Αυτόνομη οδήγηση - Καθορίστηκε το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε η Υπουργική Απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης
Motobot
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/12/2022

Με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Υπουργικής Απόφασης που υπογράφει ο Υφυπουργός Μεταφορών Μιχάλης Παπαδόπουλος, καθορίζεται το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν στην Ελλάδα αυτόνομα οχήματα.

Την ίδια ώρα που σας γράφαμε για την ιστορία των concept μοτοσυκλετών που πιθανώς να οδηγήσουν στη γέννηση αυτόνομα κινούμενων δικύκλων, ο Υφυπουργός Μεταφορών υπέγραφε την πρώτη απόφαση για την πιλοτική αυτόνομη μετακίνηση στη χώρα μας.

Για την ώρα πάντως, το πλαίσιο είναι εξαιρετικά αυστηρό -σωστά ενεργεί ο νομοθέτης-, οπότε μην περιμένετε να βγείτε έξω αύριο και να δείτε πλήρως αυτόνομα οχήματα να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δημόσιους δρόμους.

Το νομικό πλαίσιο περιγράφει πιλοτικά προγράμματα, σε προκαθορισμένες διαδρομές, με επιτηρητές (υπεύθυνους παρακολούθησης) εκτός του οχήματος, ενώ τα πρώτα βήματα της αυτόνομης μετακίνησης στη χώρα μας αναμένεται να γίνουν αρχικά μόνο από Ερευνητικά Ιδρύματα και Πανεπιστήμια, και πάντα σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

  • Η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος θα γίνεται σε συγκεκριμένη διαδρομή ή σε λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας και η κίνησή του θα ρυθμίζεται από τον υπεύθυνο παρακολούθησης κίνησης, ο οποίος δεν θα βρίσκεται εντός του οχήματος.
  • Προβλέπεται ότι η κυκλοφορία επιβατηγού οχήματος χωρίς οδηγό γίνεται κατά μήκος συγκεκριμένης αστικής ή περιαστικής διαδρομής, με ομόρροπη φορά προς την υπόλοιπη κυκλοφορία της οδού και σύμφωνα με τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την κατάλληλη σήμανση.
  • Το όχημα φέρει κατάλληλο εξοπλισμό που συμμορφώνεται με τους φωτεινούς σηματοδότες κατά μήκος της διαδρομής κίνησης του, ώστε να διασφαλίζεται η προτεραιότητα στην κατεύθυνση κίνησης του οχήματος, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητάς του ορίζεται σε 30 χλμ/ ώρα.
  • Ο υπεύθυνος παρακολούθησης της κίνησης του οχήματος εποπτεύει συνολικά τη λειτουργία του συστήματος εν κινήσει από το κέντρο ελέγχου και πρέπει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγορίας άδειας οδήγησης, ενώ υπόκειται υποχρεωτικά σε εκπαίδευση από τον αρμόδιο φορέα (Ερευνητικό Ίδρυμα), που έχει την ειδική τεχνογνωσία για τη λειτουργία του οχήματος που κυκλοφορεί, του εξοπλισμού του και των υποδομών.

Φάσεις υλοποίησης

Κατά τη δοκιμαστική περίοδο προβλέπεται, αρχικά, η κυκλοφορία του συγκεκριμένου οχήματος με παρουσία οδηγού και σε δεύτερο στάδιο, η κυκλοφορία χωρίς την παρουσία οδηγού, αλλά με την παρουσία επόπτη εντός του οχήματος και χωρίς την παρουσία λοιπών επιβατών.

Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο γίνεται μόνο μετά από επιτυχή αξιολόγηση του προηγούμενου σταδίου, ενώ σε περίπτωση βλάβης, προβλέπεται η άμεση ακινητοποίηση του οχήματος.

Τεχνικές προδιαγραφές

Σημειώνεται ότι για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος χωρίς οδηγό ορίζονται συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί το όχημα, όπως το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS).

Το σύστημα αυτό, μεταξύ άλλων, είναι ικανό: να λειτουργεί σε ασφαλείς ταχύτητες και να επιδεικνύει προληπτική συμπεριφορά σε αλληλεπίδραση με τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και να ανιχνεύει και να αντιδρά κατάλληλα σε αντικείμενα και συμβάντα που σχετίζονται με το καθήκον δυναμικής οδήγησης, όπως τα μηχανοκίνητα οχήματα και άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου (ποδήλατα, σκούτερ, αναπηρικά αμαξίδια, πεζοί και εμπόδια).

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την Υπουργική Απόφαση.

 

Νέος νόμος για Ε.Π.Η.Ο. προ των πυλών: Ηλικιακά όρια, ασφάλιση, αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και εμφανή κενά

Η κυβέρνηση προαναγγέλλει αλλαγές στη νομοθεσία για τα ηλεκτρικά πατίνια
patinia
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/7/2026

Δύο σοβαρά τροχαία ατυχήματα με θύματα ανηλίκους που οδηγούσαν ηλεκτρικά πατίνια τους περασμένους μήνες ήταν η αφορμή για να κινητοποιηθεί η κυβέρνηση προαναγγέλλοντας αλλαγές στη σχετική νομοθεσία.

Αυτές ακόμη αναμένονται, ωστόσο ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, παρουσίασε τα βασικά μέτρα που σύντομα θα κατατεθούν στη Βουλή προς ψήφιση.

