Από τον

Κώστα Γκαζή

11/5/2023

Ένα ενδιαφέρον και σημαντικό δελτίο τύπου έδωσε στη δημοσιότητα ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, που αφορά στη νέα προσέγγιση του διαχειριστή του Αυτοκινητοδρόμου “Τμήμα ΠΑΘΕ Μαλιακός – Κλειδί” στην Οδική Ασφάλεια. Σε αυτό διαβάζουμε για την υλοποίηση νέων τεχνολογιών και πρακτικών που στόχο έχουν τα μηδενικά τροχαία ατυχήματα ως το 2050 ή και νωρίτερα.

Στη νέα προσέγγιση της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε. που έχει αναλάβει τη διαχείριση του έργου για 30 χρόνια από την ημερομηνία Έναρξης Παραχώρησης που είναι το 2013, μέχρι την παράδοση του στο Δημόσιο- αναφέρεται στο περίφημο Vision Zero, των μηδενικών θανάτων από τροχαία ατυχήματα έως το 2050, ένα όραμα με το οποίο έχουν συνδεθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και εταιρείες όπως η Honda, κ.α. Και αν διάφορα site προτίμησαν να τιτλοφορήσουν την είδηση ως "πλημμύρα ραντάρ και καμερών στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου", εμείς θα λέγαμε "fake news" και "clickbait" στους τίτλους αυτούς. Ούτε ραντάρ γεμίζει ο Αυτοκινητόδρομος, ούτε κάμερες, ούτε έχει πρόθεση ο διαχειριστής του Αυτοκινητόδρομου απλά να φορτώσει με κλήσεις τους χρήστες του. Το θέμα είναι σοβαρό και θέλει και ανάλογη προσέγγιση. Και μην ξεχνάμε πως τα νέα συστήματα φορητών ραντάρ δεν μεταφράζονται αυτόματα ούτε σε περισσότερες κλήσεις, ούτε σε καλύτερη αστυνόμευση του Αυτοκινητόδρομου, καθώς πρώτα πρέπει να βγουν στον δρόμο -και να μείνουν εκεί σε τακτική βάση- τα συνεργεία της αστυνομίας που θα τα χρησιμοποιούν.

Το εντυπωσιακό πακέτο μέτρων που προτίθεται να υλοποιήσει η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου για την Οδική Ασφάλεια περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:

• Την παροχή κινητών (και όχι σταθερών) συστημάτων ραντάρ TraffiStar S290M στην αστυνομία.
• Πιλοτικό σύστημα ανίχνευσης οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο ρεύμα.
• Δημιουργία χώρου ξεκούρασης οδηγών βαρέων οχημάτων.
• Εκπαίδευση των αστυνομικών αρχών με θέμα τον έλεγχο των «ευφυών» ταχογράφων.
• Παροχή φορητού συστήματος στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων στα Τμήματα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Μαγνησίας και Πιερίας.
• Χρήση συστημάτων υψηλής ταχύτητας Ζύγισης εν κινήσει.
• Χορηγία στους Δήμους Αλμυρού και Ρήγα Φεραίου βαν περισυλλογής αδέσποτων σκύλων.
• Συστηματική ενημέρωση της Πολιτείας για την παράνομη επιβίβαση / αποβίβαση επιβατών υπεραστικών λεωφορείων σε επικίνδυνα σημεία.
• Εξοπλισμό των Πυροσβεστικών Κλιμακίων Λεπτοκαρυάς, Δρυμώνα και Πυργετού με πυρίμαχες κουβέρτες και Emergency Plugs για πυρκαγιές ηλεκτρικών οχημάτων.
• Σύστημα αυτόματης ανίχνευσης των οχημάτων ADR (επικίνδυνων φορτίων) εντός των Σηράγγων μέσω καμερών LPR/ANPR.

Είναι η πρώτη φορά που έχουμε δει τέτοιας έκτασης, μεγαλεπήβολη ανακοίνωση για μέτρα που θα ενισχύσουν την Οδική Ασφάλεια από διαχειριστή Αυτοκινητόδρομου στην Ελλάδα, και ασχέτως με το πότε και κατά πόσο θα εφαρμοστούν τα παραπάνω (ο χρόνος είναι ο απόλυτος κριτής) θα θέλαμε να δούμε ανάλογες ανακοινώσεις και από τους υπόλοιπους Αυτοκινητόδρομους της χώρας.

Ακολουθεί το αναλυτικό δελτίο της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου:

“Σημαντικές πρωτοβουλίες και δράσεις που υλοποιεί για την οδική ασφάλεια και συχνά κινούνται πέραν των συμβατικών της υποχρεώσεων παρουσίασε η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, αποτέλεσμα της νέας προσέγγισης που υιοθετεί για την ακόμη καλύτερη προστασία της ανθρώπινης ζωής κατά την κινητικότητα.

Με όραμα τη λειτουργία ενός σύγχρονου αυτοκινητόδρομου που θα προσφέρει στους χρήστες του το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υποδομής και υπηρεσιών, η εταιρεία εργάζεται για το ζωτικό θέμα της οδικής ασφάλειας με τρόπο ολοκληρωμένο, στρατηγικό και πρωτοπόρο, ώστε να φτάσει σε μηδενικά τροχαία ατυχήματα, στο περίφημο «Vision Zero», ως το 2050 ή και νωρίτερα.

Ολοκληρωμένη προσέγγιση

- Επιστημονική, με συνεχή παρακολούθηση, μέτρηση, ανάλυση, αξιολόγηση δεδομένων για τους τρεις παράγοντες που προκαλούν τροχαία ατυχήματα και συγκρούσεις με υλικές ζημίες (οδηγός, όχημα, οδικό περιβάλλον) και πρόβλεψη τάσεων, επιλογή και ιεράρχηση των σχετικών δράσεων.

- Σφαιρική, με ταυτόχρονη επίδραση σε όλους τους παράγοντες και συνδυασμό μέσων (εξοπλισμό, εκπαιδεύσεις, υποδομή).

- Ισορροπημένη και πελατοκεντρική, με κατανομή δράσεων μεταξύ θετικών κινήτρων και της αναγκαίας αποτροπής.

Στρατηγική προσέγγιση

- Με συνεργασία της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, των συμμετόχων που είναι αρμόδιοι για την αποτροπή και την παρέμβαση.

- Με επικοινωνία των δράσεων προς τους χρήστες για τον θετικό επηρεασμό της οδηγικής συμπεριφοράς και με την εκπαίδευση μελλοντικών κυρίως, αλλά και σημερινών χρηστών.

Πρωτοπόρος προσέγγιση

- Αξιοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, μέσων και πόρων.

Ο σχεδιασμός της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου συγκεκριμένα:

• Να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος της υπερβολικής ταχύτητας
• Να υπάρχει η δυνατότητα να εντοπίζουμε γρήγορα τυχόν αντιθέτως κινούμενα οχήματα
• Να εξασφαλιστεί η δημιουργία κατάλληλων και προστατευμένων χώρων για ξεκούραση των οδηγών βαρέων οχημάτων
• Να εξασφαλιστεί και ενισχυθεί ο έλεγχος της κόπωσης των οδηγών

Στο πλαίσιο αυτό η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου έχει εξοπλίσει και αναλάβει την ενίσχυση της εκπαίδευσης των στελεχών της Ελληνικής Αστυνομίας με:

• Παράδοση του συστήματος TraffiStar S290M καταγραφής και φωτογράφισης οχημάτων που παραβιάζουν το όριο ταχύτητας με τεχνολογία ραντάρ για την ενίσχυση της Αστυνόμευσης στο Τμήμα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Π.Α.Θ.Ε. Μαγνησίας και εκπαίδευση του προσωπικού του.
• Για τυχόν αντιθέτως κινούμενα οχήματα, παροχή πιλοτικού συστήματος ανίχνευσης οχημάτων αντίθετης κίνησης για την ενίσχυση της αστυνόμευσης στον Α/Κ Λεπτοκαρυάς στο Τμήμα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Π.Α.Θ.Ε. Πιερίας.
• Δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου ασφαλούς στάθμευσης βαρέων οχημάτων στο Αερινό Μαγνησίας, προκειμένου να αντιμετωπίσει το ζήτημα της κόπωσης οδηγών βαρέων οχημάτων στις οδικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων. Ο χώρος βρίσκεται στην τελική φάση κατασκευής και προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του καλοκαιριού.
• Εκπαίδευση των αστυνομικών αρχών με θέμα την καλύτερη αστυνόμευση και τον έλεγχο των «ευφυών» ταχογράφων.

