Αυτόνομη οδήγηση - Καθορίστηκε το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε η Υπουργική Απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης

Από τον

Κώστα Γκαζή

22/12/2022

Με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Υπουργικής Απόφασης που υπογράφει ο Υφυπουργός Μεταφορών Μιχάλης Παπαδόπουλος, καθορίζεται το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν στην Ελλάδα αυτόνομα οχήματα.

Την ίδια ώρα που σας γράφαμε για την ιστορία των concept μοτοσυκλετών που πιθανώς να οδηγήσουν στη γέννηση αυτόνομα κινούμενων δικύκλων, ο Υφυπουργός Μεταφορών υπέγραφε την πρώτη απόφαση για την πιλοτική αυτόνομη μετακίνηση στη χώρα μας.

Για την ώρα πάντως, το πλαίσιο είναι εξαιρετικά αυστηρό -σωστά ενεργεί ο νομοθέτης-, οπότε μην περιμένετε να βγείτε έξω αύριο και να δείτε πλήρως αυτόνομα οχήματα να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δημόσιους δρόμους.

Το νομικό πλαίσιο περιγράφει πιλοτικά προγράμματα, σε προκαθορισμένες διαδρομές, με επιτηρητές (υπεύθυνους παρακολούθησης) εκτός του οχήματος, ενώ τα πρώτα βήματα της αυτόνομης μετακίνησης στη χώρα μας αναμένεται να γίνουν αρχικά μόνο από Ερευνητικά Ιδρύματα και Πανεπιστήμια, και πάντα σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

Η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος θα γίνεται σε συγκεκριμένη διαδρομή ή σε λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας και η κίνησή του θα ρυθμίζεται από τον υπεύθυνο παρακολούθησης κίνησης, ο οποίος δεν θα βρίσκεται εντός του οχήματος.
Προβλέπεται ότι η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος χωρίς οδηγό γίνεται κατά μήκος συγκεκριμένης αστικής ή περιαστικής διαδρομής, με ομόρροπη φορά προς την υπόλοιπη κυκλοφορία της οδού και σύμφωνα με τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την κατάλληλη σήμανση.
Το όχημα φέρει κατάλληλο εξοπλισμό που συμμορφώνεται με τους φωτεινούς σηματοδότες κατά μήκος της διαδρομής κίνησης του, ώστε να διασφαλίζεται η προτεραιότητα στην κατεύθυνση κίνησης του οχήματος, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητάς του ορίζεται σε 30 χλμ/ ώρα.
Ο υπεύθυνος παρακολούθησης της κίνησης του οχήματος εποπτεύει συνολικά τη λειτουργία του συστήματος εν κινήσει από το κέντρο ελέγχου και πρέπει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγορίας άδειας οδήγησης, ενώ υπόκειται υποχρεωτικά σε εκπαίδευση από τον αρμόδιο φορέα (Ερευνητικό Ίδρυμα), που έχει την ειδική τεχνογνωσία για τη λειτουργία του οχήματος που κυκλοφορεί, του εξοπλισμού του και των υποδομών.

Φάσεις υλοποίησης

Κατά τη δοκιμαστική περίοδο προβλέπεται, αρχικά, η κυκλοφορία του συγκεκριμένου οχήματος με παρουσία οδηγού και σε δεύτερο στάδιο, η κυκλοφορία χωρίς την παρουσία οδηγού, αλλά με την παρουσία επόπτη εντός του οχήματος και χωρίς την παρουσία λοιπών επιβατών.

Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο γίνεται μόνο μετά από επιτυχή αξιολόγηση του προηγούμενου σταδίου, ενώ σε περίπτωση βλάβης, προβλέπεται η άμεση ακινητοποίηση του οχήματος.

Τεχνικές προδιαγραφές

Σημειώνεται ότι για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος χωρίς οδηγό ορίζονται συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί το όχημα, όπως το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS).

Το σύστημα αυτό, μεταξύ άλλων, είναι ικανό: να λειτουργεί σε ασφαλείς ταχύτητες και να επιδεικνύει προληπτική συμπεριφορά σε αλληλεπίδραση με τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και να ανιχνεύει και να αντιδρά κατάλληλα σε αντικείμενα και συμβάντα που σχετίζονται με το καθήκον δυναμικής οδήγησης, όπως τα μηχανοκίνητα οχήματα και άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου (ποδήλατα, σκούτερ, αναπηρικά αμαξίδια, πεζοί και εμπόδια).

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την Υπουργική Απόφαση.

https://bit.ly/MOTO_678

Επικαιρότητα

Ηνωμένο Βασίλειο: Αναβάτης εναντίον δήμου - Πενταψήφια αποζημίωση μετά από ατύχημα με χαλίκια στο δρόμο

Δικαίωση για πτώση που υπέστη λόγω ελλιπούς σήμανσης

Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

14/5/2026

Μοτοσυκλετιστής που τραυματίστηκε σε ατύχημα λόγω φερτών υλικών πάνω στο οδόστρωμα σε επαρχιακό δρόμο του Aberdeenshire εξασφάλισε πενταψήμια αποζημίωση, αποδεικνύοντας ότι η πτώση του προκλήθηκε από χαλίκια και ανεπαρκή προειδοποιητική σήμανση.