Ως αναμενόταν, το πρώτο μέτρο αφορά στην πρόσβαση στα λεγόμενα Ε.Π.Η.Ο. (Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα) σε ανηλίκους, καθώς ο νέος νόμος θα απαγορεύει τη χρήση τους από άτομα ηλικίας κάτω των 17 ετών, ενώ οι παραβάτες θα τιμωρούνται με 150 ευρώ πρόστιμο. Της διάταξης αυτής θα εξαιρούνται μόνο τα οχήματα για άτομα με αναπηρία, όπως αποκάλυψε ο υφυπουργός.

Η κίνηση των Ε.Π.Η.Ο. περιορίζεται σε δρόμους με όρια ταχύτητας που δεν ξεπερνούν τα 50 χλμ/ώρα και οι παραβάτες θα τιμωρούνται με πρόστιμο 350 ευρώ αντί 30 ευρώ, όπως ισχύει σήμερα.

Μια πολύ σημαντική αλλαγή αφορά στην ασφάλιση των οχημάτων αυτών, η οποία καθίσταται υποχρεωτική. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ασφάλιση γενικής αστικής ευθύνης του οχήματος έναντι τρίτων, με απειλή προστίμου 250 ευρώ για τους παραβάτες.

Οι αναβάτες των Ε.Π.Η.Ο. θα πρέπει να έχουν πάντα πάνω τους έγγραφο ταυτοποίησης και αποδεικτικό ασφάλισης οχήματος.

Ένα ακόμη μέτρο θα αφορά τις επιχειρήσεις ενοικίασης Ε.Π.Η.Ο., οι οποίες δεν θα επιτρέπεται να τα νοικιάζουν ή να τα διαθέτουν με οποιονδήποτε άλλον τρόπο σε άτομα κάτω των 17 ετών. Ο έλεγχος της ηλικίας του χρήστη είναι πλέον ευθύνη της εκάστοτε επιχείρησης, υπό την απειλή προστίμου 1.000 ευρώ.

Τέλος, ο υφυπουργός αποκάλυψε πως θα δημιουργηθεί ένα νέο ηλεκτρονικό Μητρώο Ε.Π.Η.Ο. με όλα τα οχήματα, τους ιδιοκτήτες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, προς διευκόλυνση των αρχών κατά τους ελέγχους.

Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές πως προκύπτουν αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που είχε ανανεωθεί πέρυσι (Ιούνιος 2025), επί της ουσίας διαχωρίζοντας τα Ε.Π.Η.Ο. από τα ποδήλατα, με τα οποία τα εξομοίωνε στις περισσότερες διατάξεις που τα αφορούν.

Είναι μια διόρθωση ενός καταφανέστατου λάθους, καθώς φαντάζει αδιανόητο να μπορεί νόμιμα ένα παιδί, που δεν έχει ιδέα για τις διατάξεις του ΚΟΚ, να βγαίνει στους δρόμους με μηχανοκίνητο όχημα, ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά.

Το πραγματικό ερώτημα παραμένει άλλο: κανείς στα αρμόδια υπουργεία δεν είχε φανταστεί το πρόβλημα όταν σχεδίαζαν τον περίφημο νέο ΚΟΚ;

Και τώρα που φαινομενικά σπεύδουν να διορθώσουν το λάθος, το να θέτεις μόνο ηλικιακά όρια χωρίς την απαίτηση ο χειριστής να γνωρίζει τα απαραίτητα της κυκλοφορίας στους δρόμους μοιάζει με μισή δουλειά. Ο 17χρονος που δεν ξέρει να αναγνωρίσει τα σήματα στους δρόμους και δεν έχει ιδέα από προτεραιότητες γιατί θεωρούμε πως είναι ασφαλέστερος από έναν 16χρονο με την ίδια ανύπαρκτη οδηγική παιδεία; Προφανώς δεν είναι.

Η δε υποχρεωτική ασφάλιση απειλεί ν' ανοίξει νέα ζητήματα. Τι γίνεται με τα ηλεκτρικώς υποβοηθούμενα ποδήλατα; Ένα ποδήλατο με ηλεκτρική υποβοήθηση (χωρίς γκάζι) δεν θεωρείται ως μηχανοκίνητο όχημα αφού δεν μπορεί να κινηθεί με τη δική του ισχύ, όπως θα γινόταν με αποκλειστική χρήση του γκαζιού, χωρίς τη συνδρομή πεταλιών. Για το θέμα μάλιστα έχει ήδη γνωμοδοτήσει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αφορμή θανατηφόρο ατύχημα στο Βέλγιο το 2023, κρίνοντας πως ένα ποδήλατο με ηλεκτρική υποβοήθηση δεν θεωρείται ως μηχανοκίνητο όχημα και ωσαύτως δεν μπορεί να υποχρεούται σε ασφάλιση.

Αναμένουμε το πλήρες κείμενο του νέου νόμου, για να δούμε τί ακριβώς θα αλλάξει με όλα αυτά τα ηλεκτρικά οχήματα που τα τελευταία χρόνια έχουν εισβάλλει στο αστικό τοπίο, εικάζοντας πως στα Ε.Π.Η.Ο. δεν περιλαμβάνονται τα ηλεκτρικά ποδήλατα με υποβοήθηση, ως είναι το λογικό.

Ετικέτες