Yamaha - Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser

Με μία πηγή κεντρικά τοποθετημένη για όλα τα φωτιστικά σώματα της μοτοσυκλέτας, που θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα LED
motomagYamaha – Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser
Από τον

Αλέξανδρο Λαμπράκη

30/11/2023

Η Yamaha φαίνεται ότι δουλεύει πάνω σε φώτα τεχνολογίας laser, που όπως βλέπουμε από τις πατέντες αφορούν όλα τα φωτιστικά σώματα, τόσο μπροστά όσο και πίσω, χρησιμοποιώντας μία μοναδική μονάδα laser, μειώνοντας έτσι το κόστος αλλά και τις διαστάσεις, σε σχέση με τα laser που χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητα.

Η τεχνολογία laser δεν είναι άγνωστη, καθώς στην αυτοκινητοβιομηχανία υπάρχει ήδη σχεδόν μία δεκαετία, ειδικά στα ακριβά μοντέλα. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε δει να γίνεται η μετάβαση στις μοτοσυκλέτες, κυρίως λόγω του υψηλού της κόστους, που δεν δικαιολογεί την σχετικά μικρή διαφορά απόδοσης των laser φωτιστικών σωμάτων σε σχέση με τα φθηνότερα LED. Μέχρι και η BMW, που χρησιμοποιεί από το 2014 laser φώτα σε πολλά μοντέλα αυτοκινήτων της, δεν έχει εμφανίσει κάτι περισσότερο από ένα πρωτότυπο K 1600 GTL στην έκθεση Consumers Electronics Show, το 2016 που δεν προχώρησε λόγω του κόστους της συγκεκριμένης εφαρμογής. Το κόστος ήταν μάλιστα τόσο μεγάλο, που θα αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της τελικής τιμής της μοτοσυκλέτας, με τον κίνδυνο να σπάσουν τα φώτα να ελλοχεύει συνεχώς. Μην ξεχνάμε πως η BMW είναι μία από τις εταιρείες που ασχολείται σε τεράστιο βαθμό με το θέμα του φωτισμού των μοτοσυκλετών της, ακόμα και σε βάρος της ομορφιάς (θυμηθείτε την πρώτη γενιά S 1000 RR) για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, χωρίς να τυφλώνει τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου. Η έλευση της cornering τεχνολογίας για τους προβολείς, απλοποίησε τα πράγματα και τα LED φώτα παρέμειναν.

Yamaha – Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser

Κάπου εδώ έρχεται η Yamaha για να αλλάξει τα δεδομένα, με νέες πατέντες που είδαν το φως της δημοσιότητας να μαρτυρούν ότι δουλεύει πάνω σε ένα σύστημα φωτισμού που αξιοποιεί την τεχνολογία laser. Βέβαια, στην προκειμένη περίπτωση βλέπουμε κάποιες διαφορές, καθώς το εργοστάσιο της Iwata φαίνεται να χρησιμοποιεί μία μονάδα laser για όλα τα φωτιστικά σώματα της μοτοσυκλέτας. Πέρα από το κόστος, το οποίο είναι χαμηλότερο στην εφαρμογή της Yamaha, η χρήση μίας πηγής για το laser προσφέρει και το όφελος των πιο μαζεμένων διαστάσεων, σε σχέση με τα παραδοσιακά laser φώτα, ενώ ταυτόχρονα μειώνει το βάρος της μοτοσυκλέτας. Συν τοις άλλοις, η επιλογή της τοποθέητησης της πηγής του laser βοηθάει στη συγκέντρωση μαζών κοντά στο κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας. Το έχουμε πει ξανά, η κατανομή του βάρους είναι πολύ πιο σημαντική από τα ίδια τα κιλά, καθώς όσο ελαφρύ κι αν είναι ένα δίκυκλο, αν δεν έχει καλό ζύγισμα, τότε δεν θα έχει και καλή συμπεριφορά κατά την οδήγηση.

Yamaha – Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser

Η ιδέα είναι απλή. Με τη μονάδα του laser τοποθετημένη στο κέντρο, οπτικές ίνες αναλαμβάνουν την μεταφορά του φωτός όπου χρειάζεται, συμπεριλαμβανομένου του προβολέα, του πίσω φαναριού, τη βάση πινακίδας πίσω, τα φλας αλλά και τα όργανα της μοτοσυκλέτας. Στις πατέντες της Yamaha βλέπουμε μία μοτοσυκλέτα -που θυμίζει την πρώτη γενιά των MT-09- και ένα σκούτερ. Στην πρώτη περίπτωση το laser είναι τοποθετημένο κάτω από την σέλα, ενώ στο σκούτερ το βρίσκουμε στο τμήμα του πατώματος. Από εκεί, οπτικές ίνες αναλαμβάνουν να στείλουν φως μπροστά και πίσω, ενώ βλέπουμε ότι υπάρχουν και διακόπτες για την ενεργοποίηση / απενεργοποίηση των φώτων, αλλά και φίλτρα που μεταβάλλουν τη φωτεινότητα.

