Ανατρεπτική πατέντα της Suzuki

Ετοιμάζει μακρυψάλιδη supersport
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

13/2/2019

Η Suzuki κατέθεσε μια νέα πατέντα που ανατρέπει τους μέχρι σήμερα συμβατικούς κανόνες σχεδιασμού των πλαισίων. Βασικός στόχος των σχεδιαστών είναι να επιτύχουν όσο μικρότερο μεταξόνιο γίνεται και ταυτόχρονα να έχουν όσο μεγαλύτερου μήκους ψαλίδι μπορούν. Τα μακριά σε μήκος ψαλίδια είναι γνωστό πως βελτιώνουν την πρόσφυση του πίσω ελαστικού, καθώς ομαλοποιούν  την κίνηση της ανάρτησης και μειώνουν τις επιπτώσεις από την τάση της αλυσίδας όταν ανοίγεις το γκάζι. Τόσο στους αγώνες αυτοκινήτου, όσο και στους αγώνες μοτοσυκλετών, οι σχεδιαστές προσπαθούν πάντα να εξαντλήσουν τα όρια των κανονισμών που αφορούν το μέγιστο επιτρεπτό μήκος των ψαλιδιών. Στα αυτοκίνητα αφορά το μετατρόχιο και στις μοτοσυκλέτες αφορά την σχέση του μεταξονίου με το μήκος του ψαλιδιού. Πρώτη η Yamaha με το R1 του 1998 προσπάθησε να αυξήσει όσο περισσότερο γινόταν το μήκος του ψαλιδιού, μειώνοντας ταυτόχρονα το μεταξόνιο της μοτοσυκλέτας. Για να το επιτύχει αυτό η Yamaha, άλλαξε τον σχεδιασμό των αξόνων του κιβωτίου ταχυτήτων, παρουσιάζοντας το Tri Axis, ώστε να μειώσει το μήκος του κινητήρα. Αντί δηλαδή οι άξονες με τα γρανάζια του κιβωτίου ταχυτήτων να είναι ο ένας πίσω από τον άλλον, στο R1 ήταν ακτινικά τοποθετημένοι και το κιβώτιο ταχυτήτων βρισκόταν πάνω από το ύψος του στροφάλου. Αυτή η σχεδίαση ακολουθήθηκε τα επόμενα χρόνια με μικρές παραλλαγές, απ’ όλους τους κατασκευαστές σπορ μοτοσυκλετών, όχι μόνο για τα τερακύλινδρα supersport 600 και superbike 1000, αλλά ακόμα και για μικρότερου κυβισμού δικύλινδρα ένα σειρά.

Πριν και μετά την Yamaha R1, είχαν προσπαθήσει να βρουν λύση στο πρόβλημα των επιπτώσεων της τάσης της αλυσίδας η Bimota και BMW (τότε είχε στην ιδιοκτησία της και την Husqvarna), τοποθετώντας τον άξονα του ψαλιδιού ομόκεντρα με τον άξονα του γραναζιού κίνησης.

Όμως τώρα η Suzuki φαίνεται πως θέλει να ανατρέψει τα πάντα, τοποθετώντας τον άξονα του ψαλιδιού πολύ πιο μπροστά από τον άξονα του γραναζιού κίνησης! Για να γίνει αυτό, άλλαξε και τον σχεδιασμό του κινητήρα, όπου το κιβώτιο ταχυτήτων έχει τοποθετηθεί κάτω από τον στρόφαλο και η κυλινδροκεφαλή είναι οριζόντια, στο σημείο δηλαδή που βρίσκεται συνήθως η τροφοδοσία και το φιλτροκούτι.

Πράγματι, με αυτόν το τρόπου το μήκος του ψαλιδιού είναι πραγματικά τεράστιο σε σχέση με το συνολικό μεταξόνιο της μοτοσυκλέτας. Όμως να μας επιτρέψετε να είμαστε πολύ σκεπτικοί σχετικά με τα υπόλοιπα προβλήματα που δείχνει να έχει αυτή η σχεδίαση ΑΝ αφορά μοτοσυκλέτα υψηλών επιδόσεων. Μιλάμε φυσικά για τον περιορισμένο χώρο που αφήνει για την τροφοδοσία  του κινητήρα. Ξέρουμε πολύ καλά πως οι αυλοί κάθετης ροής και τα μεγάλου όγκου φιλτροκούτια είναι μονόδρομος για όποιον θέλει να σχεδιάσει έναν κινητήρα υψηλής απόδοσης. Τέτοια άνεση χώρου δεν υπάρχει στα σχέδια αυτής της πατέντας. Επίσης, η τοποθέτηση της κεφαλής του κινητήρα πίσω από τον λαιμό του πλαισίου και με τους δοκούς να αγκαλιάζουν την κεφαλή, σημαίνει πως το πλάτος της μοτοσυκλέτας θα είναι τεράστιο αν πρόκειται για τετρακύλινδρη εν σειρά. Ακόμα και αν είναι δικύλινδρη εν σειρά, πάλι θα έχει το πλάτος τετρακύλινδρης τουλάχιστον. Από την άλλη μεριά, αν αυτή η πατέντα δεν αφορά κάποια μοτοσυκλέτα υψηλών επιδόσεων, τότε ποιο είναι το όφελος ενός τόσο μακρύ ψαλιδιού;  

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις