Κράνος μοτοσυκλέτας με έμπνευση από τις ζώνες ασφαλείας αυτοκινήτων

Νέα πατέντα της Autoliv φέρνει τον μηχανισμό αδράνειας στους ιμάντες του κράνους
Autoliv
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/4/2026

Η Autoliv μεταφέρει την τεχνολογία των ζωνών ασφαλείας στα κράνη μοτοσυκλέτας, με στόχο την καλύτερη εφαρμογή και αυξημένη προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η σουηδική Autoliv, η μεγαλύτερη προμηθεύτρια συστημάτων παθητικής ασφάλειας στον κόσμο δεν είναι άγνωστη στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παρότι ο κύριος τομέας που δραστηριοποιείται αφορά τα αυτοκίνητα.

Autoliv

Με στόχο να συμβάλει στη προστασία ζωών, η εταιρεία επενδύει έντονα στην ασφάλεια και των δύο τροχών. Μετά από προηγούμενες τεχνολογίες που έχει παρουσιάσει, όπως ενσωματωμένοι αερόσακοι σε μοτοσυκλετιστικά μπουφάν και σακίδια ή αυτόνομα γιλέκα-αερόσακοι, αλλά και συνεργασίες όπως αυτή με την ιταλική Airoh για κράνη με αερόσακο ή τη Yamaha για τον αερόσακο του Tricity, τώρα στρέφεται σε μια διαφορετική αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, την εφαρμογή της τεχνολογίας ζωνών ασφαλείας στους ιμάντες του κράνους.

Autoliv

Η βασική ιδέα πίσω από τη νέα πατέντα είναι η ενσωμάτωση ενός μηχανισμού προέντασης και αδράνειας, ακριβώς στη λογική του μηχανισμού που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες ζώνες τριών σημείων στα αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα σύστημα που επιτρέπει στον ιμάντα να ξετυλίγεται ελεύθερα όταν τραβιέται ομαλά, τον ασφαλίζει και μαζεύει αυτόματα, αλλά και τον κλειδώνει άμεσα σε περίπτωση έντονης κίνησης, όπως σε ένα ατύχημα.

Στην περίπτωση του κράνους, αυτό μεταφράζεται σε έναν ιμάντα που προσαρμόζεται αυτόματα στο κεφάλι του αναβάτη. Ο χρήστης τραβά τον ιμάντα για να φορέσει το κράνος και, μόλις αυτό τοποθετηθεί και ο ιμάντας κλείσει, ο μηχανισμός σαν ζώνη αυτοκινήτου τον σφίγγει αυτόματα, εξαλείφοντας τον κίνδυνο να παραμείνει χαλαρός. Είναι μια προσέγγιση που ουσιαστικά αφαιρεί την ανθρώπινη αβλεψία, η οποία αποτελεί συχνά κρίσιμο παράγοντα σε ζητήματα ασφάλειας.

Autoliv

Παράλληλα, το σύστημα μελετά και εφαρμογές με έναν πρόσθετο ιμάντα που περνά πίσω από τον αυχένα, εμπνευσμένο από τις ζώνες τριών σημείων. Αυτό το στοιχείο αυξάνει τη σταθερότητα του κράνους, ειδικά τη στιγμή που ενεργοποιείται ο μηχανισμός κλειδώματος, περιορίζοντας περαιτέρω την πιθανότητα μετακίνησης του κράνους.

Autoliv

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της πατέντας είναι η ευκολία χρήσης. Σύμφωνα με την περιγραφή, ο αναβάτης δεν χρειάζεται καν να ανοίξει τον ιμάντα για να φορέσει ή να αφαιρέσει το κράνος. Αρκεί να τραβήξει τους ιμάντες στην άκρη ώστε να δημιουργηθεί αρκετός χώρος, να τοποθετήσει το κράνος και στη συνέχεια το σύστημα αναλαμβάνει να το ασφαλίσει στη σωστή θέση.

