Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Ο Barry Sheene εισήχθη επίσημα στο Hall of Fame των MotoGP

Το μετάλλιο παρέλαβε ο γιος του, Freddie Sheene
Sheene
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

7/8/2026

Ο Barry Sheene γίνεται ένας από τους πρώτους αναβάτες που εντάσσονται στο νέο MotoGP Hall of Fame, μια αναγνώριση που ξεκίνησε το 2025 για τους κορυφαίους της ιστορίας του θεσμού.

Λίγες ημέρες πριν από το Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας στο Silverstone, τα MotoGP τίμησαν ένα από τους σπουδαίους αναβάτες της ιστορίας τους. Ο Barry Sheene εισήχθη επίσημα στο MotoGP Hall of Fame, σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε στο κέντρο του Λονδίνου.

Ο δύο φορές Παγκόσμιος Πρωταθλητής της κορυφαίας κατηγορίας αγώνων μοτοσυκλέτας, το 1976 και το 1977, αποτελεί μία εμβληματική προσωπικότητα των αγώνων μοτοσυκλέτας. Εκτός από τις επιτυχίες του στην πίστα, ξεχώρισε για τον έντονο χαρακτήρα και τη δημοτικότητά του, όντας σύμβολο μιας πιο "ανέμελης" εποχής, κάτι ίσως πιο κοντά σε rockstar παρά στους σημερινούς υπεραθλητές-ρομπότ, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στην προβολή και διάδοση του αθλήματος διεθνώς.

Sheene

Ο Sheene ανέβηκε στο βάθρο ήδη από τον πρώτο του αγώνα στα 125 κυβικά. το 1971, ενώ έκανε το ίδιο και στο ντεμπούτο του στην κορυφαία κατηγορία το 1974. Την πρώτη του νίκη πέτυχε στο ολλανδικό TT του 1975, ενώ συνολικά κατέγραψε 19 νίκες και 40 βάθρα στην κορυφαία κατηγορία μέσα σε εννέα πλήρεις αγωνιστικές σεζόν.

Sheene

Έμεινε στην ιστορία για τις μεγάλες μονομαχίες του με τον Kenny Roberts στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το 1982 διεκδικούσε τον τρίτο του παγκόσμιο τίτλο, έχοντας πέντε βάθρα στους επτά πρώτους αγώνες, όμως ένας σοβαρός τραυματισμός στις δοκιμές του βρετανικού Grand Prix στο Silverstone έβαλε τέλος στις ελπίδες του. Παρ' όλα αυτά επέστρεψε στην ενεργό δράση και συνέχισε να αγωνίζεται για δύο ακόμη χρόνια, με τελευταίο του βάθρο την τρίτη θέση, στο βρεγμένο Kyalami το 1984.

Αν και ο Barry Sheene έφυγε από τη ζωή το 2003, στην τελετή στο Λονδίνο παρευρέθηκε ο γιος του, Freddie Sheene, ο οποίος παρέλαβε το μετάλλιο του MotoGP Hall of Fame από τον CEO του MotoGP Group, Carmelo Ezpeleta.

Sheene

Το MotoGP Hall of Fame θεσπίστηκε το 2025 και αποτελεί μία επιπλέον διάκριση για αναβάτες που έχουν κατακτήσει τίτλους στην κορυφαία κατηγορία ή έχουν σημειώσει τουλάχιστον 25 νίκες σε Grand Prix MotoGP, τιμώντας τους κορυφαίους στην ιστορία του θεσμού.