Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Yamaha: Από ανακυκλωμένο αλουμίνιο όλοι οι κύλινδροι DiASil έως το 2030

Μείωση εκπομπών CO₂ κατά περίπου 47.000 τόνους ετησίως
Iwata
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/10/2026

Η Yamaha ξεκινά σταδιακά την αντικατάσταση του πρωτογενούς αλουμινίου με ανακυκλωμένο κράμα στους κυλίνδρους DiASil, με στόχο η μετάβαση να έχει ολοκληρωθεί έως το 2030.

Η Yamaha Motor ανακοίνωσε ότι θα αλλάξει σταδιακά την πρώτη ύλη που χρησιμοποιεί για την κατασκευή των κυλίνδρων DiASil, αντικαθιστώντας το συμβατικό πρωτογενές αλουμίνιο με ανακυκλωμένο κράμα αλουμινίου. Σύμφωνα με την εκτίμηση της εταιρείας, όταν η αλλαγή ολοκληρωθεί σε όλα τα μοντέλα που χρησιμοποιούν κυλίνδρους DiASil, το 2030, θα μειωθούν οι εκπομπές CO₂ κατά περίπου 47.000 τόνους τον χρόνο.

Ο DiASil (Die-casting Aluminum-Silicon) είναι ένας κύλινδρος από μασίφ αλουμίνιο, χωρίς χιτώνιο από σίδηρο και χωρίς επιμετάλλωση. Η Yamaha ανέπτυξε τη συγκεκριμένη τεχνολογία και το 2002 έγινε η πρώτη εταιρεία στον κόσμο που κατάφερε να την εφαρμόσει σε μαζική παραγωγή. Έκτοτε, οι κύλινδροι DiASil χρησιμοποιούνται σε αρκετά μοντέλα μοτοσυκλετών και scooter της.

Cylinder

Η κατασκευή από αλουμίνιο προσφέρει υψηλή αντοχή στη φθορά, καθώς και αποτελεσματική απαγωγή θερμότητας. Παράλληλα, μειώνει το βάρος και διευκολύνει την ανακύκλωση του υλικού, ενώ περιορίζει και το κόστος παραγωγής.

Μέχρι σήμερα, όμως, η Yamaha χρησιμοποιούσε αποκλειστικά πρωτογενή κράματα αλουμινίου για τους DiASil κυλίνδρους της. Ο λόγος είναι ότι τα συμβατικά ανακυκλωμένα κράματα περιέχουν ποσότητες προσμίξεων, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν χαρακτηριστικά που είναι κρίσιμα για τον συγκεκριμένο τύπο κυλίνδρου, όπως τη μικροδομή του μετάλλου, τις επιφανειακές της ιδιότητες και την αντοχή στη διάβρωση.

Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, η Yamaha ανέπτυξε ένα νέο ανακυκλωμένο κράμα αλουμινίου με μηχανικά και χημικά χαρακτηριστικά αντίστοιχα του πρωτογενούς υλικού. Η ανάπτυξη βασίστηκε σε σχεδιασμό του υλικού μέσω υπολογισμών και ακολούθησε σειρά δοκιμών και αξιολογήσεων σε πραγματικά οχήματα.

Σύμφωνα με τη Yamaha, οι δοκιμές επιβεβαίωσαν ότι το νέο ανακυκλωμένο κράμα καλύπτει όλες τις απαιτήσεις λειτουργίας του DiASil, επιτρέποντας την παραγωγή των κυλίνδρων με τις ίδιες διαδικασίες που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα.

Diasil

Η μετάβαση θα ξεκινήσει από commuter μοντέλα που κατασκευάζονται στην Ινδονησία και στη συνέχεια θα επεκταθεί σταδιακά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η συγκεκριμένη αλλαγή αποτελεί μέρος του περιβαλλοντικού σχεδιασμού της Yamaha Motor για το 2050, με στόχο την επίτευξη ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της εταιρείας. Η Yamaha έχει θέσει ως επιμέρους στόχο μέχρι το 2030 να χρησιμοποιεί βιώσιμες εναλλακτικές πρώτες ύλες για το 100% του αλουμινίου που καταναλώνεται στη δική της παραγωγή.

Με τους κυλίνδρους DiASil να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές αλουμινίου στους κινητήρες της, η αλλαγή της πρώτης ύλης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα της Yamaha προς αυτόν τον στόχο.

Ετικέτες