Σε περίπτωση ατυχήματος, ο μηχανισμός αδράνειας ενεργοποιείται άμεσα, εμποδίζοντας οποιαδήποτε χαλάρωση των ιμάντων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράνος παραμένει σταθερά στη θέση του, μεγιστοποιώντας την προστασία του αναβάτη.

Autoliv

Η Autoliv δεν σταματά εκεί. Το σύστημα συνοδεύεται και από ηλεκτρονική επιτήρηση: αισθητήρες στον μηχανισμό κλειδώματος ανιχνεύουν αν ο ιμάντας δεν έχει ασφαλίσει σωστά και ειδοποιούν τον χρήστη μέσω δονήσεων, ηχητικών σημάτων ή ακόμη και οπτικών ενδείξεων στη ζελατίνα. Για την τροφοδοσία αυτών των λειτουργιών, η εταιρεία διερευνά λύσεις όπως ενσωματωμένα ηλιακά πάνελ ή μικρές γεννήτριες που αξιοποιούν τη ροή του αέρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, πρόκειται για πατέντα και όχι για έτοιμο προϊόν σε στάδιο παραγωγής. Ωστόσο, η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη προσέγγιση είναι αρκετά σαφής, αν η σωστή εφαρμογή του κράνους μπορεί να γίνει αυτόματη και αλάνθαστη, τότε ένα κρίσιμο κομμάτι της ασφάλειας όλων μας βελτιώνεται σημαντικά.

Autoliv

Σε έναν κόσμο όπου πολλά ατυχήματα δεν οφείλονται μόνο στην έλλειψη εξοπλισμού αλλά και στη λανθασμένη χρήση του, η ιδέα της Autoliv δείχνει όχι απλώς ενδιαφέρουσα, αλλά και σημαντική. Αν και μένει να δούμε αν θα περάσει στην παραγωγή, πώς θα επηρεάσει το συνολικό βάρος του κράνους και το εάν η υλοποίηση αυτής της καινοτομίας είναι κάτι που θα αγκαλιάσει ο κόσμος της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση η πατέντα αυτή αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς ένα μέλλον όπου η τεχνολογία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην προστασία ζωών.

 

 

ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

Το λεξικό των ρυθμίσεων
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

2/12/2016

Η σωστή ρύθμιση των αναρτήσεων μιας μοτοσυκλέτας είναι πολύ σημαντική, όχι μόνο για την άνεση ή την σπορ συμπεριφορά της, αλλά κυρίως για την ασφάλειά μας. Οι περισσότεροι αναβάτες και κυρίως οι κάτοχοι σπορ μοτοσυκλετών, αναζητούν τον “γκουρού” που θα τους κάνει τις “μαγικές” ρυθμίσεις στη μοτοσυκλέτα τους, ενώ κάποιοι άλλοι αδιαφορούν τελείως ή δεν αγγίζουν τις εργοστασιακές ρυθμίσεις επειδή φοβούνται ότι δεν έχουν τις γνώσεις για κάτι τέτοιο. Ελπίζουμε ότι όταν θα ολοκληρώσετε την ανάγνωση αυτού του άρθρου, θα έχετε μάθει όσα χρειάζονται για να πιάσετε στα χέρια σας το κατσαβίδι και να σετάρετε τις αναρτήσεις της μοτοσυκλέτας σας μόνοι σας.

Το πρώτο πράγμα που χρειάζεται να μάθετε είναι τί στο καλό κάνει η κάθε ρύθμιση και τι επιπτώσεις έχει στην συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας

 

ΠΡΟΦΟΡΤΙΣΗ ΕΛΑΤΗΡΙΟΥ - Τι κάνει;

Μεταβάλλοντας την προφόρτιση ελατηρίου μεταβάλουμε ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΔΥΟ διαφορετικά πράγματα. Το πρώτο είναι εύκολα ορατό με το μάτι και είναι η απόσταση της μοτοσυκλέτας από την επιφάνεια του δρόμου. Το δεύτερο όμως είναι αόρατο και είναι το Sag. Ο λόγος για να αυξήσουμε ή να μειώσουμε την προφόρτιση του ελατηρίου είναι η αντίστοιχη αύξηση ή μείωση του φορτίου πάνω στην μοτοσυκλέτα (π.χ. δεύτερο άτομο, φορτωμένη για ταξίδι κ.τ.λ.). Σκοπός μας όταν ρυθμίζουμε την προφόρτιση είναι να διατηρήσουμε την απόσταση που είχε η μοτοσυκλέτα μας από το έδαφος (πίσω και εμπρός) όπως ήταν πριν την φορτώσουμε με πράγματα ή πριν κάτσει δεύτερο άτομο στην σέλα. Το όριο στο πόσο θα προφορτίσουμε το ελατήριο μας το βάζει το Sag.

To Sag είναι η διαδρομή των αναρτήσεων που καταναλώνεται από το βάρος της ίδιας της μοτοσυκλέτας πριν καβαλήσει άνθρωπος πάνω της. Με άλλα λόγια, αν ανασηκώσεις την ουρά της μοτοσυκλέτα σου στον αέρα για ένα, δύο ή τρεις πόντους θα δεις ότι ο πίσω τροχός συνεχίζει να ακουμπά στο έδαφος. Το ίδιο θα συμβεί και με τον εμπρός τροχό αν ανασηκώσεις το εμπρός μέρος της μοτοσυκλέτας. Οι on-off και Off-Road μοτοσυκλέτες έχουν πολύ μεγαλύτερο Sag από τους 2-3 πόντους των street μοτοσυκλετών. Αυτή η διαφορά οφείλεται διότι το Sag είναι απαραίτητο για την σταθερότητα της μοτοσυκλέτας όταν περνάει πάνω από ανωμαλίες. Όσο πιο ανώμαλη είναι η επιφάνεια του δρόμου (off-road οδήγηση, πολλά εξογκώματα στο δρόμο) τόσο μεγαλύτερο sag χρειαζόμαστε. Οπότε, αυξάνοντας την προφόρτιση ελατηρίου για να αποκτήσει ξανά η μοτοσυκλέτα μας την ίδια απόσταση από το έδαφος (εμπρός και πίσω) που είχε πριν την  φορτώσουμε, προσέχουμε παράλληλα να διατηρήσουμε το sag στα επίπεδα που ήταν πριν. Ένα πολύ μικρό sag ή ακόμα χειρότερα ένα μηδενικό sag θα κάνει την μοτοσυκλέτα να συμπεριφέρεται σαν να μην έχει καθόλου αναρτήσεις όταν περνάει πάνω από ανωμαλίες και οι τροχοί θα χάνουν την επαφή τους με το οδόστρωμα, επηρεάζοντας την ευστάθεια και το συνολικό κράτημα της μοτοσυκλέτας.

 

ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ- Τι κάνει;

Η απόσβεση επαναφοράς είναι η δεύτερη πιο κοινή ρύθμιση που υπάρχει στις αναρτήσεις και δουλειά της είναι να ελέγχει την εκτόνωση του ελατηρίου μετά τη συμπίεση. Χοντρικά, διαχειρίζεται την ταχύτητα επιστροφής του τροχού στην αρχική του θέση μετά από την συμπίεσή του από ένα εξόγκωμα ή και από το φρενάρισμα στην περίπτωση της εμπρός ανάρτησης. Για την πίσω ανάρτηση, αν η απόσβεση επαναφοράς είναι πολύ χαλαρή και αφήνει το ελατήριο να ”τινάξει” απότομα πίσω στη θέση του τον τροχό, έχει ως αποτέλεσμα εμφάνιση ανεπιθύμητων ταλαντώσεων της ουράς,  που μπορούν να μεταφερθούν μέσω του πλαισίου έως το τιμόνι και να γίνουν έντονα κουνήματα. Στην περίπτωση της εμπρός ανάρτησης, η απότομη επαναφορά μπορεί να προκαλέσει γλιστρήματα του εμπρός τροχού στην είσοδο της στροφής την στιγμή που χαλαρώνεις την δύναμη στην μανέτα του φρένου, καθώς τα λάστιχα σιχαίνονται τις απότομες μεταβολές δυνάμεων. Επίσης, λόγο της απότομης έκτασης του πιρουνιού μεταβάλλεται απότομα και η γεωμετρία της μοτοσυκλέτας εκείνη την στιγμή, με σύνηθες αποτέλεσμα να ανοίγει την τροχιά της, δυσκολεύοντάς την να στρίψει με κλειστές γραμμές και απαιτώντας να πλαγιάσεις περισσότερο την μοτοσυκλέτα .

Από την άλλη μεριά, μια υπερβολικά σφιχτή απόσβεση επαναφοράς, δεν επιτρέπει στους τροχούς να ακολουθήσουν την επιφάνεια του δρόμου, αφού δεν προλαβαίνουν να επιστρέψουν εγκαίρως στην θέση τους και να ετοιμαστούν να αντιμετωπίσουν την επόμενη ανωμαλία του δρόμου. Άρα, όσο περισσότερες ανωμαλίες έχει ο δρόμος, τόσο πιο γρήγορα πρέπει να επιστρέφουν οι τροχοί στην αρχική τους θέση μετά από κάθε ανωμαλία.

Εδώ πρέπει να προσθέσουμε, ότι η ρύθμιση της απόσβεσης επαναφοράς επηρεάζει από 10% έως 20% ΚΑΙ την απόσβεση συμπίεσης, αναλόγως της ποιότητας κατασκευής ή του σχεδιασμού των αναρτήσεών μας. Οπότε αν σφίξετε για παράδειγμα 5 κλικ την επαναφορά έχετε ταυτόχρονα σφίξει 1 με 2 κλικ ΚΑΙ την συμπίεση χωρίς καν να πειράξετε τις ρυθμίσεις της. Αυτός είναι και ο λόγος που στις πιο φτηνές αναρτήσεις με μία μόνο ρύθμιση, οι κατασκευαστές επιλέγουν εκείνη της απόσβεσης επαναφοράς και παραλείπουν της συμπίεσης.

 

 

ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗΣ – Τι κάνει;
Η απόσβεση συμπίεσης ουσιαστικά επιβραδύνει την απότομη κίνηση των τροχών προς τα πάνω. Η χρησιμότητά της είναι κυρίως στο να ελέγξουμε τις μεταβολές των φορτίων που ασκούνται στις αναρτήσεις κατά την επιβράδυνση, την επιτάχυνση αλλά και μέσα στις στροφές (ιδιαίτερα στις απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, όπως ένα εσάκι σε μια πίστα κ.τ.λ.). Μία πολύ χαλαρή απόσβεση συμπίεσης στο πιρούνι θα κάνει την μοτοσυκλέτα να βουτάει απότομα στα δυνατά φρεναρίσματα με αποτέλεσμα να αποφορτίζεται ο πίσω τροχός, προκαλώντας αστάθεια. Επίσης, η χαλαρή απόσβεση συμπίεσης, αφήνει  το πιρούνι να καταναλώσει μεγάλο μέρος της διαδρομής του στο φρενάρισμα, μην αφήνοντας επαρκή αποθέματα διαδρομής στην ανάρτηση για να αντιμετωπίσει ένα εξόγκωμα του δρόμου, όταν φρενάρουμε σε δρόμο με ανωμαλίες. Στην πίστα, η πολύ χαλαρή απόσβεση συμπίεσης μειώνει την αίσθηση ακρίβειας του εμπρός συστήματος όταν αλλάζεις απότομα κατεύθυνση μέσα σε ένα εσάκι. Οι επιπτώσεις στην πίσω ανάρτηση από μια χαλαρή απόσβεση συμπίεσης φαίνεται μέσα στη στροφή και στις απότομες αλλαγές πορείας, όπου η μοτοσυκλέτα μοιάζει σαν να “βουλιάζει” απότομα από την φυγόκεντρο και δείχνει σαν να καθυστερεί να ακολουθήσει το εμπρός τμήμα της μοτοσυκλέτας. Επίσης, η χαλαρή απόσβεση συμπίεσης, μειώνει την αίσθηση που μεταφέρει το πιρούνι στα χέρια του αναβάτη στις πολύ υψηλές ταχύτητες.

Στο άλλο άκρο,( δηλαδή όταν σφίξουμε υπερβολικά την απόσβεση συμπίεσης), δυσκολεύουμε την ανάρτηση να χρησιμοποιήσει όλη τη διαδρομή της  και ταυτόχρονα μειώνουμε το κράτημα των ελαστικών στις στροφές! Όπως είπαμε πιο πάνω, τα ελαστικά σιχαίνονται να τους ασκούνται απότομες μεταβολές δυνάμεων. Μία από τις σημαντικές δουλειές που κάνουν οι αναρτήσεις, είναι να ομαλοποιούν την μεταφορά δυνάμεων από τις κινήσεις της μοτοσυκλέτας και του αναβάτη προς τα ελαστικά. Μια πολύ σφιχτή απόσβεση συμπίεσης δυσκολεύει αυτή την δουλειά των αναρτήσεων. Είναι ο συμβιβασμός που πρέπει να κάνεις μεταξύ ακρίβειας χειρισμών/αίσθησης με την απώλεια πρόσφυσης.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ

 

Εργοστασιακές ρυθμίσεις

 

Οι ρυθμίσεις των αναρτήσεων από τα εργοστάσια συνήθως είναι για αναβάτες 75 κιλών και ανάλογη της χρήσης της μοτοσυκλέτας και τις φιλοσοφίας της εκάστοτε ομάδας δοκιμαστών της εταιρείας. Πολλές φορές, οι μοτοσυκλέτες παραδίδονται στον πελάτη, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΡΥΘΜΙΣΤΕΙ ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ όπως ορίζει ο κατασκευαστής της μοτοσυκλέτας. Άνοιξε το owner’s manual και ρύθμισε τις αναρτήσεις σου όπως λέει το εργοστάσιο, αυτό είναι το καλύτερο σημείο για να ξεκινήσεις. Αν δεν σε ικανοποιεί η συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας, τότε πάρε το κατσαβίδι και ξεκίνα τις αλλαγές, δοκιμάζοντας ΜΙΑ-ΜΙΑ ρύθμιση και κρατώντας σημειώσεις για το τι έκανες. Αν αλλάξεις μαζεμένες όλες τις ρυθμίσεις θα χάσεις την μπάλα…

 

Οι γκουρού των αναρτήσεων

Αν αποφασίσεις να απευθυνθείς σε έναν που “ξέρει από αναρτήσεις” πιθανόν να καταφέρει να βελτιώσει την συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας σου, πιθανόν όχι! Η ρύθμιση των αναρτήσεων είναι πάντα ένας συμβιβασμός, όπου κάπου κερδίζεις και κάπου χάνεις. Αυτός είναι ο λόγος που σε κάθε αγώνα οι κορυφαίοι αναβάτες που έχουν τους κορυφαίους μηχανικούς στον κόσμο, ρυθμίζουν ξανά από την αρχή τις αναρτήσεις για την συγκεκριμένη πίστα και τις συγκεκριμένες συνθήκες. Ίδια μοτοσυκλέτα, ίδιος αναβάτης, οδήγηση σε περιβάλλον πίστας, αλλά και πάλι διαφορετικές ρυθμίσεις! Άρα αν σε βοηθήσει κάποιος άλλος να ρυθμίσεις τις αναρτήσεις σου, το αποτέλεσμα θα βασίζεται στις δικές του προτιμήσεις. Πιθανόν να είναι ίδιες με τις δικές σου, πιθανόν όχι. Επίσης, το να περνάς τις ρυθμίσεις κάποιου άλλου που έχει την ίδια μοτοσυκλέτα στην δική σου, δεν εξασφαλίζει το επιτυχημένο αποτέλεσμα.  Ένας αναβάτης που οδηγάει πολύ επιθετικά χρειάζεται διαφορετικό setup από κάποιον που οδηγάει πιο γλυκά, ακόμα κι αν κάνουν ακριβώς τους ίδιους χρόνους στην ίδια πίστα με την ίδια μοτοσυκλέτα.