Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Απεβίωσε ο Jeff Smith (1934-2026), δις Παγκόσμιος Πρωταθλητής Motocross

Ένας σημαντικός άνθρωπος του off-road αφήνει πίσω του μια τεράστια κληρονομιά
Jeff Smith Passed
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

26/3/2026

Ο Βρετανός θρύλος του motocross και trial, με τίτλους και διακρίσεις που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, πέθανε σε ηλικία 91 ετών.

Η FIM ανακοίνωσε με θλίψη τον θάνατο του Jeff Smith MBE, ενός από τους κορυφαίους αναβάτες off-road της εποχής του και Παγκόσμιου Πρωταθλητή 500cc Motocross το 1964 και το 1965.

Γεννημένος στο Colne της Μεγάλης Βρετανίας στις 14 Οκτωβρίου 1934, ο Smith ήρθε σε επαφή με τις μοτοσυκλέτες από πολύ μικρή ηλικία, όταν ο πατέρας του τού χάρισε την πρώτη του μοτοσυκλέτα σε ηλικία μόλις εννέα ετών. Ξεκινώντας από χωράφια της περιοχής και τοπικούς αγώνες trial, το ταλέντο του φάνηκε νωρίς, κατακτώντας το πρώτο του χρυσό μετάλλιο στο International Six Days Trial το 1950, σε ηλικία μόλις 16 ετών, το πρώτο από συνολικά οκτώ χρυσά μετάλλια στη διοργάνωση.

Jeff Smith

Το 1952 προσλήφθηκε ως μαθητευόμενος μηχανικός στη BSA και πολύ σύντομα δικαίωσε τη βρετανική εταιρεία, κατακτώντας το Βρετανικό Πρωτάθλημα Trial το 1953 και το 1954, με δικές της μοτοσυκλέτες. Πολυδιάστατος αναβάτης, ο Smith διακρίθηκε και στο motocross, πετυχαίνοντας την πρώτη του νίκη σε Grand Prix στο Ολλανδικό GP το 1954. Συνολικά, κατέγραψε 30 νίκες σε Grand Prix και 53 νίκες αγωνιστικών σκελών στο ΜΧ.

Jeff Smith

Το 1955 κατέκτησε το Scottish Six Days Trial, καθώς και τον πρώτο από τους εννέα τίτλους του στο Βρετανικό Πρωτάθλημα 500cc Motocross (1955, 1956, 1960-1965, 1967), ενώ ήταν και ο κορυφαίος σε βαθμούς αναβάτης στο Motocross des Nations (Motocross των Εθνών) της FIM. Έναν χρόνο αργότερα υπερασπίστηκε τον τίτλο του και οδήγησε τη Μεγάλη Βρετανία στη νίκη στο Motocross des Nations, επίτευγμα που επανέλαβε συνολικά επτά φορές (1956, 1957, 1959, 1960, 1964, 1965, 1967). Παράλληλα, κατέκτησε δύο φορές και το Trophee des Nations (250 κυβικά) το 1961 και 1962.

Μεταξύ των ιστορικών του κατορθωμάτων, ο Smith ήταν ο τελευταίος πρωταθλητής στα 500 κυβικά του ΜΧ με τετράχρονη μοτοσυκλέτα πριν την σαρωτική πλημμυρίδα των δίχρονων που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες.

Jeff Smith

Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση στις αρχές της δεκαετίας του 1970, μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συνέχισε να δραστηριοποιείται στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παραμένοντας πάντα κοντά στο άθλημα. Παράλληλα, επισκεπτόταν συχνά την πατρίδα του και τους παλιούς του αντιπάλους, μεταξύ των οποίων και τον στενό του φίλο Arthur Lampkin, ο οποίος επίσης έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.

Jeff Smith

Ο Jeff Smith απεβίωσε σε ηλικία 91 ετών, έπειτα από σύντομη ασθένεια. Ο Πρόεδρος της FIM, Jorge Viegas, καθώς και σύσσωμη η οικογένεια της ομοσπονδίας, εξέφρασαν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς την οικογένεια και τους φίλους του.

Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην παγκόσμια κοινότητα της μοτοσυκλέτας.

Jeff Smith