Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Honda: Κάνει τη Σαχάρα χρυσωρυχείο στην κατασκευή δρόμων - Για 1η φορά χρήση άμμου από έρημο

Μέσω της PathAhead οι Ιάπωνες παρουσίασαν το νέο τεχνητό υλικό Rising Sand
Δρόμος Honda υλικό Rising Sand
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

7/4/2026

Η άμμος της ερήμου ήταν μέχρι πρότινος ένα υλικό που δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην οδοποιία και τις οικοδομές και η νεοσύστατη PathAhead της Honda είναι η εταιρεία που έρχεται για να το αλλάξει αυτό με το Rising Sand και μια τεχνολογία που δίνει λύσεις ποικιλοτρόπως.

Η νέα startup εταιρεία της Honda προέκυψε από το πρόγραμμα δημιουργίας νέων επιχειρήσεων "IGNITION" των Ιαπώνων και κάνει ντεμπούτο παρουσιάζοντας το νέο υλικό που βάζει στο παιχνίδι την άμμο της ερήμου στην κατασκευή δρόμων.    

Όπως στα κτίρια, η άμμος είναι ένα από τα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή δρόμων και η άμμος που πληροί τις προδιαγραφές για αυτόν τον σκοπό είναι εκείνη που βρίσκεται στη θάλασσα, τα ποτάμια και τα λατομεία. Η άμμος της ερήμου δεν πληροί τις προδιαγραφές γιατί οι κόκκοι της είναι πιο λείοι και στρογγυλοί από αυτό που χρειάζεται στην οδοποιία, τα κτήρια και τις υποδομές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, μεταξύ άλλων η Σαουδική Αραβία, η οποία εισάγει άμμο για να οτιδήποτε χρειάζεται να χτίσει και να κατασκευάσει!

Δρόμος Honda υλικό Rising Sand
Η διαδικασία κοκκοποίησης της Honda για τη δημιουργία του Rising Sand

Ως το δεύτερο πιο χρησιμοποιημένο υλικό στον πλανήτη από τον άνθρωπο μετά το... νερό, υπολογίζεται ότι περίπου 50 δισ. τόνοι άμμου (και χώματος) χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο στις κατασκευές σε όλον τον κόσμο με ρυθμό που σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπει την φυσική αναπλήρωση της άμμου, η οποία έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία στη διατήρηση οικοσυστημάτων στις περιοχές που βρίσκεται -ακόμη περισσότερο στα ποτάμια-, της βιοποικιλότητας αλλά και του περιορισμού των φυσικών καταστροφών σε τοπικό επίπεδο -όπως πλημμύρες-, ειδικά στα ποτάμια.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον τεράστιο περιβαλλοντικό αντίκτυπο που έχει η αφαίρεση τόσο μεγάλων ποσοτήτων άμμου από ποτάμια, λίμνες και θάλασσες, ενώ σίγουρα κανείς δεν μπορεί να φανταστεί αυτή τη στιγμή ότι υπάρχει σχετική έλλειψη άμμου σε όλον τον κόσμο για κατασκευές, λόγω των περιορισμών που προσπαθούν να επιβάλλουν κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί στην ανεξέλεγκτη συλλογή της από οπουδήποτε.

Δρόμος Honda υλικό Rising Sand

Το τεχνητό αδρανές Rising Sand δημιουργείται έπειτα από κοκκοποίηση της άμμου που προέρχεται από έρημο, με αύξηση από 100 μm σε κόκκους διαμέτρου μερικών χιλιοστών, με την τεχνολογία που έχει αναπτύξει η Honda. Σύμφωνα με την PathAhead, έχει διάρκεια ζωής που φτάνει τα 20 χρόνια, η χρήση του έναντι άμμου θαλάσσης ή ποταμιών μειώνει το κόστος κατά 60%, ενώ μειώνεται σημαντικά και ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος. 

Η εταιρεία αναφέρει επίσης ότι έναντι αντίστοιχων φυσικών αδρανών υλικών η αντοχή του παρουσιάζεται αυξημένη κατά 2,5 φορές. Έτσι η τυπική διάρκεια ζωής ενός δρόμου μπορεί να αυξηθεί από τα 10 σε περισσότερα από 20 χρόνια και έτσι μειώνεται κατά 60% το κόστος, ενώ η τιμή του Rising Sand αναμένεται να είναι κοντά σε εκείνη των συμβατικών υλικών που χρησιμοποιούνται στην οδοποιία.

Δρόμος Honda υλικό Rising Sand
Το πάνω δεξί κομμάτι οδοστρώματος περιέχει Rising Sand σε αντίθεση με το αριστερό που έχει φυσικά δομικά υλικά

Στο τιμόνι της νεοσύστατης PathAhead βρίσκεται ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Masayuki Iga. Ο Ιάπωνας πέρασε 11 χρόνια στη Honda R&D κάνοντας έρευνα σε διάφορα υλικά στο ομώνυμο ερευνητικό τμήμα των Ιαπώνων και εξειδικεύτηκε στην εξέλιξη ατσάλινων φύλλων για χρήση στην αυτοκινητοβιομηχανία αλλά και στην εξέλιξη βιώσιμων υλικών.

Η Honda αναμένεται να χτίσει εργοστάσιο επεξεργασίας στην Κένυα το 2028 για να παράγει τοπικά Rising Sand σε μια στρατηγική κίνηση με την αφρικάνικη ήπειρο να έχει μόλις το 20% των δρόμων της με ασφαλτόστρωση. Σε συνδυασμό με την ελλιπή τους συντήρηση το κόστος μεταφορών στην Αφρική υπολογίζεται ότι είναι τρεις φορές υψηλότερο έναντι πιο αναπτυγμένων περιοχών του πλανήτη.

Δρόμος Honda υλικό Rising Sand
Ο Masayuki Iga με ένα κομμάτι δρόμου με Rising Sand

Honda και PathAhead φαίνεται να έχουν έναν θησαυρό στα χέρια τους που θα αξιοποιήσουν αρχικά στην Αφρική. Μετά από αυτήν την εξέλιξη πότε άραγε θα αρχίσουμε να ανησυχούμε και για τις ερήμους του πλανήτη;