Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Honda: Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά! - Έρχεται για να προσφέρει έλεγχο ακριβείας

Θα κάνει τη διαφορά πρώτα στους αγώνες - Τι δείχνουν οι πατέντες
Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

8/5/2026

Η Honda θέλει να δώσει απόλυτο έλεγχο στον αναβάτη αναφορικά με τον έλεγχο της ροπής που παράγει ένας ηλεκτρικός κινητήρας σε όλες τις ταχύτητες κίνησης και από στάση, με τις πατέντες να δείχνουν ότι εξελίσσει εικονικό συμπλέκτη ακριβώς για αυτόν τον σκοπό.

Το "πώς και δεν το είχε σκεφτεί κανείς" μέχρι τώρα είναι η πρώτη σκέψη κοιτάζοντας τις πατέντες της Honda, όμως αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια αφού πριν από την ιαπωνική εταιρεία παρόμοια συστήματα φαίνεται να εξετάσουν και οι KYMCO και Zero. Η ιαπωνική εταιρεία που "πολεμά" τη μανέτα του συμπλέκτη σχεδόν από την ίδρυσή της ώστε να φτιάξει όσο το δυνατό πιο φιλικές προς όλους μοτοσυκλέτες, τώρα θέλει να το επαναφέρει, τουλάχιστον στα ηλεκτρικά.

Ο "ηλεκτρονικός" συμπλέκτης της Honda δεν είναι ηλεκτρονικός ούτε συμπλέκτης, όπως ίσως διαβάσετε  αλλού, αλλά virtual, με το λογισμικό να έχει εδώ τον πρώτο ρόλο στην προσομοίωση της συμπεριφοράς του συμπλέκτη ενός συμβατικού κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Οι πατέντες δείχνουν το σύστημα να έχει εφαρμοστεί στο ηλεκτρικό concept Honda CR Electric Proto της HRC, την ηλεκτρική MX των Ιαπώνων με τους μηχανικούς της Honda να έχουν σκεφτεί κάθε μικρή λεπτομέρεια για να φέρουν την αίσθηση που λαμβάνει ο αναβάτης πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας. 

Στα αριστερά του τιμονιού βλέπουμε να υπάρχει κανονικά μανέτα μόνο που δεν ενώνεται φυσικά με συμπλέκτη, αφού ο τελευταίος όπως είπαμε δεν υπάρχει. Αυτό που κάνει η μανέτα είναι να ελέγχει τη ροή του ρεύματος ανεξάρτητα από το πόσο περιστρέφει ο αναβάτης το δεξιό γκριπ, όπως δηλαδή ελέγχει τη ροπή που φτάνει στον πίσω τροχό ένας συμβατικός συμπλέκτης.

Στις πατέντες η Honda πάει και ένα βήμα παραπέρα με την εγκατάσταση μικρών ηλεκτρικών μοτέρ στο τιμόνι για τη δημιουργία τεχνητών κραδασμών ώστε η αίσθηση που έχει ο αναβάτης να είναι ακόμη πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας όταν χειρίζεται τη μανέτα του συμπλέκτη και του "γκαζιού".

Αυτό που επίσης έχει μεγάλη σημασία, και ο εικονικός συμπλέκτης της Honda προσπαθεί να προσομοιώσει, είναι να δίνει τη δυνατότητα στον αναβάτη να "στροφάρει" τον κινητήρα και έπειτα να απελευθερώνει τη μανέτα για γρήγορες "συμβατικές" εκκινήσεις, οι οποίες τουλάχιστον στους αγώνες παίζουν μεγάλο ρόλο. 

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Η ιαπωνική εταιρεία έχει ήδη πειραματιστεί στην πράξη τοποθετώντας συμβατικό συμπλέκτη και βολάν στην ηλεκτρική της trial μοτοσυκλέτα, για βελτίωση της ισορροπίας μέσω της μεγάλης περιστρεφόμενης μάζας του βολάν, αφού δεν υπάρχει κάτι που να περιστρέφεται σε έναν ηλεκτρικό κινητήρα όταν η μοτοσυκλέτα δεν κινείται, αλλά και για έξτρα ώθηση-κλωτσιά από χαμηλά όταν ο αναβάτης επιθυμήσει κάτι τέτοιο για να ξεπεράσει ένα εμπόδιο. Με το νέο ηλεκτρονικό της σύστημα θέλει να το κάνει αυτό χωρίς βολάν και φυσικό συμπλέκτη.

Το σύστημα θα μπορούσε να έχει εφαρμογή και σε μοτοσυκλέτες δρόμου μαζικής παραγωγής προσφέροντας τις υπηρεσίες του τόσο σε περιβάλλον πόλης όσο και στην εκτός δρόμου οδήγηση.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Πηγή: MCNA