Astemo-Honda: Τέλος οι σπάνιες γαίες για τους ηλεκτρικούς κινητήρες - Σε βάθος 5ετίας θέλει να αλλάξει τα δεδομένα

Έκλεισε δραστικά την ψαλίδα σε μέγεθος και κατανάλωση έναντι των κινητήρων με σπάνιες γαίες
honda astemo ηλεκτρικός κινητήρας
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

12/12/2025

Μέσω της Astemo ο ιαπωνικός κολοσσός μπαίνει στον χορό των ηλεκτρικών κινητήρων που δεν απαιτούν σπάνιες γαίες για να λειτουργήσουν μειώνοντας τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο για την κατασκευή τους αλλά και την εξάρτηση των κατασκευαστών από χώρες που έχουν πλούσια κοιτάσματα σπάνιων γαιών όπως είναι η Κίνα.

Το μέλλον της ηλεκτροκίνησης απομακρύνεται από την εξάρτηση στις σπάνιες γαίες για την κατασκευή ηλεκτρικών κινητήρων και μπαταριών για περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και πολιτικούς λόγους. 

Η Κίνα έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα σπάνιων γαιών και έτσι μπορεί να ελέγχει τιμές και διαθεσιμότητα πιο εύκολα από οποιονδήποτε άλλο, κάτι που δεν αρέσει φυσικά στον υπόλοιπο κόσμο ειδικά από τη στιγμή οι εγχώριοι κατασκευαστές της πρωτοστατούν στην εξέλιξη και διάδοση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. 

Astemo

Παράλληλα, η εξόρυξή των σπάνιων γαιών είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για το περιβάλλον -μόλυνση του εδάφους με τοξικές ουσίες εκεί όπου γίνεται η εξόρυξη μεταξύ άλλων-, ενώ και οι ηλεκτρικοί κινητήρες και οι μπαταρίες που ενσωματώνουν σπάνιες γαίες είναι ακριβότεροι στην κατασκευή τους. Ευτυχώς λοιπόν που ο φόβος των κυβερνήσεων και των κατασκευαστών εκτός Κίνας ωθεί τις εξελίξεις στην ηλεκτροκίνηση μακριά από τις σπάνιες γαίες (και) προς ένα πιο φιλικό περιβαλλοντικά μέλλον.

Με στόχο να αντικαταστήσει εντελώς τους ηλεκτρικούς κινητήρες μόνιμου μαγνήτη (Permanent Magnet AC/DC Motor- PMAC-PMDC) η ιαπωνική Advanced Sustainable Technologies for Mobility (Astemo) ανακοίνωσε ότι εξελίσσει και αυτή έναν επαγωγικό ηλεκτρικό κινητήρα μαγνητικής αντίστασης (Reluctance Motor) με ρότορα-δρομέα που δεν ενσωματώνει στη σχεδίασή του σπάνιες γαίες. 

Η Astemo, που έχει ως μεγαλομέτοχους τις Honda και Hitachi, έχει κλείσει σημαντικά την ψαλίδα στην απόδοση μεταξύ του φιλικότερου προς το περιβάλλον κινητήρα της που χρησιμοποιεί σιδερένιο δρομέα με φερρίτη (οξείδιο του σιδήρου) και των PMAC-PMDC, ενώ έχει περιορίσει και το απαιτούμενο μέγεθος και βάρος του, τα τρία σημεία που υστερεί αυτός ο τύπος ηλεκτρικού κινητήρα έναντι εκείνων με σπάνιες γαίες. 

Ο κινητήρας των Ιαπώνων είναι παράλληλα σημαντικά μικρότερος από τους υπάρχοντες ηλεκτρικούς κινητήρες με φερρίτη που για να έχουν την ίδια απόδοση με τους PMAC-PMDC θα πρέπει να είναι τριπλάσιοι σε μέγεθος σε σχέση με αυτούς αφού η μαγνητική δύναμη του φερρίτη είναι περίπου στο 33% σε σχέση π.χ. με τον μαγνήτη νεοδυμίου, τον ισχυρότερο τύπο μόνιμου μαγνήτη που χρησιμοποιείται αυτή τη στιγμή στους ηλεκτρικούς κινητήρες. Έτσι καταναλώνουν και πολύ περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια.

Astemo

Για τον κυρίως ηλεκτρικό κινητήρα που εξελίσσουν οι Ιάπωνες χρησιμοποιούν δρομέα με φερρίτη (οξείδιο του σιδήρου), ενώ έχουν δημιουργήσει και έναν βοηθητικό σε αυτόν ηλεκτρικό κινητήρα με δρομέα που δεν έχει ούτε φερρίτη! Και στις δύο περιπτώσεις ο δρομέας είναι 30% μεγαλύτερος έναντι εκείνων που έχουν οι PMAC-PMDC, όμως η Astemo ισχυρίζεται ότι έτσι η απόδοση βρίσκεται στα ίδια επίπεδα στην περίπτωση του κυρίως κινητήρα της.

Χωρίς να αναφέρεται στο μέγεθος και το βάρος, η Astemo κάνει λόγο για μέγιστη απόδοση που φτάνει τους 241 ίππους για τον κυρίως κινητήρα και τους 181 ίππους για εκείνον που δεν έχει ούτε φερρίτη. Και στις δύο περιπτώσεις η εσωτερική σχεδίαση του ρότορα που έχει γίνει σε στρώματα -αλλάζει δηλαδή από την επιφάνεια προς τα μέσα αλλά και από το κέντρο προς τα άκρα- διευκολύνει τη ροή του στάτη (του σταθερού μέρους του κινητήρα) να περάσει μέσα από κάποιες περιοχές και έτσι αναπτύσσεται η μαγνητική ροπή στον δρομέα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που ισχυρίζεται ότι έλυσε η Astemo και επέτρεψε τη μείωση του μεγέθους με ταυτόχρονη αύξηση της ισχύος είναι η διαχείριση της θερμότητας εντός του κινητήρα λόγω της υψηλής τάσης που απαιτείται (400/800V) με την ιαπωνική εταιρεία να ψύχει το τύλιγμα του στάτη με κάποιο είδος λαδιού.

Το πλάνο της Astemo, στην οποία ανήκουν οι Showa, Nissin και Keihin, είναι να έχει έτοιμους για εμπορική χρήση και μαζική παραγωγή τους κινητήρες της μέχρι το 2030 και αυτό, αν το πετύχει, θα αποτελεί παγκόσμια πρωτιά.

Ετικέτες

Yamaha - Απλοποιεί το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT

Στόχος να μπορεί να τοποθετηθεί και σε οικονομικότερα, εισαγωγικά μοντέλα
Yamaha
Από τον

Παύλο Καρατζά

22/1/2026

Ένα πρόσφατο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η Yamaha, παρουσιάζει μια απλούστερη εκδοχή του γνωστού συστήματος αυτόματου κιβωτίου της ιαπωνικής εταιρείας, με χαμηλότερο κόστος, που μπορεί να εγκατασταθεί σε σχεδόν οποιαδήποτε συμβατική μοτοσυκλέτα.

Το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Y-AMT της Yamaha -που αλλάζει σχέσεις και με κουμπιά στο τιμόνι στην ημί-αυτόματη λειτουργία του- είναι ήδη διαθέσιμο σε διάφορα μοντέλα της εταιρείας με τρικύλινδρους και δικύλινδρους κινητήρες. Μάλιστα στο επόμενο τεύχος MOTO (#675) θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε για την δοκιμή του νέου Tracer 7 με κιβώτιο Y-AMT.

Η εταιρεία των τριών διαπασών όμως δεν σταματάει εκεί και φαίνεται πως έχει στη φαρέτρα της μια απλούστερη και φθηνότερη έκδοση του συστήματος που θα μπορούσε να βοηθήσει το Y-AMT να επεκταθεί σε ακόμη περισσότερες μοτοσυκλέτες.

Yamaha

Όπως αποκαλύπτεται σε νέες αιτήσεις πατέντας, το απλοποιημένο ημιαυτόματο σύστημα καταφέρνει να εξαλείψει έναν από τους δύο ενεργοποιητές που χρησιμοποιούνται στην υπάρχουσα διάταξη Y-AMT, επιτρέποντας την ταυτόχρονη λειτουργία του συμπλέκτη και του κιβωτίου ταχυτήτων από έναν μόνο ηλεκτρομηχανικό σερβομηχανισμό.

Ο σερβομηχανισμός αυτός συνδέεται με ένα εντελώς συμβατικό χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων και είναι τοποθετημένος εξωτερικά, οπότε αντικαθιστά απλά τον λεβιέ αλλαγής ταχυτήτων. Ένας σύνδεσμος περιστρέφει τον άξονα που συνήθως συνδέεται με τον λεβιέ ταχυτήτων, επιτρέποντας στον σερβομηχανισμό να εκτελεί την ίδια εργασία που συνήθως εκτελεί το αριστερό σας πόδι. Ένας δεύτερος σύνδεσμος έχει αναλάβει τον συμπλέκτη, αποσυμπλέκοντάς τον προσωρινά την ίδια στιγμή που κινεί τον λεβιέ ταχυτήτων και συμπλέκοντας ξανά αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η αλλαγή ταχυτήτων.

Ενώ αυτή η απλοποιημένη ρύθμιση σημαίνει ότι οι αλλαγές ταχυτήτων μπορούν να γίνουν όπως και στο υπάρχον σύστημα με το πάτημα ενός κουμπιού ή πλήρως αυτόματα, ανάλογα με το λογισμικό της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου που λειτουργεί το κάθε σύστημα, δεν αντιμετωπίζει το πώς η μοτοσυκλέτα μπορεί να σταματήσει με ταχύτητα ή να ξεκινήσει από στάση. Εκεί είναι που μπαίνει σε δράση το δεύτερο στοιχείο του νέου σχεδιασμού της Yamaha, με τη μορφή ενός φυγοκεντρικού συμπλέκτη. Παρόμοια με τους συμπλέκτες που βλέπουμε σε σκούτερ και σε ορισμένες άλλες μοτοσυκλέτες της νέας γενιάς αυτόματων κιβωτίων -με πιο χαρακτηριστική την νέα F450GS της BMW- ο φυγοκεντρικός συμπλέκτης της Yamaha απεμπλέκεται όταν οι στροφές πέφτουν στο ρελαντί και συμπλέκεται ξανά όταν ανοίγει το γκάζι, επιτρέποντας ομαλές εκκινήσεις και φρενάρισμα χωρίς σβήσιμο του κινητήρα.

Yamaha

Στην πατέντα αναφέρεται πως το σύστημα προορίζεται να εγκατασταθεί σε υπάρχοντες κινητήρες και κιβώτια ταχυτήτων, χωρίς σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό τους, επιτρέποντας στα αυτόματα μοντέλα να εξαπλωθούν πιο γρήγορα σε ένα ευρύτερο φάσμα. Οι εικόνες της πατέντας δείχνουν έναν τυπικό παράλληλο δικύλινδρο κινητήρα, όμως αν το κόστος αποδειχθεί σχετικά μικρό, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μικρές μονοκύλινδρες μοτοσυκλέτες που απευθύνονται σε αρχάριους αναβάτες να αποτελούν τον κύριο στόχο του νέου, απλοποιημένου Y-AMT.