Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Δημοπρατείται η Aprilia RS125R με την οποία ο Valentino Rossi νίκησε το πρώτο του Grand Prix

Η εργοστασιακή μοτοσυκλέτα του 1996 με την οποία ο "Γιατρός" κατέκτησε την πρώτη του νίκη στα GP125.
Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

11/5/2026

Μία σημαντική αγωνιστική μοτοσυκλέτα για την σύγχρονη εποχή του μηχανοκίνητου αθλητισμού ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια, καθώς η Aprilia RS125R του Valentino Rossi από τη σεζόν του 1996 βγαίνει στο σφυρί από τον οίκο Sotheby’s.

Η συγκεκριμένη δίχρονη αγωνιστική μοτοσυκλέτα δεν είναι απλώς μία εργοστασιακή 125 GP. Πρόκειται για τη μοτοσυκλέτα με την οποία ο Valentino Rossi πανηγύρισε την πρώτη του νίκη σε Grand Prix, στο Brno της Τσεχίας το 1996, βάζοντας τότε τα θεμέλια για μία από τις σπουδαιότερες καριέρες στην ιστορία των αγώνων ταχύτητας.

Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί από τον οίκο πλειστηριασμών Sotheby’s, με την εκτιμώμενη τιμή πώλησης να κυμαίνεται μεταξύ 100.000 και 150.000 ευρώ. Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόκειται για δημοπρασία χωρίς ελάχιστη τιμή, το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από το ενδιαφέρον των συλλεκτών και των φίλων του Rossi όταν ανοίξει η διαδικασία στις 13 Μαΐου 2026. Για να παρακολουθήσετε ή να συμμετάσχετε στη δημοπρασία: rmsothebys.com/auctions/s0526/lots/r0015-1996-aprilia-rs125r

Για τους φίλους των MotoGP, η συγκεκριμένη RS125R έχει ανεκτίμητη ιστορική σημασία. Πάνω σε αυτήν τη μοτοσυκλέτα ο νεαρός τότε Ιταλός ξεκίνησε την πορεία που αργότερα θα τον οδηγούσε σε 115 νίκες σε Grand Prix και σε εννέα παγκόσμιους τίτλους, μετατρέποντάς τον σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους αθλητές του πλανήτη.

Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion

Η μοτοσυκλέτα προέρχεται από την πρώτη σεζόν του Rossi στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα GP125 το 1996, όταν αγωνιζόταν με τη Scuderia AGV Aprilia και φυσικά έφερε ήδη το εμβληματικό νούμερο 46. Το αγωνιστικό χρώμα έχει διατηρηθεί στην αυθεντική του μορφή, όπως ακριβώς χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της σεζόν.

Η χρονιά είχε ξεκινήσει με έκτη θέση στο ντεμπούτο του, ενώ ακολούθησαν σταθερά αποτελέσματα σε πίστες όπως Jerez, Mugello και Suzuka. Το πρώτο βάθρο ήρθε στην Αυστρία με τρίτη θέση, πριν φτάσει η ιστορική νίκη στο Brno που ουσιαστικά σηματοδότησε την έναρξη ενός θρύλου.

Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion

Για τους συλλέκτες, ιδιαίτερη αξία έχει το γεγονός ότι η μοτοσυκλέτα συνοδεύεται από πλήρη εργοστασιακή τεκμηρίωση. Στο πακέτο περιλαμβάνονται τα επίσημα έγγραφα που επιβεβαιώνουν τη συμμετοχή της σε όλη τη σεζόν του 1996, έγγραφα μεταβίβασης που αποτυπώνουν το ιστορικό ιδιοκτησίας, καθώς και σημείωση του θρυλικού manager της ομάδας της Aprilia, Mauro Noccioli.

Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion

Ακόμη σημαντικότερο είναι στα έγγραφα φαίνεται ότι ο κινητήρας που βρίσκεται στη μοτοσυκλέτα είναι ο ίδιος με τον οποίο ο Rossi κατέκτησε εκείνη την πρώτη νίκη στο Brno.

Η Aprilia πούλησε τη μοτοσυκλέτα σε ιδιώτη τον Ιανουάριο του 1997, ενώ ο σημερινός κάτοχος την έχει στην ιδιοκτησία του από το 2013.

Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion

Για όποιον αναζητά ένα πραγματικό κομμάτι από την ιστορία των αγώνων Grand Prix, δύσκολα θα υπάρξει σύντομα, κάποια αντίστοιχης ιστορικής βαρύτητας μοτοσυκλέτα διαθέσιμη.