Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 των MT-07, Tenere 700, Tracer 7

Με το βλέμμα στραμμένο στο E-Clutch της Honda
motomagYamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!
Από τον

Αλέξανδρο Λαμπράκη

22/4/2024

Πατέντες έκαναν την εμφάνισή τους που δείχνουν πως η Yamaha φαίνεται να ετοιμάζει ένα νέο ημι-αυτόματο κιβώτιο για τα μεσαίου κυβισμού μοντέλα της που χρησιμοποιούν τον δικύλινδρο εν σειρά CP2 κινητήρα, θέλοντας ίσως να σταθεί απέναντι στο E-Clutch της Honda που είδαμε στην EICMA 2023.

Τον Νοέμβριο του 2023 είδαμε στο Μιλάνο, στην EICMA 2023, το νέο ημι-αυτόματο σύστημα της Honda με την ονομασία E-Clutch. Στόχος του Big H, ήταν να συνδυάσει το χαμηλό βάρος και την απλή αρχιτεκτονική των μηχανικών κιβωτίων με την ευκολία του επίσης δικού της, μοναδικού στις μοτοσυκλέτες, συστήματος DCT. Η ομοιότητα βρίσκεται φυσικά μόνο στην χρήση καθώς τα συστήματα αυτά είναι τελείως διαφορετικά σε φιλοσοφία και το νέο E-Clutch της Honda είναι αντίστοιχο των κιτ που χρόνια τώρα ξέρουμε από το Enduro, ενώ σε street μοτοσυκλέτα παραγωγής είδαμε από την MVAgusta. Γι’ αυτό και τα πρώτα μοντέλα που εξόπλισε η Honda με το E-Clutch είναι τα σπορ προσανατολισμού τετρακύλινδρα, CB650R και CBR650R, θέλοντας το ιαπωνικό εργοστάσιο να δείξει σε ποιες κατηγορίες απευθύνεται το συγκεκριμένο σύστημα, διαχωρίζοντάς το από το βαρύτερο και πιο περίπλοκο στην κατασκευή DCT.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Τώρα, φαίνεται ότι η Yamaha εξελίσσει το δικό της αντίπαλο σύστημα, το οποίο όπως δείχνουν τα σχέδια από τις πατέντες, έχει σκοπό να χρησιμοποιήσει στα μοντέλα με τον CP2 κινητήρα, όπως τα MT-07 και YZF-R7. Σε αντίθεση με το υβριδικού συστήματος E-Clutch της Honda, το οποίο διατηρεί το συμπλέκτη στο χέρι, το εργοστάσιο της Iwata μοιάζει να ακολουθεί διαφορετική πορεία, με πιο συμβατική αρχιτεκτονική. Αφαιρεί έτσι εντελώς, τόσο τον συμπλέκτη στο χέρι, όσο και τον επιλογέα στο πόδι και στην θέση τους φέρνει κουμπιά στο γκριπ. Ας μην το μπερδέψει κανείς με άλλες αυτόματες μοτοσυκλέτες που έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν, όπως της Aprilia καθώς εκεί είχαμε CVT μετάδοση και εδώ ένα κανονικό κιβώτιο που απλά αλλάζει μόνο τους τις σχέσεις.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Yamaha πειραματίζεται με αυτόματο κιβώτιο σε μοτοσυκλέτες. Ήδη από το 2006, η εταιρεία είχε για πρώτη φορά φέρει το YCC-S (Yamaha Chip Controlled Shifting), με το οποίο εξόπλιζε το μεγάλο τουριστικό της μοντέλο, FJR 1300. Ο τρόπος που δούλευε το εν λόγω σύστημα ήταν αρκετά κοντά σε αυτόν που συναντάμε στο Honda E-Clutch. Με το κιβώτιο να παραμένει συμβατικό, χωρίς όμως μανέτα για τον συμπλέκτη, ο αναβάτης είχε δύο επιλογές για τις αλλαγές ταχυτήτων, είτε με τον κλασσικό λεβιέ στο πόδι, είτε μέσω ενός μοχλού στο αριστερό grip.

Το YCC-S χρησιμοποιούσε δύο ηλεκτρονικά ελεγχόμενους αισθητήρες, έναν για τον συμπλέκτη και έναν για τον επιλογέα, ενώ συνεργαζόταν με την ECU και πλήθος αισθητήρων, ώστε να γνωρίζει κάθε στιγμή την θέση της μοτοσυκλέτας. Μόλις ο αναβάτης αποφάσιζε ότι ήθελε να ανεβάσει ή να κατεβάσει ταχύτητα, το YCC-S ενεργοποιούσε ηλεκτρονικά τον συμπλέκτη, εξασφαλίζοντας την ομαλή εμπλοκή των γραναζιών. Ρόλο που σε διαφορετική περίπτωση αναλαμβάνει να κάνει ο αναβάτης με το χέρι του. Ταυτόχρονα, το YCC-S εξασφάλιζε τον σωστό χρονισμό ανάφλεξης και τις στροφές του κινητήρα, με σκοπό την όσο το δυνατόν πιο ομαλή αλλαγή σχέσης. Προσοχή, αν και θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το quickshifter που γνωρίζουμε σήμερα, δεν μιλάμε για το ίδιο πράγμα, καθώς το quickshifter χρειάζεται τον συμπλέκτη για την εκκίνηση.