Για την αντιμετώπιση των κινδύνων από κακοφορτωμένα και ελλιπώς συντηρημένα βαρέα οχήματα, τα οποία είναι κυρίως υπεύθυνα για το 14% των συμβάντων που σχετίζονται με εμπόδια στο οδόστρωμα, η εταιρεία:

• Καλύπτει τις ανάγκες σε εκπαιδεύσεις των αστυνομικών αρχών με θέμα την καλύτερη αστυνόμευση και τον έλεγχο των κακοφορτωμένων βαρέων οχημάτων.

Ενώ – και πάλι αναφορικά με το όχημα ως παράγοντα πρόκλησης τροχαίων συμβάντων – για τα υπερφορτωμένα βαρέα οχήματα που υπολογίζονται στο 10% των βαρέων οχημάτων, οι δράσεις αντιμετώπισης καλύπτονται από το τρίπτυχο:

1. Παροχή του φορητού συστήματος στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων για την ενίσχυση της Αστυνόμευσης στα Τμήματα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Μαγνησίας και Πιερίας.
2. Εκπαίδευση του προσωπικού των Τμημάτων Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων στο σύστημα στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων
3. Συστήματα υψηλής ταχύτητας Ζύγισης εν κινήσει HS-WIM (High Speed - Weigh In Motion).

Για το οδικό περιβάλλον και την ελαχιστοποίηση των συμβάντων που σχετίζονται μ’ αυτό, η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου χορηγεί στους Δήμους Αλμυρού και Ρήγα Φεραίου από ένα όχημα VAN Sprinter (MERCEDES) προκειμένου να ενισχύει τη σημαντική τους προσπάθεια για την περισυλλογή αδέσποτων σκύλων στην περιοχή ευθύνης τους, ενώ ενημερώνει συστηματικά την Πολιτεία για το ζήτημα της παράνομης επιβίβασης και αποβίβασης επιβατών υπεραστικών λεωφορείων σε χώρους επισφαλείς.

Επιπροσθέτως των ανωτέρω πρωτοβουλιών, η εταιρεία λειτουργεί προληπτικά αντιμετωπίζοντας την πιθανότητα πυρκαγιάς σε ηλεκτρικά οχήματα, ο αριθμός των οποίων αυξάνεται και στην Ελλάδα, εξοπλίζοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα τα Πυροσβεστικά Κλιμάκια Λεπτοκαρυάς, Δρυμώνα και Πυργετού με εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης:

• Δωρεά πυρίμαχων κουβερτών για την αποφυγή εξάπλωσης πυρκαγιάς
• Δωρεά Emergency Plugs για την ακινητοποίηση των οχημάτων και την προστασία του προσωπικού που επιχειρεί.

Μια επιπλέον πρωτοπόρος δράση για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας αποτελεί το σύστημα αυτόματης ανίχνευσης των οχημάτων ADR εντός των Σηράγγων (μέσω καμερών LPR (License Plate Recognition) / ANPR) σε συνδυασμό με το Σύστημα Weigh In Motion, το οποίο θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την κλάση επικίνδυνου φορτίου και το βάρος των οχημάτων που μεταφέρουν επικίνδυνα ή εύφλεκτα υλικά μέσα στις Σήραγγες.

Από το 2015 η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου στοχεύει στη δημιουργία μιας κουλτούρας οδικής ασφάλειας στους μελλοντικούς οδηγούς, υλοποιώντας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» εκπαιδεύσεις σε μαθητές σχολείων, αλλά και σε εκπαιδευτικούς και γονείς, μέσω ειδικών διαδραστικών κι εγκεκριμένων από το Υπουργείο Παιδείας προγραμμάτων. Έως σήμερα, έχουν εκπαιδευτεί μέσω των δράσεων αυτών περισσότερα από 11.500 άτομα.

Η οδική ασφάλεια αποτελεί τον πυρήνα των δράσεων και το όραμα της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, η οποία μέσω των πρωτοβουλιών της στοχεύει στην δημιουργία των συνθηκών που θα οδηγήσουν στο «Vision Zero» έως το 2050, στα μηδενικά δηλαδή τροχαία ατυχήματα.”