παραγωγής, και αρκετά περισσότερο μέχρι να δούμε πραγματικά αυτόνομες μοτοσυκλέτες να βγαίνουν στην αγορά. Καθώς όμως οι εξελίξεις στους 4 τροχούς έχουν δρομολογηθεί και ήδη έχουμε αρκετά αυτόνομα οχήματα στην αγορά, ίσως να μη χρειαστεί να περιμένουμε και τόσο μέχρι να έρθει η στιγμή που θα... καλούμε τη μοτοσυκλέτα μας να έρθει να μας πάρει από το αεροδρόμιο.

Ετικέτες

Zongshen - Η πρώτη μοτοσυκλέτα με υδραυλικό τιμόνι!

Εμφανίστηκε σε πατέντα μαζί με εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης
Zongshen πατέντα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

28/1/2026

Η κινέζικη Zongshen κατέθεσε μια ενδιαφέρουσα πατέντα για τιμόνι με ηλεκτρουδραυλική υποβοήθηση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε ηλεκτρονικά βοηθήματα του αναβάτη, υποβοήθηση που στις πατέντες συνοδεύεται από εναλλακτικό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης.

Η υποβοήθηση στο τιμόνι (γνωστή και ως power-steering ή υδραυλικό τιμόνι) αποτελεί στάνταρ τεχνολογία στα αυτοκίνητα εδώ και δεκαετίες, όμως στις μοτοσυκλέτες δεν έχει βρει εφαρμογή. Τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Η Zongshen κατέθεσε πατέντα για ένα σύστημα υποβοήθησης διεύθυνσης (power steering) ειδικά σχεδιασμένο για μοτοσυκλέτες, σε συνδυασμό μάλιστα με εναλλακτικό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης (hub‑center steering). Μια εντυπωσιακή όσο ίσως και υπερβολικά πολύπλοκη πατέντα που για την ώρα δεν βλέπουμε να “εκθρονίζει” το παραδοσιακό πιρούνι, όπως δεν το εκθρόνισαν τόσα χρόνια όλα τα εναλλακτικά συστήματα διεύθυνσης που έχουν παρουσιαστεί.

Παρότι τα σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν ηλεκτροϋδραυλική ή ηλεκτρική υποβοήθηση, οι μοτοσυκλέτες δεν υιοθέτησαν ποτέ τέτοια συστήματα λόγω βάρους, πολυπλοκότητας, κ.α. Τώρα η Zongshen, μακροχρόνιος συνεργάτης της Piaggio και πλέον παρούσα στην Ευρώπη μέσω της Cyclone, φαίνεται έτοιμη να κάνει το επόμενο βήμα, τουλάχιστον σε πατέντες και ίσως σε κάποια πρωτότυπη μοτοσυκλέτα.

Zongshen

Η πατέντα περιγράφει ένα ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα υποβοήθησης με δυο έμβολα κάτω από το τιμόνι που καταγράφουν τις κινήσεις του αναβάτη. Αισθητήρες μεταφέρουν τα σήματα σε μια κεντρική ηλεκτροϋδραυλική αντλία, ενώ από εκεί, δύο υδραυλικές γραμμές κατευθύνονται προς τον μπροστινό τροχό. Ένας υδραυλικός ενεργοποιητής στο κέντρο του τροχού μετατρέπει την πίεση σε κίνηση στο εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης.

Το σύστημα επενεργεί απευθείας στον άξονα του τροχού, κάτι που καθίσταται εφικτό χάρη στη χρήση hub‑center steering αντί συμβατικού τηλεσκοπικού πιρουνιού.

Στο εναλλακτικό αυτό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης η Zongshen χρησημοποιεί μονόμπρατσο αλουμινένιο ψαλίδι, δυο αμορτισέρ, φαρδύ μπροστινό τροχό που θυμίζει τροχό… αυτοκινήτου, δισκόφρενο με δυο δαγκάνες, και ABS.

Zongshen

Το εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης κάνει αυτό που τόσο καλά έχει εξελίξει η BMW στο Telelever, προσφέροντας μικρή βύθιση στο φρενάρισμα και ανεξάρτητη λειτουργία φρένου, ανάρτησης και διεύθυνσης με μειονεκτήματα το έξτρα βάρος, το μεγαλύτερο κόστος και το μικρότερο επίπεδο πληροφόρησης του αναβάτη. Η προσθήκη power steering αυξάνει κι άλλο την πολυπλοκότητα, αλλά μπορεί να προσφέρει νέα οφέλη. Σε αντίθεση με τα αυτοκίνητα, όπου η υποβοήθηση διεύθυνσης μειώνει κυρίως την απαιτούμενη δύναμη να να στρίψεις το τιμόνι, στη μοτοσυκλέτα το κίνητρο φαίνεται να είναι η ενσωμάτωση προηγμένων ηλεκτρονικών βοηθημάτων όπως:

  • Ενισχυμένος έλεγχος ευστάθειας
  • Ημι‑αυτόματες παρεμβάσεις ασφαλείας
  • Μεταβλητή αντίσταση στο τιμόνι
  • Βοήθεια σε χαμηλές ταχύτητες

Αντίστοιχη έρευνα έχουν παρουσιάσει και οι BMW, Honda και Yamaha, που εξετάζουν power‑assisted συστήματα διεύθυνσης εδώ και χρόνια.

Zongshen

Η πατέντα δείχνει πλαίσιο παρόμοιο με αυτό της Cyclone RA 1000, της γυμνής V-2 που βασίζεται στην Aprilia Shiver 900. Το μοντέλο ήδη διαθέτει μονόμπρατσο ψαλίδι πίσω, και μια έκδοση με μονόμπρατσο και στον μπροστινό τροχό θα ήταν σίγουρα εντυπωσιακή.

Αν προχωρήσει το project της, η Zongshen θα μπορούσε να παρουσιάσει την πρώτη μοτοσυκλέτα παραγωγής με υποβοήθηση στο τιμόνι, και μένει να δούμε αν θα έχουμε σύντομα κάποιο εντυπωσιακό πρωτότυπο μοντέλο που να θυμίζει ταινία επιστημονικής φαντασίας

Ετικέτες