Το νέο εδώ είναι ότι δεν μιλάμε πλέον για ένα μεγάλο και ακριβό τουριστικό μοντέλο όπως το FJR1300, αλλά για μοτοσυκλέτες μεσαίου κυβισμού και αρκετά χαμηλότερες σε κόστος αγοράς. Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να αποτελέσει άμεσο ανταγωνιστή του E-Clutch της Honda. Με δεδομένο ότι ο CP2 κινητήρας χρησιμοποιείται σε διάφορα μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων των Tracer 7, YZF-R7, XSR700 και Tenere 700, θα μπορούσαμε πολύ εύκολα να το δούμε σε διάφορες κατηγορίες. Ειδικά, στα Tracer 7 και Tenere 700 θα ταίριαζε γάντι, καθώς στοχεύουν στην τουριστική χρήση, κάνοντας την ζωή του αναβάτη πιο εύκολη στην κάλυψη πολλών χιλιομέτρων.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Ο τρόπος που λειτουργεί είναι σχετικά απλός και έχει ως εξής. Όπως βλέπουμε στα σχέδια της πατέντας, υπάρχουν δύο κουμπιά στο αριστερό grip, ένα για ανεβάσματα και ένα για κατεβάσματα, ενώ ένα ζευγάρι ηλεκτρονικά ελεγχόμενων ρυθμιστών εντοπίζεται ακριβώς πάνω από το κιβώτιο μετάδοσης. Ένας στα αριστερά, ο οποίος αναλαμβάνει την λειτουργία του επιλογέα και ένας στα δεξιά για τον συμπλέκτη. Ένας σερβομηχανισμός μεταφράζει τις εντολές του αναβάτη, στην αντίστοιχη λειτουργία για το σύστημα μετάδοσης. Με αυτό τον τρόπο, το σύστημα εξασφαλίζει ομαλές αλλαγές ταχυτήτων, ενώ ταυτόχρονα διαχειρίζεται την σύμπλεξη/αποσύμπλεξη του συμπλέκτη, τόσο εν κινήσει όσο και όταν η μοτοσυκλέτα είναι σταματημένη. Όπως βλέπουμε, οι πατέντες της Yamaha θα μπορούσαν επίσης να εφαρμοστούν και σε μία πλήρως αυτόματη λειτουργία, με το τύπου YCC-S νέο σύστημα να ελέγχει πλήρως αυτόματα τις αλλαγές ταχυτήτων.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Η μονάδα ελέγχου είναι τοποθετημένη εξωτερικά στην αριστερή πλευρά του πλαισίου τύπου χωροδικτύωμα, όπου τροφοδοτείται με φρέσκο και δροσερό αέρα για την ψύξη του, μέσω ενός αεραγωγού στο ρεζερβουάρ.. Μία δεύτερη μονάδα ελέγχου, για την οποία δεν γίνεται αναφορά στις πατέντες, ως προς το γιατί είναι εκεί, εντοπίζεται στην άλλη πλευρά του πλαισίου. Το νέο σύστημα μετάδοσης εμφανίζεται και σε μία ακόμη πατέντα, όμως το βλέπουμε πάνω σε ένα YZF-R7. Εκεί, αναφέρεται η θέση έδρασης της μονάδας ελέγχου, όχι όμως και ο σκοπός λειτουργίας της, ενώ και η ύπαρξη λεβιέ ταχυτήτων (χωρίς ωστόσο συμπλέκτη) δεν συνάδει με τα κείμενα της πατέντας.

Yamaha – Ετοιμάζει ημι-αυτόματο κιβώτιο για τον CP2 κινητήρα της!

Μαζί με το ημι-αυτόματο κιβώτιο, το MT-07 που απεικονίζεται στις πατέντες δείχνει επίσης να έχει και αρκετές εμφανισιακές διαφορές, σε σχέση με όσες γενιές γνωρίζουμε ήδη. Παρά το ότι είναι αρκετά πρόχειρα σχεδιασμένο εξωτερικά, βλέπουμε ότι τα πλαστικά δεν θυμίζουν αυτή την έκδοση της γυμνής μοτοσυκλέτας ή κάποια παλαιότερη, ενώ η σέλα είναι διαφορετικά, όπως και οι αεραγωγοί στα πλαϊνά του ρεζερβουάρ, οι οποίοι στέλνουν απευθείας κρύο αέρα στις μονάδες ελέγχου. Το ίδιο ισχύει και για τα καλύμματα του ψυγείου, αλλά και το μπροστινό φτερό. Η πιο σημαντική ίσως διαφορά που βλέπουμε είναι το ανεστραμμένο τηλεσκοπικό πιρούνι μπροστά (όπως έχει ήδη το YZF-R7), σε αντίθεση με το συμβατικό που εξοπλίζεται η τρέχουσα έκδοση του MT-07.

Όπως συμβαίνει με την Honda και το E-Clutch, έτσι και εδώ το σύστημα της Yamaha είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί με συμβατικό κιβώτιο, χωρίς κάποια σημαντική αλλαγή στα μηχανικά του μέρη. Επομένως, όπως και με την Honda μιλάμε για ξεχωριστή έκδοση, ή προαιρετικό εξοπλισμό, που σημαίνει ότι η επιλογή για συμβατικό χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων παραμένει. Όσοι λοιπόν θέλουν την απλότητα ενός μηχανικού συστήματος, θα μπορούν να βρουν αυτό που αναζητούν. Αναμφίβολα, όμως, μία νέα τεχνολογία όπως αυτή, θα δώσει την ευκαιρία σε μεγαλύτερο κοινό να μπει στον χώρο της μοτοσυκλέτα ή να επιστρέψει μετά από χρόνια.

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις