Από τον
Κώστα Γκαζή
13/2/2026
Η κυβέρνηση του Donald Trump ανακοίνωσε την πιο ριζική περιβαλλοντική ανατροπή των τελευταίων δεκαετιών σε παγκόσμιο επίπεδο, καταργώντας το “endangerment finding” του 2009 (την απόφαση διαπίστωσης κινδύνου για το περιβάλλον από εκπομπές ρύπων), της επιστημονικής και νομικής βάσης πάνω στην οποία στηρίζονταν όλοι οι ομοσπονδιακοί περιορισμοί εκπομπών ρύπων για αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, φορτηγά, εργοστάσια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Έτσι, με μία κίνηση, οι ΗΠΑ παύουν πλέον να ρυθμίζουν ομοσπονδιακά τα αέρια του θερμοκηπίου όπως το CO₂ και το μεθάνιο, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για το περιβάλλον και τις αγορές σε παγκόσμια κλίμακα.
Η απόφαση χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως “η μεγαλύτερη απορρύθμιση περιβαλλοντικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ”, ενώ για την ώρα όλα είναι ρευστά, και επειδή κανείς δεν περίμενε τέτοια απόφαση κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς θα επακολουθήσει.
Ας δούμε χοντρικά τι σημαίνει αρχικά η κατάργηση του “endangerment finding”:
- Αρχικά καταργούνται τα ομοσπονδιακά όρια εκπομπών για αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, καθώς η EPA (Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ) δεν έχει πλέον νομική βάση να επιβάλλει στάνταρ εκπομπών ρύπων στα οχήματα.
- Οι πολιτείες δεν μπορούν να βασιστούν σε ομοσπονδιακούς κανόνες για να επιβάλουν μέτρα που να αφορούν σε εκπομπές ρύπων.
- Η Καλιφόρνια και οι πολιτείες που ακολουθούν τα δικά τους πρότυπα θα χρειαστεί να κινηθούν νομικά για να διατηρήσουν τα δικά τους όρια.
- Οι κατασκευαστές θα μπορούν να πουλούν οχήματα με υψηλότερες εκπομπές, εφόσον δεν υπάρχουν πλέον ομοσπονδιακές απαιτήσεις συμμόρφωσης.
Η εφαρμογή είναι άμεση: η EPA απλώς παύει να ρυθμίζει τα αέρια του θερμοκηπίου, και οι προηγούμενοι κανονισμοί παύουν να ισχύουν!
Τα οφέλη που υποστηρίζει ο Trump πως θα φέρει η απόφαση αυτή είναι τα ακόλουθα:
- Μείωση κόστους για τους κατασκευαστές, που δεν χρειάζεται πλέον να επενδύουν σε τεχνολογίες μείωσης εκπομπών.
- Φθηνότερα αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες για τους καταναλωτές, λόγω χαμηλότερου κόστους συμμόρφωσης. Ο Τραμπ κάνει λόγο για 2.400 δολάρια λιγότερα για κάθε αυτοκίνητο.
- Ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας, η οποία σύμφωνα με τον Trump "απελευθερώνεται από περιττούς κανονισμούς".
- Αύξηση θέσεων εργασίας σε τομείς που είχαν πιεστεί από τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Από την άλλη οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η κατάργηση της απόφασης του endangerment finding αφαιρεί κάθε ομοσπονδιακό μηχανισμό περιορισμού CO₂, του βασικού αερίου που προκαλεί κλιματική αλλαγή. Έτσι οι εκπομπές από εργοστάσια, αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες θα αυξηθούν σημαντικά και οι ΗΠΑ ενδέχεται να χάσουν δεκαετίες προόδου σε τεχνολογίες καθαρών κινητήρων, φίλτρων εργοστασίων κλπ. -πέρα από την περιβαλλοντική μόλυνση την οποία οι Ινδοί βιώνουν στο πετσί τους και θα μπορούσε να μεταφερθεί σταδιακά και στον υπόλοιπο πλανήτη αν ισχύσει η απόφαση Τραμπ, ο οποίος συν τοις άλλοις πριμοδοτεί πλέον και το... κάρβουνο ως καθαρό καύσιμο! Φυσικά οι αντιδράσεις ήταν άμεσες, και ένας ευρύς συνασπισμός περιβαλλοντικών οργανώσεων, νομικών φορέων και κρατικών αξιωματούχων ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει νομικά κατά της απόφασης της κυβέρνησης Trump να ανακαλέσει το Endangerment Finding της EPA του 2009.
Με βάση αναφορές και δημόσιες δηλώσεις, οι βασικοί φορείς που αναμένεται να ηγηθούν των προσφυγών είναι οι εξής:
Περιβαλλοντικές νομικές οργανώσεις
- Η Earthjustice δήλωσε ότι θα αμφισβητήσει τη νομιμότητα της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και αντιεπιστημονική, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Clean Air Act.
- Το Natural Resources Defense Council (NRDC) δεσμεύτηκε ότι θα πολεμήσει την EPA “σε κάθε βήμα”.
Πολιτείες και τοπικές κυβερνήσεις
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom, ανακοίνωσε ότι η πολιτεία θα κινηθεί νομικά κατά της απόφασης, ενώ κι άλλες πολιτείες που τελούν υπό τους Δημοκρατικούς αναμένεται να συμμετάσχουν σε κοινές προσφυγές.
Οργανώσεις υγείας και δημόσιου συμφέροντος
Η American Lung Association (Η ένωση για την υγεία των πνευμόνων) ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στο δικαστήριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση “μαύρη μέρα για την επιστήμη και την υγεία”.
Ομάδες διεκδίκησης δικαιωμάτων
Η Our Children’s Trust δήλωσε ότι θα καταθέσει προσφυγή εκ μέρους νέων, υποστηρίζοντας ότι η κατάργηση παραβιάζει τα δικαιώματα των παιδιών.
Κατασκευαστές
Στις νομικές προσφυγές αναμένονται να καταφύγουν και οι κατασκευαστές που έχουν ήδη επενδύσει σε καθαρές τεχνολογίες, οι οποίοι φοβούνται ότι η απορρύθμιση δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό.
Σημειώστε πως σε μια ασυνήθιστη κίνηση, ο πρόεδρος του μεγαλύτερου συνδικάτου εργαζομένων της EPA (AFGE Council 238) καταδίκασε δημόσια την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την “βαθιά προδοσία” της αποστολής της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ.
Οι προσφυγές αναμένεται να βασιστούν στο επιχείρημα ότι η EPA αγνοεί “’ένα βουνό επιστημονικών αποδείξεων” που δείχνουν ότι τα αέρια του θερμοκηπίου θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ευημερία των πολιτών. Η υπόθεση αναμένεται να εξεταστεί αρχικά από το Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον, ενώ νομικοί ειδικοί θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι θα φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα ακολουθήσει τις ΗΠΑ σε χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων με την ΕΕ να έχει δεσμευτεί σε Euro 7 για αυτοκίνητα, Euro 5+ και μελλοντικά Euro 6 για μοτοσυκλέτες και στόχους μηδενικών εκπομπών έως το 2035.
Η απόφαση των ΗΠΑ δεν αλλάζει τη νομική υποχρέωση της ΕΕ να μειώσει τις εκπομπές, αν και σίγουρα δίνει τροφή για σκέψη: να αντισταθούμε συνεχίζοντας τον αγώνα υπέρ ενός πιο καθαρού περιβάλλοντος, ή να αγνοήσουμε επιστημονικές έρευνες, ακολουθώντας τον Τραμπ για το καλό της αγοράς και των κατασκευαστών μας;
Αν οι ΗΠΑ άρουν τους περιορισμούς, αλλά η Ευρώπη τους διατηρήσει, η αγορά αναμένεται να χωριστεί σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία στις ΗΠΑ θα ξεκινήσει διάθεση πιο "βρώμικων" και φθηνότερων μοντέλων, ενώ στην Ε.Ε. τα μοντέλα αυτοκινήτου και μοτοσυκλετών θα είναι πιο καθαρά, αλλά και ακριβότερα. Έτσι οι κατασκευαστές ίσως χρειαστούν να διαχωρίσουν την παραγωγή τους, σε "βρώμικα" και "καθαρά" μοντέλα για τις δυο πλευρές του Ατλαντικού, κάτι που θα ανέβαζε το κόστος τόσο για τα εργοστάσια όσο και για τους τελικούς καταναλωτές. Από την άλλη, αν οι λίγες αμερικάνικες εταιρείες μοτοσυκλετών που υφίστανται σήμερα (Harley - Indian) σταματήσουν την παραγωγή Euro 5+ μοντέλων, αυτό θα σήμαινε την απόσυρσή τους από τις αγορές της Ευρώπης. Το θέλουν όμως αυτό οι Αμερικανοί;
Ταυτόχρονα, η άρση των περιορισμών ρύπων στις ΗΠΑ θα μπορούσε να σημάνει την έλευση πολλών ιδιαίτερα φθηνών κινεζικών μοντέλων χωρίς προδιαγραφές ρύπων, ζημιώνοντας τόσο τις αμερικάνικες, όσο και τις ιαπωνικές και ευρωπαϊκές προτάσεις που θα πωλούνται πλέον ακόμα ακριβότερα.
Χαοτική κατάσταση, ανυπολόγιστες συνέπειες, και η συνέχεια αναμένεται στα δικαστήρια...
Η ύπαρξη της σχάρας είναι σύμφωνα με τον Ιάπωνα κατασκευαστή, μελετημένη ώστε να αντέχει βάρος για να τοποθετήσεις πρόσθετες αποσκευές, αλλά πραγματικά έχουμε την απορία αν θα οδηγείται εύκολα τοποθετώντας βάρος τόσο ψηλά, ή θα είναι επικίνδυνα τα πράγματα με μόλις μερικές μοίρες κλίσης. Το Tricity βέβαια έχει ένα μετατρόχιο που του χαρίζει μεγάλη σταθερότητα ενώ το σύστημα του Niken, που έχει στους δύο μπροστινούς τροχούς, εγγυάται την ευκολία στο στρίψιμο. Αλλά και πάλι το βάρος τόσο ψηλά θα ήταν απαγορευτικό στις περισσότερες περιπτώσεις. Βέβαια οι παραδοσιακές εταιρείες στην Ιαπωνία δηλώνουν στην ονομασία τους και την περιοχή και έτσι από το όνομα καταλαβαίνεις πως η εταιρεία αυτή βρίσκεται στο μητροπολιτικό Τόκυο, σε μια αστική περιοχή με την καλύτερη ασφαλτόστρωση του κόσμου, χωρίς λακκούβες, χωρίς έντονες υψομετρικές διαφορές και πάντα με δρόμους σαν χαλί. Η περιορισμένη της παραγωγή ίσα που φτάνει για ένα πελατολόγιο που αντλείται από αυτή την περιοχή και σε ένα περιβάλλον με τέτοιους δρόμους, ισορροπείς και αυγό στο τιμόνι, πόσο μάλλον μία υπερκατασκευή πάνω από το κεφάλι σου. Στο ταξίδι προς το μέρος που θα κατασκηνώσεις, αυτό είναι σίγουρα πιο δύσκολο…
