Yamaha - Απλοποιεί το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT
Στόχος να μπορεί να τοποθετηθεί και σε οικονομικότερα, εισαγωγικά μοντέλα
Από τον
Παύλο Καρατζά
22/1/2026
Ένα πρόσφατο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η Yamaha, παρουσιάζει μια απλούστερη εκδοχή του γνωστού συστήματος αυτόματου κιβωτίου της ιαπωνικής εταιρείας, με χαμηλότερο κόστος, που μπορεί να εγκατασταθεί σε σχεδόν οποιαδήποτε συμβατική μοτοσυκλέτα.
Το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT της Yamaha -που αλλάζει σχέσεις και με κουμπιά στο τιμόνι στην ημί-αυτόματη λειτουργία του- είναι ήδη διαθέσιμο σε διάφορα μοντέλα της εταιρείας με τρικύλινδρους και δικύλινδρους κινητήρες. Μάλιστα στο επόμενο τεύχος MOTO (#675) θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε για την δοκιμή του νέου Tracer 7 με κιβώτιο Y-AMT.
Η εταιρεία των τριών διαπασών όμως δεν σταματάει εκεί και φαίνεται πως έχει στη φαρέτρα της μια απλούστερη και φθηνότερη έκδοση του συστήματος που θα μπορούσε να βοηθήσει το Y-AMT να επεκταθεί σε ακόμη περισσότερες μοτοσυκλέτες.
Όπως αποκαλύπτεται σε νέες αιτήσεις πατέντας, το απλοποιημένο ημιαυτόματο σύστημα καταφέρνει να εξαλείψει έναν από τους δύο ενεργοποιητές που χρησιμοποιούνται στην υπάρχουσα διάταξη Y-AMT, επιτρέποντας την ταυτόχρονη λειτουργία του συμπλέκτη και του κιβωτίου ταχυτήτων από έναν μόνο ηλεκτρομηχανικό σερβομηχανισμό.
Ο σερβομηχανισμός αυτός συνδέεται με ένα εντελώς συμβατικό χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων και είναι τοποθετημένος εξωτερικά, οπότε αντικαθιστά απλά τον λεβιέ αλλαγής ταχυτήτων. Ένας σύνδεσμος περιστρέφει τον άξονα που συνήθως συνδέεται με τον λεβιέ ταχυτήτων, επιτρέποντας στον σερβομηχανισμό να εκτελεί την ίδια εργασία που συνήθως εκτελεί το αριστερό σας πόδι. Ένας δεύτερος σύνδεσμος έχει αναλάβει τον συμπλέκτη, αποσυμπλέκοντάς τον προσωρινά την ίδια στιγμή που κινεί τον λεβιέ ταχυτήτων και συμπλέκοντας ξανά αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η αλλαγή ταχυτήτων.
Ενώ αυτή η απλοποιημένη ρύθμιση σημαίνει ότι οι αλλαγές ταχυτήτων μπορούν να γίνουν όπως και στο υπάρχον σύστημα με το πάτημα ενός κουμπιού ή πλήρως αυτόματα, ανάλογα με το λογισμικό της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου που λειτουργεί το κάθε σύστημα, δεν αντιμετωπίζει το πώς η μοτοσυκλέτα μπορεί να σταματήσει με ταχύτητα ή να ξεκινήσει από στάση. Εκεί είναι που μπαίνει σε δράση το δεύτερο στοιχείο του νέου σχεδιασμού της Yamaha, με τη μορφή ενός φυγοκεντρικού συμπλέκτη. Παρόμοια με τους συμπλέκτες που βλέπουμε σε σκούτερ και σε ορισμένες άλλες μοτοσυκλέτες της νέας γενιάς αυτόματων κιβωτίων -με πιο χαρακτηριστική την νέα F450GS της BMW- ο φυγοκεντρικός συμπλέκτης της Yamaha απεμπλέκεται όταν οι στροφές πέφτουν στο ρελαντί και συμπλέκεται ξανά όταν ανοίγει το γκάζι, επιτρέποντας ομαλές εκκινήσεις και φρενάρισμα χωρίς σβήσιμο του κινητήρα.
Στην πατέντα αναφέρεται πως το σύστημα προορίζεται να εγκατασταθεί σε υπάρχοντες κινητήρες και κιβώτια ταχυτήτων, χωρίς σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό τους, επιτρέποντας στα αυτόματα μοντέλα να εξαπλωθούν πιο γρήγορα σε ένα ευρύτερο φάσμα. Οι εικόνες της πατέντας δείχνουν έναν τυπικό παράλληλο δικύλινδρο κινητήρα, όμως αν το κόστος αποδειχθεί σχετικά μικρό, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μικρές μονοκύλινδρες μοτοσυκλέτες που απευθύνονται σε αρχάριους αναβάτες να αποτελούν τον κύριο στόχο του νέου, απλοποιημένου Y-AMT.
Brembo: Λέει "άντε γεια" σε ABS και υδραυλικό κύκλωμα με το σύστημα Sensify
Με τεχνητή νοημοσύνη Brake-by-Wire, έρχεται στα αυτοκίνητα - Και στο βάθος μοτοσυκλέτα
Από τον
Θοδωρή Ξύδη
27/5/2026
Η Brembo ανακοίνωσε πως είναι έτοιμη να προχωρήσει στη μαζική παραγωγή του συστήματος Sensify, το οποίο φέρνει μεγάλες αλλαγές στα φρένα των αυτοκινήτων αρχικά, με σημαντικότερες την κατάργηση της μονάδας του ABS και του παραδοσιακού υδραυλικού κυκλώματος για την ενεργοποίηση των δαγκανών.
Με ένα τεχνολογικό άλμα που περνά κυριολεκτικά πάνω από τα παραδοσιακά συστήματα πέδησης, η Brembo έκανε λόγο για πρώτη φορά για το Sensify το 2021, το οποίο και ήθελε να φέρει στην μαζική παραγωγή στα αυτοκίνητα τρία χρόνια αργότερα, το 2024. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο πριν από αυτήν την ημερομηνία, όπως και όσα επακολούθησαν, οδήγησαν αναμενόμενα σε καθυστέρηση, με τη Brembo να παρουσιάζεται πλέον έτοιμη για το επόμενο βήμα που περνά το σύστημα της από τη θεωρία στην πράξη. Μάλιστα, οι Ιταλοί θέλουν να επιταχύνουν τις εξελίξεις ανακοινώνοντας και σχετική κοινοπραξία με την κινέζικη Ningbo Huaxiang Electronic Co., μια από τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικών συστημάτων της Κίνας (ίδιος κλάδος με Bosch και Continental) που παρέχει τα προϊόντα της σε εγχώριους κατασκευαστές αυτοκινήτου.
H Brembo παράγει ήδη μαζικά το σύστημά της για μεγάλο κατασκευαστή αυτοκινήτου τον οποίο και δεν κατονομάζει, ενώ αναφέρει, ίσως και για λόγους μάρκετινγκ ότι και άλλα συμβόλαια έχουν πάρει τον δρόμο των υπογραφών.
Με όνομα που προκύπτει από το ουσιαστικό "Sense" (Αίσθηση) και το ρήμα Simplify (Απλοποιώ), το Sensify κάνει τα πλήρως ηλεκτρονικά/ηλεκτρικά ελεγχόμενα φρένα πραγματικότητα, ενώ καταργεί επί της ουσίας το ABS, η λειτουργία του οποίου ενσωματώνεται μόνο ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα ελέγχου του συστήματος.
Το "Simplify" προκύπτει επίσης από την ουσιαστική απλοποίηση του συστήματος αφού καταργείται και το υδραυλικό κύκλωμα που μεταφέρει τη δύναμη από την τρόμπα που βρίσκεται έπειτα από το πεντάλ του φρένου στις δαγκάνες και τα τακάκια - μην ξεχνάτε ότι προς το παρόν μιλάμε για αυτοκίνητα. Η Brembo αναφέρει και τα περιβαλλοντικά οφέλη που προκύπτουν από αυτήν την κατάργηση αφού η αλλαγή των υγρών των φρένων και τα σωληνάκια του κυκλώματος περνάνε στην ιστορία, κάτι που μειώνει και το κόστος συντήρησης. Οφέλη προκύπτουν και στην ασφάλεια σύμφωνα με τους Ιταλούς αφού δεν υπάρχουν υγρά στο σύστημα που μπορεί να βράσουν σε σκληρή χρήση και να μείνει το αυτοκίνητο από φρένα, δεν υπάρχουν σωληνάκια που μπορεί να διαβρωθούν και να σπάσουν, ενώ μειώνεται και η φθορά στα τακάκια αφού δεν ακουμπάνε διαρκώς πάνω στη δισκόπλακα και έτσι φθείρονται λιγότερο.
Στο Sensify ένα ποτενσιόμετρο αναλαμβάνει να μεταφέρει την επιθυμία του οδηγού στα φρένα με τις δαγκάνες να ενεργοποιούνται ηλεκτρομηχανικά μέσω ενεργοποιητών, ενώ αισθητήρες καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τις συνθήκες και τα δεδομένα -όπως κάνει για παράδειγμα μια IMU στις μοτοσυκλέτεςς.
Στα αρχικά της σχέδια πριν από πέντε χρόνια η Brembo έδειχνε ότι το κύκλωμα δεν καταργείται εντελώς, με τους ενεργοποιητές να βρίσκονται κοντά στις δαγκάνες και όχι πάνω σε αυτές, ενώ στις τελευταίες εικόνες που έχει δώσει στη δημοσιότητα, απουσιάζει αυτή η "λεπτομέρεια". Εδώ πρέπει να αναφέρει ότι το σύστημα της Brembo είναι προσαρμόσιμο ως προς την κλίμακα/μέγεθος και την εφαρμογή του όντας σχεδιασμένο και για μελλοντικά αυτοκίνητα που θα φέρουν αμιγώς ηλεκτρομηχανικά φρένα με συστήματα αυτόνομης οδήγησης. Παρόλο που έχει σχεδιαστεί κυρίως για αυτά τα μοντέλα που καθορίζονται από το λογισμικό τους (Software Defined Vehicles), ήτοι οχήματα που βελτιώνονται ποικιλοτρόπως μόνο με αναβάθμιση του λογισμικού τους (ηλεκτρικά κυρίως), είναι σε θέση να προσαρμοστεί και σε συμβατικά συστήματα πέδησης. Για αυτό σε κάποιες εκδόσεις του διατηρεί και μικρά σωληνάκια με υγρό φρένων που παρεμβάλλονται μεταξύ ενεργοποιητή και δισκόφρενου, κάτι που ωστόσο αναιρεί σε ένα βαθμό το περιβαλλοντικό όφελος και το όφελος που προκύπτει στον τομέα της ασφάλειας. Από αυτά που καταλαβαίνουμε στα ηλεκτρικά μοντέλα μπορεί ακόμη και να χρησιμοποιήσει τους ηλεκτροκινητήρες που βρίσκονται σε κάθε άξονα για να επιβραδύνει τους τροχούς μέσω του συστήματος ανάκτησης ενέργειας. Στο βίντεο που ακολουθεί φαίνεται καλύτερα η λειτουργία του συστήματος που μπορεί να είναι και μικτή, "υβριδική", με ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες στους πίσω τροχούς, και υδραυλικούς ενεργοποιητές μπροστά.
Ένα όφελος που προκύπτει ακόμη αφορά την εξάλειψη της ανάδρασης στο πεντάλ από την εξάλειψη του ABS αλλά και τον σημαντικά μικρότερο χρόνο που χρειάζεται για να πιάσουν δουλειά οι δαγκάνες που ενεργοποιούνται από ηλεκτρικά μοτέρ. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα αυτοματοποιημένα συστήματα πέδησης που φέρουν τα σύγχρονα αυτοκίνητα τα οποία επεμβαίνουν αυτόνομα στα φρένα αν ανιχνεύσουν επικείμενη σύγκρουση με ζώο, πεζό, ποδηλάτη ή μοτοσυκλετιστή σε ταχύτητες πόλης. Κάθε χιλιοστό του δευτερολέπτου μετρά στην αποφυγή μιας σύγκρουσης.
Τα οφέλη δεν τελειώνουν εδώ αφού ειδικά στο αυτοκίνητο το Sensify μπορεί να επηρεάσει θετικά και τη δυναμική συμπεριφορά με το φρένο που βρίσκεται σε κάθε τροχό να λειτουργεί ανεξάρτητα. Αυτό γίνεται ήδη στα συμβατικά συστήματα πέδησης μέσω του συστήματος δυναμικής ευστάθειας ESP που φέρουν τα αυτοκίνητα (και αυτό ενσωματώνεται ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα), όμως εδώ ο βαθμός ανεξαρτησίας είναι ακόμη μεγαλύτερος και όπως είπαμε νωρίτερα σημαντικά μικρότερος είναι και ο χρόνος. Ανάλογα με τον τροχό που φρενάρει σε ένα αυτοκίνητο μπορεί να μεταβληθεί η ταχύτητα που μπαίνει σε μια στροφή, να σταθεροποιηθεί το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια της στροφής αλλά και να μειωθεί η πιθανότητα να γλιστρήσει με τα τέσσερα, να υποστρέψει ή να υπερστρέψει.
Με μία μόνο κεντρική μονάδα για το σύστημα που ενσωματώνει στο λογισμικό της και τεχνητή νοημοσύνη το Sensify μαθαίνει επίσης τις συνήθειες του οδηγού και προσαρμόζει το φρενάρισμα ανάλογα με το πάτημα στο πεντάλ -πότε, πού, πώς γίνεται αυτό και με ποια συχνότητα-, ενώ παρέχει και τη δυνατότητα παραμετροποίησης της αίσθησης ανάλογα με τα κέφια του οδηγού: στη σπορ οδήγηση για παράδειγμα το πεντάλ γίνεται πιο σκληρό και άμεσο και το αντίθετο σε πιο "τουριστική" χρήση. Μπορεί επίσης να προσαρμόσει την απόδοσή του ανάλογα με το αποθηκευμένο προφίλ του χρήστη του οχήματος για πλήρη εξατομίκευση.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Sensify διενεργεί διαρκώς έλεγχο για την κατάστασή του και έτσι μπορεί να προβλέψει ακόμη και βλάβη πριν αυτή γίνει πραγματικότητα, ενώ σε περίπτωση δυσλειτουργίας υπάρχει και δευτερεύον σύστημα που αναλαμβάνει δράση άμεσα, αν το κυρίως αποτύχει. Τέλος, ακόμη και κάποιος από τους τέσσερεις ενεργοποιητές (ένας για κάθε τροχό) σταματήσει να λειτουργεί, υπάρχουν οι υπόλοιποι για να σταματήσει το αυτοκίνητο με ασφάλεια με τη δύναμη της πέδησης ακόμη και σε αυτή την περίπτωση να κατανέμεται ελεγχόμενα και ανάλογα με την ανάγκη σε κάθε τροχό.
Για τη μοτοσυκλέτα η Brembo δεν κάνει φυσικά κανένα λόγο σε αυτό το σημείο, ίσως γιατί απαιτείται ακόμη μπόλικη εξέλιξη για να προκύψουν οφέλη για τους δύο τροχούς. Από τη στιγμή πάντως που με το σύστημα ασχολείται η Brembo, η ανακοίνωση του και για τον κόσμο της μοτοσυκλέτας είναι μάλλον θέμα χρόνου, εφόσον και το βάρος του συστήματος είναι τέτοιο που δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμπεριφορά. Μιλάμε φυσικά για τις ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται με γοργό ρυθμό και όχι για την έκδοση με το υδραυλικό κύκλωμα, οι οποίες ενσωματώνουν και όλα τα οφέλη του Sensify. Οψόμεθα!