Η τοποθέτηση του laser στο κέντρο της μοτοσυκλέτας, κρυμμένο από την άμεση επαφή με τα στοιχεία της φύσης -αλλά και με το έδαφος σε περίπτωση πτώσης- έχει επίσης και το όφελος της προστασίας από κάποια ζημιά, πέραν της συγκέντρωσης των μαζών. Με τις οπτικές ίνες να αναλαμβάνουν τη μεταφορά της δέσμης στον προβολέα, οι λάμπες από μόνες τους θα είναι φθηνές και ελαφριές, ενώ η αντικατάστασή τους θα γίνεται εύκολα.

Yamaha – Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser

Η Yamaha δεν είναι η μόνη που έχει ψάξει το θέμα των laser, με την αντίπαλη Honda να καταθέτει πατέντες πίσω στο 2018, παρουσιάζοντας όμοιο σκεπτικό. Όπως εδώ, έτσι και στα έγγραφα του Big H, η πηγή του laser βρισκόταν κάτω από τη σέλα, με την μεταφορά του φωτός να γίνεται με οπτικές ίνες. Σε αντίθεση όμως με τη Yamaha, η Honda χρησιμοποιούσε δύο παροχές laser, που αφορούσαν αποκλειστικά τον μπροστινό προβολέα, μία για τα φώτα πορείας και μία για τη μεγάλη σκάλα. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερο κόστος και βάρος, σε σχέση με τη μία πηγή laser του εργοστασίου της Iwata που στόχο έχει να δίνει φως όπου χρειάζεται, τόσο για μεγάλη όσο και για μεσαία σκάλα. Η πατέντα που εφάρμοσε η Honda, όμως, αναδεικνύει ένα ακόμα πλεονέκτημα των laser, έναντι των υπόλοιπων τεχνολογιών. Η μεγάλη σκάλα θα μπορούσε να προέρχεται από οπτική ίνα που θα βρίσκεται πάνω στους καθρέπτες σε ορισμένες μοτοσυκλέτες, ένα σημείο εξαιρετικά μικρό για να χωρέσει λάμπα.

Yamaha – Πατέντες για νέο σύστημα φωτισμού laser

Τώρα μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί, γιατί να χρησιμοποιήσουμε laser αφού τα σύγχρονα LED κάνουν μία χαρά την δουλειά τους και αντέχουν αρκετά στον χρόνο. Ο λόγος είναι ότι η ισχυρή δέσμη μπορεί να φωτίσει μέχρι και 600 μέτρα μπροστά, στην περίπτωση των αυτοκινήτων, έχοντας τον ρόλο της μεγάλης σκάλας, ενώ για τα φώτα πορείας χρησιμοποιούνται LED. Συνήθως το laser ενεργοποιείται μόνο σε υψηλές ταχύτητες και με την προϋπόθεση ότι ο δρόμος μπροστά είναι άδειος. Το φως που εκπέμπουν είναι μπλε, όμως με την χρήση στρωμάτων κίτρινου φωσφόρου, μετατρέπεται σε έντονο λευκό. Στην συνέχεια, στα συμβατικά laser φώτα, το φως ανακλάται ξανά για να δημιουργηθεί δέσμη κατάλληλη για τον φωτισμό του δρόμου.

Η πατέντα της Yamaha σίγουρα φέρνει πιο κοντά την προοπτική να δούμε laser φώτα και στις μοτοσυκλέτες. Η πρόοδος όμως των φθηνότερων LED είναι ταχύτατη, όντας πλέον πολύ καλύτερα από όταν η BMW παρουσίασε τους προβολείς laser στα αυτοκίνητά της, πριν από σχεδόν μία δεκαετία. Ίσως, λοιπόν, η ευκαιρία να γίνει mainstream στον χώρο της μοτοσυκλέτας να έχει παρέλθει, όμως είναι σίγουρο ότι αν το κόστος είναι λογικό και η πατέντα προχωρήσει από τη θεωρία στην εφαρμογή, τότε θα το δούμε σε κάποιο επόμενο μοντέλο της Yamaha ή στην ανανέωση κάποιου υπάρχοντος.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις