Αλλαγές ξανά στο καθεστώς για τα τρέιλερ - Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Σε ισχύ η υπουργική απόφαση που εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2023
Τρέιλερ
Από το

motomag

12/6/2023

Η νέα υπουργική Απόφαση ξεκαθαρίζει το τοπίο όσον αφορά τις διατάξεις για τα τρέιλερ, ωστόσο μένει να δούμε αν αυτή θα λύσει τον γόρδιο δεσμό που χρόνια τώρα μας απασχολεί.

Η αλήθεια είναι πως τα νομοθετικά πλαίσια όσον αφορά τις ρυθμίσεις για τα ρυμουλκούμενα ταλανίζουν εδώ και χρόνια τόσο τους ιδιοκτήτες όσο και όσους ασχολούνται με το συγκεκριμένο θέμα. Αν βάλουμε στην εξίσωση και τις αλλαγές που γίνονται συνεχώς κατά το δοκούν από τις εκάστοτε κυβερνήσεις τότε ο άλυτος γρίφος της νομοθεσίας για τα ρυμουλκόμενα καλά κρατεί.

Θα πιάσουμε το κουβάρι του γρίφου από τον Μάρτιο του 2023 -αν και το πρόβλημα ξεκινά δεκαετίες πίσω- όπου μία ακόμη υπουργική απόφαση δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης προσπαθώντας να αποσαφηνίσει -όσο το δυνατόν- τι ισχύει εν τέλει με τις ρυθμίσεις για τα ρυμουλκούμενα. Στο εν λόγω νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων με τίτλο: «Μέτρα στήριξης των συγγενών των θυμάτων και των πληγέντων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, συνταξιοδοτική διάταξη, ρυθμίσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας των συγκοινωνιών, διατάξεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης, παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό της τουριστικής νομοθεσίας και άλλες επείγουσες διατάξεις», προστέθηκαν πέντε νέα άρθρα τα οποία όριζαν τις τελικές ρυθμίσεις για τα ρυμουλκούμενα.

Ειδικότερα στα άρθρα 82, 87, 88, 89 και 90 του ΦΕΚ 83 Α΄/03.04.2023, ξεκαθαρίζεται ότι δίδεται η δυνατότητα χορήγησης αδειών κυκλοφορίας και πινακίδων και στα ρυμουλκούμενα κατηγορίας “Ο1” (μικτού βάρους μέχρι 750 κιλά) και “Ο2”, τα οποία δεν διαθέτουν σημείωμα ρυμούλκησης και για τα οποία απαιτείται η προσκόμιση ειδικής υπεύθυνης δήλωσης από Μηχανολόγο Μηχανικό ή Τεχνολόγο Μηχανολόγο Μηχανικό. Επίσης σε αυτά τα άρθρα αναφέρονται οι διατάξεις όσον αφορά στα τέλη αδείας και μεταβίβασης ρυμουλκουμένων μετά την έκδοση ανεξάρτητης άδειας κυκλοφορίας, τα όσα προβλέπει η διαδικασία μεταβίβασης της κυριότητας οχημάτων κατηγορίας “Ο” που έχουν τεθεί σε κυκλοφορία ως ανεξάρτητα οχήματα και τον καθορισμό του ύψος του τέλους για τη χορήγηση ανταλλακτικών πινακίδων λόγω φθοράς, καταστροφής, κλοπής ή απώλειάς σε οχήματα κατηγορίας “Ο” με ανεξάρτητη άδεια κυκλοφορίας.

Τρέιλερ

Καλά όλα αυτά αλλά και πάλι ο χρήστης του τρέιλερ των άνωθεν κατηγοριών πρέπει να έχει είτε διδακτορικό δίπλωμα στα ρυμουλκούμενα ή να είναι ο νομοθέτης του εν λόγω νομοσχεδίου ώστε να καταλάβει τι ισχύει και τι όχι και αν εν τέλει μπορεί να χρησιμοποιήσει το τρέιλερ του νόμιμα και με ασφάλεια στο δρόμο.

Και ερχόμαστε τώρα στον Απρίλιο του 2023, όπου η Κυβέρνηση με νέα υπουργική Απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (ΦΕΚ 2525 Β/18-4-2023) κάνει σαφές τα όσα ισχύουν από εδώ και στο εξής για τα ρυμουλκούμενα.

Ειδικότερα στη νέα υπουργική Απόφαση ορίζεται ότι οι πινακίδες κυκλοφορίας των ρυμουλκούμενων Δημοσίας Χρήσης θα φέρουν το γράμμα “Ρ” και για τα υπόλοιπα θα υπάρχει συνδυασμός δύο χαρακτήρων με αρχικό γράμμα το “Τ”. Επιπρόσθετα ξεκαθαρίζεται τι έγγραφα και πιστοποιητικά χρειάζονται για τα καινούρια ή εισαγόμενα μεταχειρισμένα τρέιλερ ενώ για τις ιδιοκατασκευές η υπουργική Απόφαση ορίζει ότι χρειάζεται επιπλέον η υποβολή δήλωσης διπλωματούχου Μηχανολόγου Μηχανικού ή Πτυχιούχου Μηχανολόγου Μηχανικού ΤΕ ή άλλων ειδικοτήτων με συναφή επαγγελματικά δικαιώματα η οποία υποβάλλεται είτε ηλεκτρονικά και ψηφιακά υπογεγραμμένη, είτε αυτοπροσώπως στην αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειών της χώρας. Ωστόσο απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι διαδικασίες νομιμοποίησης αποτελεί η χάραξη αριθμού αναγνώρισης του τρέιλερ από Μηχανολόγο Μηχανικό ή Πτυχιούχο Μηχανολόγο Μηχανικό ΤΕ ή άλλων ειδικοτήτων με τα αυτά επαγγελματικά δικαιώματα, ο οποίος χαράσσει στο ρυμουλκούμενο τον νέο αριθμό αναγνώρισης δεκαεπτά ψηφίων. Όταν ολοκληρωθούν οι παραπάνω διαδικασίες ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει νέα έγχρωμη φωτογραφία του οχήματος με ανάλυση τουλάχιστον 640x480 pixels, διαστάσεων 7x10 εκατοστών, στην οποία φαίνεται ο νέος χαραγμένος δεκαεπταψήφιος αριθμός αναγνώρισης καθώς και επιπλέον, νέο αποτύπωμα του νέου εγχάρακτου αριθμού αναγνώρισης του οχήματος.

Για να γίνουμε όμως ακόμη πιο σαφείς και να βοηθήσουμε όλους εσάς που έχετε τρέιλερ και θέλετε να μάθετε με απλό και περιεκτικό τρόπο τι τελικά ισχύει επικοινωνήσαμε με το μηχανολογικό γραφείο μελετών οχημάτων Auto Deals (Στέλιος Αποστολίδης – Ελένη Καντάρογλου) στην Αγία Παρασκευή -τηλ. 2106084477-, ώστε να μας δώσουν τα «σημεία κλειδιά» για τη νέα τάξη πραγμάτων στα ρυμουλκούμενα.

Τα ρυμουλκούμενα αποκτούν δική τους «οντότητα»

Ρουμανία

Τα ρυμουλκούμενα τρέιλερ, σύμφωνα με την απόφαση Β’ 4966 του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, πρέπει πλέον να έχουν δική τους άδεια κυκλοφορίας και να ασφαλίζονται μόνα τους για αστική ευθύνη, ξεχωριστά από την ασφάλεια αυτοκινήτου -όπως συμβαίνει και σε αρκετές άλλες χώρες (δείτε φωτογραφία πάνω από τη Ρουμανία). Με την ανεξάρτητη άδεια κυκλοφορίας, τα ρυμουλκούμενα πλέον αποκτούν πινακίδες κυκλοφορίας και μπορούν να έλκονται από οποιοδήποτε όχημα το οποίο έχει δυνατότητα ρυμούλκησης. Επιπρόσθετα στην κατηγορία “0”, συναντάμε τέσσερις υποκατηγορίες -συνήθως εμάς μας ενδιαφέρουν οι υποκατηγορίες “01” και “02” στις οποίες οι μοτοσυκλετιστές μεταφέρουν τις αγωνιστικές και μη μοτοσυκλέτες τους- για ρυμουλκούμενα τα οποίες σας αναφέρουμε αναλυτικά:

  • Ο1: Ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα έως 0,75 τόνους (750 κιλά).
  • Ο2: Ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα άνω των 0,75 τόνων και μέχρι 3,5 τόνους.
  • Ο3: Ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα άνω των 3,5 τόνων και έως 10 τόνους.
  • Ο4: Ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα άνω των 10 τόνων.

Πώς θα εκδώσετε άδεια κυκλοφορίας στο τρέιλερ και τι χρήματα θα δαπανήσετε

Για να εκδώσετε άδεια κυκλοφορίας στο τρέιλερ θα πρέπει να προσκομίσετε τα απαραίτητα έγγραφα στις κατά τόπους Διευθύνσεις Μεταφορών.

Αν υπάρχει έγκριση τύπου για το ρυμουλκούμενο θα χρειαστείτε:

  • Συμπληρωμένη αίτηση για την άδεια κυκλοφορίας
  • Το πρωτότυπο σημείωμα ρυμούλκησης

Τέσσερες περιμετρικές φωτογραφίες του οχήματος, διαστάσεων 7x10εκατοστών. Σε αυτές τις φωτογραφίες θα πρέπει να φαίνεται ευκρινώς η πίσω όψη του οχήματος με τα φώτα και τη θέση πινακίδας, η πλάγια καθώς και εμπρόσθια όψη (μαζί με τη διάταξη σύνδεσης με το όχημα) ενώ τέλος σε κάποια φωτογραφία θα πρέπει να φαίνεται και ο χαραγμένος αριθμός πλαισίου. Με τα παραπάνω δικαιολογητικά εκδίδεται άμεσα η άδεια κυκλοφορίας για το ρυμουλκούμενο.

Αν το ειδικό σημείωμα ρυμούλκησης έχει εκδοθεί βάση της υπ’ αριθμ. οικ. 34075/3603/1999 (Β΄ 2117) υ.α τότε θα καταθέσετε όλα τα δικαιολογητικά πλην του αριθμού πλαισίου και στη συνέχεια η Υπηρεσία σας χορηγεί τον 17ψήφιο αριθμό αναγνώρισης.

Έπειτα πηγαίνετε ξανά στην ειδική υπηρεσία και καταθέτετε:

  • Βεβαίωση τεχνολόγου μηχανικού ότι χάραξε τον αριθμό πλαισίου στο ρυμουλκό
  • Φωτογραφίες διαστάσεων 7x10εκατοστών στις οποίες να φαίνεται ο αριθμός αναγνώρισης
  • Το αποτύπωμα του εγχάρακτου αριθμού αναγνώρισης
  • Κόστος και παράβολα για την έκδοση άδειας κυκλοφορίας

Για την κατηγορία “01”, την πιο συνηθισμένη δηλαδή κατηγορία ρυμουλκών, το κόστος είναι 30 ευρώ και καταβάλλεται μέσω παράβολου με τον κωδικό 2992 (ανταλλακτικά πινακίδων), ενώ για την κατηγορία “02” και άνω το τέλος είναι 75 ευρώ.

Ποιο είναι το κόστος του τεχνολόγου μηχανικού και πόσα χρήματα θα δώσω για το τέλος υπέρ του Δημοσίου, για τη χορήγηση ανταλλακτικών πινακίδων σε οχήματα κατηγορίας “Ο”.

Όσον αφορά το κόστος των υπηρεσιών ενός τεχνολόγου μηχανικού σχετικά με τα ρυμουλκούμενα, αυτό κυμαίνεται ανάλογα τον τύπο του καθώς και αν για παράδειγμα ένα γραφείο αναλάβει όλη την διεκπεραίωσή του τρέιλερ.

Αν πάλι ο κάτοχος του τρέιλερ θέλει να εκδώσει ανεξάρτητη άδεια κυκλοφορίας λόγω φθοράς, καταστροφής, κλοπής ή απώλειάς τους, θα πρέπει να δαπανήσει 15 ευρώ για την πρώτη φορά και 30 ευρώ για τη δεύτερη και κάθε επόμενη φορά. Σε περίπτωση απώλειας, κλοπής, φθοράς ή καταστροφής κρατικών πινακίδων οχημάτων κατηγορίας “Ο”, χορηγούνται ανταλλακτικές πινακίδες με νέο αριθμό κυκλοφορίας. Για θέματα διαδικασίας αντικατάστασης, είσπραξης του τέλους και κάθε σχετικό θέμα που δεν ρυθμίζεται ειδικά στο παρόν, εφαρμόζονται οι κείμενες διατάξεις που ισχύουν για τις ανταλλακτικές πινακίδες των αυτοκινήτων.

Χρειάζεται να ασφαλίσω το τρέιλερ ή ισχύει κανονικά η ασφάλεια μου;

Τρέιλερ

Μετά την έκδοση άδειας κυκλοφορίας, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να εκδώσουν άμεσα ασφάλεια τρέιλερ καθώς πλέον είναι αυτοτελή και ανεξάρτητη από την ασφάλεια αυτοκινήτου που ήδη διαθέτουν. Με απλά λόγια θα πρέπει να ασφαλίσετε το ρυμουλκούμενο καθώς σε διαφορετική περίπτωση θεωρείται παράνομο. Εμείς κάναμε μια γρήγορη έρευνα, με το κόστος -αναλόγως τι τύπου τρέιλερ διαθέτετε- να βρίσκεται στα 29 περίπου ευρώ το έτος. Να σημειώσουμε πως σε μερικές περιπτώσεις η ασφαλιστική εταιρεία δύναται να ζητήσει γνωστοποίηση των αυτοκινήτων που έλκουν το ρυμουλκόμενο, κάτι που θα πρέπει να δείτε με την ασφαλιστική σας.

Μπορώ να δώσω το τρέιλερ μου σε κάποιον άλλον και τι ισχύει για τους κοτσαδόρους;

Με την άδεια κυκλοφορίας και την ασφάλεια του τρέιλερ, μπορείτε να ρυμουλκήσετε το όχημα με οποιοδήποτε αυτοκίνητο, αρκεί να έχει τις αντίστοιχες δυνατότητες ρυμούλκησης. Παρόλα αυτά, ο ιδιοκτήτης του οχήματος θα πρέπει σε περίπτωση ελέγχου να επιδείξει στο αρμόδιο όργανο εγγράφως αν το όχημα είναι σε θέση να ρυμουλκήσει το τρέιλερ.

Οι κοτσαδόροι θα πρέπει είτε να είναι αναδιπλούμενοι είτε αποσπώμενοι, ώστε στις περιπτώσεις που το αυτοκίνητο δεν έλκει ρυμουλκούμενο, αυτοί να μην προεξέχουν από τον προφυλακτήρα του αυτοκινήτου.

Θα πρέπει να πληρώσω τέλη κυκλοφορίας και να περάσω ΚΤΕΟ το τρέιλερ;

Με τα τωρινά δεδομένα οι κάτοχοι τρέιλερ δεν χρειάζεται να πληρώσουν τέλη κυκλοφορίας, ενώ ούτε χρειάζεται να περάσουν ΚΤΕΟ καθώς οι υπάρχουσες υποδομές δεν υποστηρίζουν τον έλεγχο τους. Αν στο μέλλον αλλάξει κάτι σε αυτούς τους δύο παράγοντες φανταζόμαστε το αντίτιμο θα είναι αρκετά μικρό.

Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Αποστολίδη Στέλιο από την AUTO DEALS για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

Ετικέτες

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες
kawasaki h2 hyse
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

kawasaki-h2-hyse

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

kawasaki-h2-hyse
Η ευρεσιτεχνία της Kawasaki μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τύπους κινητήρων, όπως λ.χ. σε έναν V8 που θα μοιάζει με V10

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

kawasaki-h2-hyse

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

​ kawasaki h2 hyse
Στο σχέδιο της Kawasaki το υγρό υδρογόνο ψεκάζεται μέσω δύο μπεκ τόσο απευθείας στον θάλαμο καύσης (29) όσο και στην εισαγωγή του αέρα (28)

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

​ kawasaki h2 hyse

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.