Ο αναβάτης απολάμβανε με έναν φίλο τη βόλτα του με μια Yamaha MT-10 στους επαρχιακούς δρόμους του Aberdeenshire στη Σκωτία, όταν βρέθηκαν σε δρόμο με αλλεπάλληλες στροφές.

Εκείνη τη στιγμή, ο Graham ακολουθούσε τον φίλο του όταν παρατήρησε ότι εκείνος χάνει στιγμιαία τη σταθερότητά του μέσα στη στροφή, γεγονός που τον έκανε να προσπαθήσει να μειώσει ταχύτητα.

Δυστυχώς, η στροφή ήταν καλυμμένη με φερτά υλικά, χαλίκια που μένουν μετά από εργασίες συντήρησης του δρόμου, με τον αναβάτη να βρίσκεται ήδη στο επικίνδυνο σημείο. Μόλις αντιλήφθηκε την κατάσταση προσπάθησε απλώς να κρατήσει τη μοτοσυκλέτα όρθια και να περάσει το σημείο χωρίς απότομες κινήσεις, όμως δεν τα κατάφερε και κατέληξε στο οδόστρωμα.

Λίγα λεπτά μετά την πτώση, κάτοικοι της περιοχής που περνούσαν από το σημείο έσπευσαν να τον βοηθήσουν, ενώ παράλληλα εμφανίστηκαν εργαζόμενοι του οδικού τμήματος του Aberdeenshire. Φοβούμενος ότι το συνεργείο θα απομάκρυνε τα χαλίκια και θα χανόταν κρίσιμο αποδεικτικό υλικό, ο αναβάτης άρχισε να βιντεοσκοπεί το οδόστρωμα που προκάλεσε την πτώση του.

Παράλληλα εξήγησε στους παρευρισκόμενους ότι δεν είχε δει καμία προειδοποιητική πινακίδα για έργα ή την κατάσταση της ασφάλτου, με τον εργαζόμενο του δήμου να παραδέχεται ότι υπήρχε μία πινακίδα που είχε πέσει και δεν ήταν ορατή, ενώ κανονικά θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερες.

Στο σημείο κλήθηκε και η αστυνομία. Μάλιστα, όταν το περιπολικό έφτασε στη συγκεκριμένη στροφή, γλίστρησε πάνω στα χαλίκια, με τον αστυνομικό να καταγράφει τα στοιχεία των παρευρισκόμενων και να εκφράζει δυσαρέσκεια για την κατάσταση του δρόμου.

Τις επόμενες ημέρες, ο Graham άρχισε να υποφέρει από έντονους πόνους στον αυχένα. Μετά από εξετάσεις στο νοσοκομείο, οι γιατροί διαπίστωσαν μικρά κατάγματα στην περιοχή του λαιμού.

Ο αναβάτης αναζήτησε στην συνέχεια νομική υποστήριξη, με τους δικηγόρους να του εξηγούν ότι τα χαλίκια πιθανότατα προέρχονταν από εργασίες στον δρόμο και ότι σχετικοί κανόνες καθορίζουν συγκεκριμένα με αυστηρές προδιαγραφές τα έργα, απαιτώντας πολλαπλές προειδοποιητικές πινακίδες που πρέπει να τοποθετούνται εμφανώς ώστε να ενημερώνουν τους οδηγούς για την παρουσία τυχόν φερτών υλικών (χώμα, άμμος, πέτρες, χαλίκια), ανά 100 μέτρα μέχρι το τέλος των έργων.

Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι πινακίδες οφείλουν να παραμένουν στη θέση τους μέχρι τον τελικό καθαρισμό του δρόμου και την αποσόβηση κάθε κινδύνου.

Μετά την κατάθεση της αγωγής, οι δημοτικοί φορείς του Aberdeenshire αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη, οδηγώντας την υπόθεση στα δικαστήρια, καθώς η νομική πλευρά του δήμου υποστήριξε ότι η μοναδική πινακίδα αποτελούσε επαρκή προειδοποίηση.

Η πλευρά του αναβάτη όμως προχώρησε σε πλήρη τεχνική διερεύνηση της υπόθεσης, εξασφαλίζοντας πραγματογνωμοσύνη από εξειδικευμένους μηχανικούς οδοποιίας, επιβεβαιώνοντας ότι ο δήμος δεν θα έπρεπε να είχε παραδώσει τον δρόμο σε αυτή την κατάσταση μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, ενώ τα βίντεο και οι φωτογραφίες που είχε τραβήξει ο άτυχος αλλά μαχητικός αναβάτης κατατέθηκαν στην ακροαματική διαδικασία.

Τελικά, η πλευρά του δήμου κατανόησε την υπαιτιότητα και υποχώρησε σε έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό προσφέροντας πενταψήφια αποζημίωση στον τραυματισμένο αναβάτη.

Και ενώ όλα αυτά εμφανίζονται σαν μια “λογική πορεία” επίλυσης μιας διαφοράς ενός ιδιώτη με δημόσιους φορείς που προέκυψε με αφορμή ένα ατύχημα, έχει ενδιαφέρον να αντιπαραβάλουμε την δική μας πραγματικότητα, όπου τον ενδεχόμενο της εκλογίκευσης, παραδοχής της υπαιτιότητας και συμβιβασμού του δημοσίου, μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας και όποια αποζημίωση πρέπει να κερδηθεί, μέσα από εξουθενωτικούς και πολυετείς δικαστικούς αγώνες.